Sunday, May 19, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

​​​​​​​የአሉባልታ ፈረስ መድረሻው የት ይሆን?

ሰላም! ሰላም! ሐሜቱ፣ አሉባልታው፣ መውጣቱ፣ መውረዱ እንዴት እያደረጋችሁ ነው? ‹‹እንደ እንስሳ ሆዱን መቼ ይመለከታል፣ ሰው ፍቅር ካገኘ ምግብማ ሞልቷል…›› ያለው የአገራችን ሙዚቃ ንጉሥ ትዝ እያለኝ እኔ እንዳለሁ አለሁ። ደብዳቤ አስመሰልኩት እንዴ? ምን ይደረግ ሰው በነገር ሆዱን ሲታመም ንግግሩ ሁሉ ብሶት፣ ብሶቱ ደግሞ ደብዳቤ መምሰሉ አይቀሬ ነው። ሰው ደግሞ እንደምታውቁት ነው። ቤት መሥራት ሲያቅተውና ለፍቶ አላልፍልህ ሲለው የነገር ጭቃ እያቦካ ሐሜት በሚባል ነፃ የሽርደዳ ሜዳ ላይ እርስ በርሱ ይለሳሰናል። የዘንድሮን ነገር እንጃልን ብቻ፡፡ እንደ አገር እያሰቡ መኖርን የሚያከብድብን አንዱ ችግራችን ክፍት ውሎ የሚያድረው ገመናችን መሆኑን አትርሱት። ‹‹እንደ እኛ በሰው እንጀራና በሰው ጎጆ ሚስጥር ሥራ የሚፈታ ያለም አይመስለኝ…›› የሚሉኝ እኮ አዛውንቱ ባሻዬ ናቸው። እሳቸው ዕድሜ ብዙ ስላሳያቸው ስለሰው ብዙ ነገሮች ያውቃሉ። ስንቱ አለ ከዕድሜው የማይማር? ታዲያስ! ባሻዬ ሦስት ትውልድ መሀል በፈጣሪ ፀጋ በማስተዋል ኖረዋል። ቀላል ነው እንዴ? እሳቸው በማስተዋል ሲራመዱ ስንቱ ደግሞ የእንጨት ሽበት ሆኖ መቅረቱ መዘንጋትም የለበትም፡፡ ለምን ይዘነጋል!

ወዳጅ ጠላት ሲሆን ክፉ ትዝታ አለውእየሆነ ነገራችን ሁሉ የኑሮ ግብግብ እህህሲወዘውዘን ዕድሜ አልመርጥ አለ እንጂ። ኧረ ተውኝ! እና የወሬና የአሉባልታ ነገር አሞኝ አይደል ዛሬ የተገናኘነው? ‹‹አሉባልታ አገር ሊያፈርስ ምን ቀረው?›› ስል የሰማኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹አንተ ደግሞ! በመልሶ ማልማት ሰበብ ማፍረስ ላይ ብቻ የተጠመድነው ለምን ሆነና?›› ይለኛል። እሱ መቼስ ከጀመረ አይለቅም አይደል? ‹‹ይልቅ እኔን የሚገርመኝ ይህ የወሬና የአሉባልታ ሥር የሰደደ ልማድ እያለ፣ ምሁራኑ  አፉን እንደ ለጎሙት ፈረስ ዝም አይነቅዝምዘዬው ተደላድለው መቀመጣቸው ነው…›› ብሎ ጨመረልኝ።እንዲያው ልፉ ብሎን እንጂ ምሁራኑ አንገታቸውን ቀና የሚያደርጉት ወጀቡ ሲያልፍ ነው እንዴ?’ ብዬ በውስጤ ታዘብኳቸው። ድሮም ሐሜት ትርፉ ትዝብት ነው አትሉልኝም? ‹‹የሆነስ ሆነና ጥቂት ቆራጦች ከአገር ቤትም ከውጭም ባይረባረቡልን እኮ የአገር ቤቱማ ወሬ ሲያነኩር እንጂ፣ የተማረውን ገላልጦ ሲያሳየን መቼ አየነውና ነው ምሁራን የታሉ እያልን የምንጨነቀው…›› ሲሉኝ የነበሩት አዛውንቱ ባሻዬ ናቸው፡፡ ጉድ እኮ ነው!

ሰሞኑን አንድ ሁለት የማሻሽጣቸውቪትዝመኪኖች እጄ ላይ ነበሩ። ወዲያ ወዲህ እላለሁ። አንዱ ዳቦ ሲሸጥ ሁሉም ተያይዞ ዳቦ ነጋዴ፣ አንዱ ካፌ ሲከፍት ሁሉም ካፌ መክፈት ልማድ ስለሆነ የዚህ አገር ሊሻር ያልቻለ የቢዝነስ ባህል፣ የመኪና ነጋዴው እንዴት እንደ አሸን እንደፈላ አትጠይቁኝ። ለነገሩ ሸማቹም ያን ያህል ተመንድጓል። አደራ ደግሞ የቴሌቪዥን ጣቢያው ሰምቶኝየቪትዝ ሸማቾችና ሻጮች ማኅበር መጎልበት የኢኮኖሚ ዕድገቱ ማሳያ ነው ሲሉ አንዳንድ የአዲስ አበባ ነዋሪ የሆኑት አቶ አንበርብር ምንተስኖት ተናገሩብሎ ዜና እንዳይሠራብኝ። ምን ይታወቃል? መጠርጠርና መጠራጠር መስሎኝ አከባብሮ እያኖረን ያለው። እንዲያው እኮ! ምናለበት አሁን ክፉ ባታስወሩኝ? አንዱ በቀደም ዕለት ስለሰሞኑ የጦርነትና የፖለቲካ ሁኔታ እየተነተነ ነበር፡፡ እኔ ሰውዬውን የማውቀው ከኮንትሮባንድ ነጋዴነት አሁን ደግሞ ወደ መሬት ደላላነት መሸጋገሩን ነው፡፡ በየት በኩል የጦርና የፖለቲካ ተንታኝ እንደሆነ ስላልገባኝ ምሁሩን የባሻዬ ልጅ ስጠይቀው፣ ‹‹ዋርካ በሌለበት እምቧጮ አድባር ይሆናል ሲባል እየሰማህ አይደል እንዴ የኖርከው…›› ሲለኝ ሰውነቴ ከላይ እስከ ታች ቀዘቀዘ፡፡ ፍሪጅ ሆንኩ ለማለት ነው!

እንግዲህ አንዱ የሚለብስ የሚጎርሰው አጥቶ ሲንገላወድ፣ ሌላው ያማረውን ሲሸጥና ሲገዛ ማየቱ አድሮ እንደ አዲስ እያስደነቀኝ እንደለመደብኝ ተፍ ተፍ እላለሁ።የቦሌ ታክሲዎችየሚል ቅፅል ስም የወጣላቸውቪትዝመኪኖች (‘ስምን ኮምፕሌክስ ያወጣዋልብለዋል አሉ ቦሌዎች) የሚቀባበላቸው ሰው ብዙ ስለሆነ፣ ሦስት አራቱን ካሻሻጣችሁ ደህና ዝግ ነው። ዝግ የሚባል ቢዝነስ ያለው ኢትዮጵያ ውስጥ ብቻ ሳይሆን አይቀርም ያለኝ ማን ነበር? እና አንዲት ውብ ወጣት መኪና ልትገዛ አቅዳ ተገናኘን። መኪኖቹ አዲስ ቢሆኑም ማስፈተሽ ግድ ነውና በባለሙያ ስታሳይ ዋለች። መላመድን የመሰለ ነገር የለምና አንድ አንድ ስንባባል ሳታስበው ከአፏ ያመለጣት አባባል ቀልቤን ሳበው። ምን አለችኝ መሰላችሁ? ስለኑሮና ስለትዳር እያወራን በአጠገባችን አንዲት ወጣት ልጇን ታቅፋ ስታልፍ፣ ‹‹ይኼውልህ ያደለው ልጅ ወልዶ የመኖር ምክንያት ያበጃል፣ እኔ ግን ለቆርቆሮ እንጦለጦላለሁ…›› አለችኝ። ከአንጀቷ መሆኑ ገብቶኝ፣ ‹‹ይኼንንስ ማን አየብሽ? አይዞሽ ሁሉም በጊዜው ይሆናል። ያውም አንቺን የመሰለች ልጅ…›› ስላት፣ ‹‹አይ አንተ! ጊዜ ብቻውን ነው ብለህ ነው ሰውን እያነሳ የሚጥለው? ሰውም እኮ አመሉ ሲመች ነው ጊዜ ውለታ የሚውልለት። አመል ማክፋት እንደ ፋሽን ተይዞልን መስሎኝ የምናየውን እየካድን፣ የሆነውን አናምንም እያልን በችግር ላይ ችግር የምንደራርበው…›› ብላኝ በሐሳብ ከነፈች።እኔን ያብረኝ ያክንፈኝአልኩኝ በሆዴ፡፡ ሌላ ምን እላለሁ!

ውቢት መኪናዋን ተረክባኮሚሽኔንተቀብዬ ተለያይተንም የማስበው ስለውቢት ነበር። ትዳር እንደ ኑሮ ተወዶባቸው ባላሰቡት የሚውሉና ባልጠበቁት የሚገኙ እህቶችን ኑሮ ስለማውቀው (አይ ደላላ መሆን ስንቱን እንደሚያሳይ እኮ) በእሷ ውስጥ ስለእህቶቻችን ፈተና ሳላስብ እየተብሰለሰልኩ ዋልኩ። በኋላ ደግሞ ከአንድ ደላላ ወዳጄ ጋር ባለመቻቻል ሳቢያ በፈረሰ ትዳር ምክንያት እኔ ነኝ ያለ ዘመናዊ ቤት ልናሻሽጥ ስንዋከብ፣ ‹‹ኧረ ስማኝ እባክህ?›› አልኩት። ‹‹ምን ልስማህ?›› አለኝ። ‹‹ጎጆ እንደ ቀልድ ፈርሶ አንተ በድለላ ቤት ስታሻሽጥ የሚሰማህ ስሜት ምንድነው?›› ስለው፣ ‹‹እኔ ከሰው የኮንትራት ኑሮ ምን አለኝ? ቤቱ ቶሎ ገዥ አገኘ አላገኘ እያልኩ ላስብ ወይስ ሌላ? ምን ሆነሃል? እንዲህም ሆነን የምናገኘው ገንዘብ ረድኤት አልኖረው ብሎ አስመርሮናል አንተ ትፈላሰፋለህ…›› ብሎ የምሩን ተቆጣኝ። ለወዳጄ አብዛኛውን ጊዜ ሕግ የማይዳኘው፣ የማያመዛዝነውና የማይፈርደው ነገር አገር ሲያፈርስ መኖሩን ለማስረዳት ሰዓት አልነበረኝም። ዘንድሮ እኮ ሁሉም በተመቸው ጎዳና እየተመመ እውነቱን ከሐሰት እንዲለይ ማስረዳት ዳገት እየሆነ ነው፡፡ ዕድሜ ለፌስቡክና ለዩቲዩብ ወሬው ተሰልቆ የሚቀርበው ከዚያ ስለሆነ ምንጭ ሳያረጋግጡ መጋት ነው፡፡ ይብላኝ ለተበሉት!

ወዲያው ቀኑ ሊመሽ የቀረው ሰዓት የቤቱን ገዥ አፈላልጎ ለማግኘት እንደማይበቃን አውቀን፣ የነገ ሰው ይበለን ተባብለን ስንለያይ ስልኬ ጠራ። ሳነሳው ከወር በፊት አንድ ከበርቴ ቤት ያስቀጠርኳት በሙያዋ አንቱ የተባለች የቤት ሠራተኛ ናት። ‹‹ሰላም አይደለም?›› ከማለቴ ሳታስጨርሰኝ፣ ‹‹እንዳስገባኸኝ ናና አስወጣኝ…›› ብላ ጮኸች። ዋሷም እኔ ስለነበርኩ የሆነችው ነገር ካለ ብዬ ተጣድፌ ስሄድ፣ ጨርቋን ማቋን ሰብስባ ወጥታ ጠበቀችኝ። ‹‹ይኼን የመሰለ ቤት ጥለሽ ወጥተሽ ምን ዓይነት ቤት እንዳስቀጥርሽ ትፈልጊያለሽ?›› ብላት፣ ‹‹! ይኼም እንጀራ ተብሎ! አገሬ ገብቼ አርሼ እበላለሁ። ዕድሜ ለመንግሥታችን ሞዴል አርሶ አደር ከሆንኩም ቻይና ድረስ አንሸራሽሮ ያመጣኛል…›› ስትለኝ ስሜታዊ በመሆኗ የሆነችውን አጥብቄ ባልጠይቅ ይሻላል አልኩና ዝም። በስንተኛው ቀን ታዲያ ደውላ፣ ‹‹ከሰው አመል ጋር የማያነካካ ሰጥቶ መቀበል የሆነ ሥራ ፈልግልኝ…›› ስትለኝ የምትፈልገውን ሊያገናኙዋት ወደሚችሉ ደላሎች ዘንድ ወስጄ አገናኘኋት። ብቻሞዴል አርሶ አደርከመሆን ከመቼው ሥጋ አርሶ አደርለመሆን እንደወሰነች አልገባኝ ብሎ ስናውዝ ዋልኩ። ዘመኑ እኮ የማያሳየን የለም እናንተ!

ታዲያ ጨዋታም አይደል የያዝነው። ጥሎብን ከጨዋታም ስለአገርና ስለወገን ማንሳትና መጣል ይቀናናል። አገር ማለት ደግሞ ሰው ነውና ውሎዬንና ገጠመኜን ሳጫውታችሁ፣ በሰው አማካይነት ሁሉንም ነገር ብታዩ ብዬ ነው።በእኔ የሕይወት ውስጥ ብታጮልቅ አገርህን ታያታለህብሎ የጻፈውን ደራሲ ስም ጥሩልኝ እስቲ? ከባሻዬ ልጅ ጋር እየዋልኩ እኮ የማልሰማው የምሁራን አባባል የለም። ለነገሩ እንኳን የተማሩ የተመራመሩትን ሰዎች አባባል አይደለም፣ ሳይሠራ እዚያም እዚህም ብሎ ሀብት የሚያፍሰው ሳይቀር፣ ከእኔ በላይ ለአሳር እያለ ሲቀደድቢልይከፍላል እያልን ስናዳምጥ እንውል የለ? ምነው ደበራችሁ እንዴ? ባይሆን እኛ እውነት እውነቱን እንጫወት እንጂ። ዲጄና ጀሌ በበዛበት ዘመን ደግሞ ድብርት ሲያልፍም አይንካችሁ። የዲጄዎቹስ ይሁን የተቃኘም ያልተቃኘም ሙዚቃ እያጫወቱ ሊያዝናኑን ይጣጣራሉ። የጀሌው ሆታ ግን እንዴት ነው ነገሩ? የሚያስብል ሆኖብኛል። ይኼ በመንጋ ..የሚለውን ማለቴ ነው፡፡ መጠየቅ የለ፣ መሞገት የለ፣ ማፋጠጥ የለ፣ እንዲያው ግር ማለት፣ ዝም ብሎ መነዳት፣ በነፈሰበት መንፈስ ብቻ…፡፡ ዘንድሮ በርካታ የሥነ ልቦና አማካሪ ድርጅቶችና የአዕምሮ መታከሚያዎች ሳያስፈልጉን የሚቀሩ አይመስለኝም፡፡ ብዙዎቻችን በነገር እየጦዝን ነውና፡፡ ከባድ ሕመም!

በፖለቲካው ቡድን መሥርቶ ተያይዞ የሚነዳው፣ በሃይማኖቱ፣ በአለባበሱ፣ በአወራሩ፣ በአረማመዱ ሳይቀር ! ባዩ ተያይዞ እያያያዘ ነገሩ ቀለጠ እኮ እናንተ፡፡ ኧረ ሆታ እስከ መቼ ጎበዝ? ጠልዘን ስናገባ ተንጫጭተን፣ ተጠልዞ ሲገባብን ጮኸን፣ ፈሩን በለቀቀ እሰጥ አገባ ውስጥ ሳንደማመጥ ትውልድ መጥቶ ትውልድ እየሄደ ዴሞክራሲያችንስ ምኑን በእግሩ ቆመው? እውነቴን እኮ ነው። መቼ ዕለት ነው ከባሻዬ ጋር ዕቁብ ጥለን ስንመለስ (ባሻዬ ብዙ ጊዜ ዕጣ ሳይደርሳቸው ስለሚቆይ የማይፈለፈል እንቁላል እየጣልኩ ይላሉ ሲቀልዱ) ‹‹ምናለበት ይኼን በየቦታው የአሉባልታ ወፍጮ ሲሰልቅ የሚውል ጉልበት ወደ ደቦ ሥራ ብናመጣው አንበርብር? ዘለዓለም እንዲሁ መቆርቆዝ?›› ሲሉኝ ነበር። ‹‹ከሥራ ምላስ እየቀደመ ድሮስ ምን ልንሆን ነበር?›› የምትለው ደግሞ የእኔዋ ማንጠግቦሽ ናት። በዚህ በዚያም ነገሩን ስትደማምሩት በአጠቃላይ ተዛዝኖና ተባብሮ ከማደግ ይልቅ፣ ተቧድኖ እንዲራገጥ የተረገመ መንጋ የሚመስለው የበዛ ይመስለኛል። መጥኔ!

በሉ እስኪ ዛሬ ሞቅ እንዳለው ሰው ስለፈልፍ ነገር እንዳላመጣ ይብቃኝ። ዓሳ ጎርጎሪ ዘንዶ ማውጣቱ፣ ተናጋሪም በምላሱ መያዙ አይቀርምና እንሰነባበት። ብቻ አንድ ለመንገድ እንዲሉ ይህችን በባዶ ኪስና በባዶ ሜዳ ልፍለፋ ወሬ፣ ሽሙጥና ስላቅ መብዛቱን ቀነስ ብናደርገው ምን ይመስላችኋል? እነ ጃፓንን፣ ኮሪያንና ቻይናን የዕድገት ማማ ላይ የሰቀለው ወሬ ቢሆን እኮ አንድ ነገር ነበር። ጭራሽ ብሎ ብሎ አዲሱ ትውልድማ በቴክኖሎጂ የታገዘ የሠለጠነ ወሬኛ እየሆነ እያየሁ ነው። ኧረ ግራ ገባን።ይህ ነው!’ ለማለት የፈጠነለፖስትለላይክለዲስላይክለኮሜንትከመቀመጫው ተነስቶ አሰፍስፎ የሚጠብቅ፣ አፉ ከፀሐይ ድምቀት የጎላ፣ እግሮቹ ለጥፋት ከብርሃን ፍጥነት የሚቀድሙ ችኩል ሲበራከት እየታዘብኩ ምንስ ደላላ ብሆን እንዴት ዝም ልበል? ራሱን የማይወቅስ፣ ራሱን የማያርም፣ ራሱ ለራሱ መስታወት መሆን የማይችል እንዴት አፍ አለኝ ብሎ ስለዴሞክራሲ፣ ስለሰላም፣ ስለፍትሐዊነትና ስለነፃነት መጥፋት ሌሎችን ሲከስ ይኖራል? ‘የጠቢብ ዓይኖች በራሱ ላይ ናቸውእንዲል ጠቢቡ መጠቃቀም እስከ መቼ? አሉባልታና ሐሜት እስከ መቼ? በከንቱ ምላስ በአሉባልታ እርስ በርስ መፈራረጅ እስከ መቼ? ብዬ ላብቃ። አሉባልተኛ ላለመሆን ለውጥ ከራስ ቢጀምርስ? የአሉባልታ ፈረስ ካሰቡት አያደርስ ነው እኮ የሚባለው፡፡ ለምን ቢባል መድረሻው የት እንደሆነ ስለማይታወቅ ነው፡፡ መልካም ሰንበት!

 

 

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት