Sunday, May 19, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

ማኅበራዊ​​​​​​​የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ማብቂያው መቼ ነው?

​​​​​​​የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ማብቂያው መቼ ነው?

ቀን:

የኮቪድ-19 ወረርሽኝ በዓለም ከነገሠ 19 ወራትን አስቆጥሯል፡፡ በእነዚህ ጊዜያት በዓለም 4.1 ሚሊዮን በላይ ሰዎችን ገድሏል፡፡ 193 ሚሊዮን ሰዎች በላይ በቫይረሱ ተጠቅተዋል፡፡

በኢትዮጵያ እስከ ነሐሴ 15 ቀን 2013 .. ድረስ 4,363 ሰዎች በቫይረሱ ምክንያት ሞተዋል፡፡ ቫይረሱ የተገኘባቸው 278,105 ሰዎች ሲሆኑ፣ እስከ  ዕለቱ ድረስ 2,155,657 ሰዎች ተከትበዋል፡፡

ወረርሽኙ ከተከሰተ ጊዜ ጀምሮ በሽታውን ለመግታት የተለያዩ ጥናቶች ተደርገዋል፣ የመፍትሔ ሐሳቦች ተግባራዊ ቀርበዋል፡፡ የመከላከያ ክትባት በተለያዩ አገሮች እየተመረተና እየተሰጠም ነው፡፡ ሆኖም ለዓለም ጤና ድርጅት በተደጋጋሚ የሚቀርበው ጥያቄ ‹‹የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ማብቂያ መቼ ነው?›› የሚለው ነው፡፡

- Advertisement -

ድርጅቱ በኮቪድ-19 ምክንያት በዓመት ተራዝሞ የተጀመረውን የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ አስመልክቶ በሰጠው መግለጫ፣ ወረርሽኙ የሚያበቃው ሰዎች በሚወስዱት ዕርምጃ ልክ እንደሆነ አመልክቷል፡፡

የድርጅቱ ዋና ዳይሬክተር ቴድሮስ አድሃኖም (/) ‹‹በተደጋጋሚ ወረርሽኙ መቼ ያበቃል? ተብዬ እጠየቃለሁ የኔ መልስ ቀላል ነው፡፡ ወረርሽኙ የሚያበቃው ዓለም እንዲያበቃ ሲመርጥ ነው›› ብለዋል፡፡

የዓለም ሕዝብ ወረርሽኙ እንዲያበቃ ከክትባት በተጨማሪ ምን ማድረግ አለበት?

‹‹በእጅዎ የነኩት ቁስ በኮቪድ-19 የተበከለ ሊሆን ይችላልና እጅዎን በተደጋጋሚ ያፅዱ›› የሚለው የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት ነው፡፡ ይህም ኮቪድ-19 በኢትዮጵያ ኢኮኖሚያዊ፣ ማኅበራዊና ፖለቲካዊ መስተጋብር ላይ ያሳደረው አሉታዊ ተፅዕኖ ሳያንስ፣ እርስዎ በመዘናጋትም ሕይወትዎን እንዳያጡ አሊያም እንዳይታመሙና እንዳይሰቃዩ ልብ በሉ የሚል ጥሪ አለው፡፡

‹‹ኮቪድ-19 ዛሬምወገኖቻችንን ሕይወት እየቀጠፈ ስለሚገኝ ራስዎን ከቫይረሱ ይጠብቁ!›› እያለ በየቀኑ በአጭር የጽሑፍ መልዕክት የሚያሳስበው የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት፣ ከተከታታይ መልዕክቶቹ መካከል ‹‹በማንኛውም እንቅስቃሴዎ ጊዜ በኮቪድ-19 ሊያዙ ስለሚችሉ የመከላከያ መንገዶችን ሳይዘናጉ ይተግብሩ!›› የሚለውም ይገኝበታል፡፡

የኮሮና ወረርሽኝ ለመከላከልና ለመቆጣጠር በጤና ሚኒስቴርና የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት በአሥር ክፍሎች የቀረበው መመርያ ውስጥ በስብሰባ፣ በቀብር ሥርዓት፣ ሃይማኖታዊ ሥነ ሥርዓት፣ የአደባባይ በዓላት አከባበር ላይ ስለሚወሰዱ ጥንቃቄዎች የሚተነትን ይገኝበታል፡፡

በሌላ በኩል መመርያውን መተግበር የማንኛውም ሰውና ተቋም ግዴታ ሲሆን በተደነገጉት ክልከላዎችና ግዴታዎችን የተላለፈ ሰው አግባብ ባለው የወንጀል ሕግ መሠረት ተጠያቂ እንደሚሆን ይጠቁማል፡፡

ጥብቁ መመርያ እስከ ምን ድረስ ነው?

የጤና ሚኒስቴር ባወጣው ጥብቅ መመርያ መሠረት ማንኛውም አገልግሎት የሚሰጥ የመንግሥታዊና የግል ተቋም አገልግሎቱን ለማግኘት ወደ ተቋሙ ለሚመጡ ተገልጋዮች ቫይረሱን ለመከላከል የሚያስችሉ የንፅህና መጠበቂያ ቁሳቁሶችን የማቅረብ፣ ተገልጋዮች ሁለት የአዋቂ ዕርምጃ ተራርቀው የሚቆሙበትን ቦታ ምልክት የማድረግና ተገልጋዮችም የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ ማድረጋቸውንና ሌሎች አስፈላጊ ጥንቃቄዎችን መተግበራቸውን የማረጋገጥ ኃላፊነት በተቋሙ ላይ ተጥሏል፡፡

 የትራንስፖርት አገልግሎት የሚሰጥ አሽከርካሪ፣ አገር አቀፍም ሆነ የከተማ ውስጥ ትራንስፖርትን በተመለከተ በሕግ ከተወሰነው የመጫን አቅም ልክ ሰዎችን የመጫን፣ የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ ያላደረጉ ሰዎችን አገልግሎት መስጠት እንደሌለበት መግለጫው አመልክቶ፣ የኮንስትራክሽን ፕሮጀክት አሠሪዎች በተመለከተ በግንባታ ሳይቶች ላይ አስፈላጊውን ንጽህና ለመጠበቅ የሚረዱ እንደ ውኃ፣ ሳሙና፣ የአፍና አፍንጫ መሸፈኛ፣ ሳኒታይዘር ወይም አልኮል፣ የሙቀት መለኪያ መሣሪያ እንዲሁም የፀረ ተህዋሲያን ግብዓት የማሟላት ግዴታ እንዳለባቸው ማስታወቁ ይታወሳል፡፡

ተተኳሪ ጉዳዮች

ኮቪድ-19 በወረርሽነት ዓለምን ካካለለ ከሁለት ዓመት እልፍ ብሏል፡፡ በእነዚህ ወራት የዓለም ሕዝብ ከኮሮና ቫይረስ እንዲጠበቅ፣ ‹‹በደዌ ዳኛ በአልጋ ቁራኛ›› እንዳይያዝ የጤና ባለሙያዎችና ዓለም አቀፋዊም ሆነ አገራዊ ተቋማት ማስገንዘቢያዎችን ከመስጠት ችላ ያሉበት ጊዜ አልነበረም፡፡

ኮቪድ -19 ከቀላል እስከ ከባድ የመተንፈሻ አካል ሕመም የሚያስከትል የቫይረስ ዝርያ ሲሆን በበሽታው የተያዙ ሰዎች ትኩሳት፣ ሳል፣ የትንፋሽ መቆራረጥና የመተንፈስ ችግር ምልክቶች ይታይባቸዋል፡፡

ኅብረተሰቡ በሽታው በቀላሉ የሚተላለፍ በመሆኑ ሳይዘናጋ ለተለያዩ ጉዳዮች በአንድ ቦታ መሰባሰብን በማስወገድ፣ እጅን አዘውትሮ በመታጠብ፣ ሰዎች በሚሰበሰቡበት ቦታዎች ላይ የአፍንና የአፍንጫ መሸፈኛ በማድረግ፣ በአካል ንክኪ የሚደረግ ሰላምታን በመተውና አካላዊ መራራቅን በመተግበር የበሽታውን ሥርጭት እንዲከላከል ኢንስቲትዩቱ ማሳሰቢያ ሰጥቷል፡፡

ለዚህም የኮሮና ቫይረስ መከላከያን አራቱን ‹‹›› ሕጎች በመተግበር የበሽታውን ሥርጭት ሁሉም እንዲከላከልም ጥሪ አቅርቧል፡፡

አራቱ ‹‹›› ሕጎች

መራራቅ፣ አካላዊ ርቀት መጠበቅ፣

መታጠብ፣ እጅን በተደጋጋሚ በውኃና በሳሙና መታጠብ፣

መቆየት፣ አስገዳጅ ካልሆነ ቤት ውስጥ መቆየት፣

መሸፈን፣ ከቤታችን ወጥተን ስንንቀሳቀስ የአፍንና የአፍንጫ መሸፈኛ (የፊት ማስክ) መጠቀም፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

በሥጋ ላይ አላግባብ እየተጨመረ ያለውን ዋጋ መንግሥት ሊቆጣጠረው ይገባል

በአገራችን የግብይት ሥርዓት ውስጥ ኢኮኖሚያዊ ያልሆኑ ወይም ያልተገቡ የዋጋ...

ኢትዮጵያን የተባበረ ክንድ እንጂ የተናጠል ጥረት አይታደጋትም!

ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ ከምትገኝበት ውጥንቅጥ ውስጥ የምትወጣበት ዕድል ማግኘት...

የፖለቲካ ቅኝቱ የሕዝባችንን ታሪካዊ ትስስር ለምን አያከብርም?

በንጉሥ ወዳጅነው የዓብይ አህመድ (ዶ/ር) መራሹ የ2010 ዓ.ም. የለውጥ መንግሥት...

ዛሬም ኧረ በሕግ!

በገነት ዓለሙ በዚህ በያዝነው ሚያዝያ/ግንቦት ወይም ሜይ ወር ውስጥ የተከበረው፣...