Monday, June 17, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ደስ ይበለን እንጂ!

ሰላም! ሰላም! ያው እንደ ወትሮዬ ለጎጆዬ መሞቅ ላይ ታች እላለሁ። ታዲያ ሚዛን ካልጠበቃችሁ ላይ ታች ማለቱም እንደ ሎተሪ ዕጣ ብርቅ ነው። ማለቴ ግድባችን ውኃ መቋጠር መጀመሩ ሲያስፈነድቀኝ ቢሰነብትም፣ በርካታ ጉዳዮች ከፊታችን እንዳሉ እያሰብኩ መራመድ ጀምሬአለሁ፡፡ መቼም በአደባባይ ጉዳያችን ለመነጋገር መሰለኝ ሳምንት ቆጥረን የምንገናኘው። አይደል እንዴ? ምን ይታወቃል? ታዲያ ለዚህ ለዚህም ሳይውል ሳያድር ሥራችን ሁሉ ዕቅድ ያስፈልገዋል በሉልኝ። ምነው ብቻዬን የምታስለፈልፉኝ? “ሼሪንግ ኢዝ ሃፒነስ” አላሉም ፈረጆች? የእኛ ሰው ቢለው ኖሮ የሰው ለመብላትና ሰውን ተገን አድርጎ ለመጠቀም ነው ብለን አጣጥለን እናልፈው ነበር። ደግሞ ራሳችንን ለማጣጣል? ፈረንጆች ጠቅሰውት ግን ስንት ያልጠቀሱትን ጠቀሱ፣ ያልተስማማቸው አጠበደላቸው ብለን እየቀዳን እዚህች ላይ ለምን ኪሳችንም፣ አፋችንም እንደተቆለፈ አልገባኝም። አቤት! ስንቱን የተቆለፈ በር የመክፈት የቤት ሥራ እንዳለብን አስባችሁታል? ስንቱን እሳት የማጥፋት ሥራ እንዳለብን ይረሳችኋል? ይህ ሁሉ ፈተናስ ራስ አያምም? በጣም እንጂ፡፡ ግድብ እየሞሉ ጭቅጭቅ? በፍፁም አይታሰብም!

ለነገሩ ራሳችን የሚያዞረው ነገር በዛ መሰለኝ ራስ ምታት እንዴት እንደነበር የሚያስታውሰን ሳያስፈልገን አይቀርም። ዕድሜ ለግድባችን እንጂ እያደር የምንሰማውና የምናየው ቁልቁል መውረድና ውርደት እንደ ክብር፣ ሽንፈት እንደ ጀብድ የሚቆጠረው ነገር የአዕምሮን ሚዛን አቃውሶታል። የቱ ትክክል የቱ ስህተት እንደሆነ መለየት እየተቸገርን ሰነበትን። እናም ከዚህ በላይ ጨርቃችንን ጥለን መሮጥ አለብን ትላላችሁ? አንድ ወዳጄ፣ ‹‹እንዲያውም የእኛ ሰው እኮ ‘ኖርማል’ አይደለም። አብዛኛው የኅብረተሰብ ክፍል የአዕምሮው ባትሪ ስለደከመ በ‘ጃንፐር’ ነው ከተቀመጠበት ተነስቶ የሚሄደው፤›› ሲለኝ ነበር። ኋላ ለምሁሩ የባሻዬ ልጅ ስነግረው፣ ‹‹ተመሥገን በል። ባትሪው እንደ ሞተ መኪና በ‘ጃንፐር’ ተነስተን ከተጓዝንም እንደ ሰው ሳይሆን እንደ ‘ማሽን’ ለሚዘውረን ብሔርተኝነት መጫወቻ ሆነናል ማለት ነው። ብቻ እንዲሁ ከቀጠልንና በማንም እንደ ዓይነ ሥውር ከተመራን እውነትም አገር አፍራሽ ትውልድ ነን፡፡ የሆነ ሆኖ ትውልድ ታሪክ መሥራት ሲጀምር እንቀየራለን ብዬ አስባለሁ. . .”›› ብሎ አረጋጋኝ፡፡ ወይ ታሪክና እኛ ብዬ እኔም ዝም! ካበዛሁት ማን ያስጥለኛል ብዬ ነዋ!

ያለ ነገር ስለወሬና ወሬኞች ጎነታትዬ እንዳልጀመርኳችሁ ይገባችኋል። አጉል በአሉባልታ አጥብቀን ያላሰርነው ዘቅዝቀን እየተሸከምን የምንደፋው እህል፣ የምንዘጋው ዕድል እያደር ብሷል። እኔም ክፉኛ እያዘንኩ ነው። እናም ሰሞኑን ስሜ በሚያውቀኝ ሁሉ በሐሰት ሲብጠለጠል፣ ሲነሳና ሲጣል ሰነበተ። ያለ እናንተ ለማን ይነገራል ብዬ እኮ ነው? ምን ተባልኩላችሁ መሰላችሁ? አንድ ‘ሲኖትራክ’ ጫንጮ አካባቢ ተበላሽቶ በቆመበት በተገመተው ይሸጥልኝ የሚል ደንበኛ አላስቆም አላስቀምጥ አለኝና ወጣ ወጣ ማለት አበዛሁ። እንደ ወትሮው ፊቴ  የሚመታባቸው ሥፍራዎች ‘አንበርብር የት ደረሰ?’ በሚሉ ጥያቂዎች ደመቁ። ኋላ አንዱ የወሬ ፈላስፋ፣ “አልሰማችሁም እስካሁን? አንበርብር እኮ የሰብዓዊ መብት አያያዝና አጠባበቅ በሌለበት፣ ፍትሐዊ የሀብት ክፍፍል በማላይበት፣ ሕግ ማስከበር አቅቶ ወገኖቼ በሚገደሉበትና በሚፈናቀሉበት አገር መኖር በቃኝ ብሎ ወደ ጎረቤት አገር ኮበለለ፤” ብሎ ነዛው። ዘር እንደ ወሬ ብንዘራ ይህች ድንግል መሬት በአንድ ዓመት ለሙሉ አፍሪካ የሚበቃ እህል አታስወቃንም ነበር ግን? ይገርማል እኮ፡፡ ዕድሜ ለዓባያችን እንጂ የታሪክ ማርሽ መቀየሩ አይቀርም!

ወዲያው ትናንሽና ጥቃቅን ወሬኞች አንዴ ለኳሽ ያግኙ እንጂ አይቻሉም፣ ‹እውነት ነው ከአንደበቱ ሰምተናል። ‘ከዕለት ወደ ዕለት ቅሬታዬ እየበረታ ሄዷል። ለውጥ ያለ ሕግ የበላይነትና ዴሞክራሲ በአፍንጫዬ ይውጣ ሲል በጆሬዬ ሰምቻለሁ፣ እኔም ሰምቻለሁ፣ እኔም የሰማሁ መስሎኛል…› እየተባባሉ ጫንጮ ተቀምጬ የፖለቲካ ጥገኝነት ፈቃድ በወሬ አስጠይቀው በወሬ አሰጡኝ። ወዳጅ፣ ዘመድ፣ ጓደኛ፣ ደንበኛና የሰማ ሁሉ ጉድ አለ። ‹አምኖ ያበደረ ክስ መሠረተ፣ የተበደረ ውስኪ አወረደ›፡፡ እውነትም ‘ጦር ከፈታው ወሬ. . . !’ አንዳንዴ እኮ ሳስበው እዚህ አገር ውስጥ የተፈለፈሉ የወሬ አምራቾችና አከፋፋዮች በጣም ዕድለኞች ናቸው እላለሁ፡፡ ምክንያቱም የእነሱን አሉባልታ ለምንና እንዴት ብሎ ሳይጠይቅ የሚያመነዥግ በመብዛቱ ነዋ፡፡ አልሰማችሁም እንዴ በፌስቡክ ቅስቀሳ ወገኖቻችን ያለ ጥፋታቸው ተገድለው ንብረታቸው የእሳት እራት ሲሆን፡፡ እኔ አንድ ምስኪን ደላላ ከማን በልጬ ነው በምሬት አገሬን ጥዬ የምጠፋው፡፡ አሁንስ በዛ፡፡ ያውም ግድባችን ዳር እየደረሰ!

‹‹አኖርሽ ነበረ በሬዬንም ሸጬ፣ አበላሽ ነበረ ወይፈኔን አርጄ፣ በምኔ ልቻልሽ በአንገቴ ተይዤ፤” አልኩ የተባልኩትን ስሰማ። ውድ ባለቤቴ ማንጠግቦሽ፣ ‹‹እንኳን አንተ በትዕግሥት ዝም ያለው ፈጣሪም ዝም አለ ተብሎ ይወነጀላል። በአሉባልታ ይወገራል። ቻለው ያለ ነው ብላ…›› ልታፅናናኝ ጥረት አደረገች። ላያስችል አይሰጥ ሆነና ደግሞ ከጫንጮ ስመለስ ቀንቶኝ ኮሚሽኔን ተቀብያለሁ። እንዳልኳችሁ አስችሎኝ ጭራሽ የሥራ ሞራሌ ተነሳስቶ አንዳንድ ቦታዎች ልደውል ትኩረቴን ሰበሰብኩ። ማስታወሻዬን ገላለጥኩ። በእንጥልጥል የያዝኩትን ድለላ ካቆምኩበት ልቀጥል ስልኬን አንስቼ ልክ ልደውል ስል ይደወላል። ‹‹ሃሎ!›› ስል እምነት የጎደለው ድምፅ፣ ‹‹አንበርብር!›› ብሎ ይጮሃል። ‹‹አዎ ነኝ!›፣ ከማለቴ፣ ‹‹ምንድነው የምሰማው?›› ብሎ አንድ የሚያውቀኝ ሰው ያናዝዘኛል። አስተባብዬና አስረድቼ ወሬኛውን በትብብር የእርግማን ናዳ አሸክሜ ስዘጋ ሌላ ስልክ መጣ። ‹‹ሃሎ!›› ስል አገላብጬ እመልሳለሁ ብዬ የተበደርኩት ሰው እሳት ጎርሶ እሳት ለብሶ ይጮህብኛል። ‹‹አሁን ከዚህ ወዲያ ለእኛ ገንዘብ እንጂ ፖለቲካ ምናችን ነው? ሰው መቼስ ጫፍ ሳይዝ አይቀጥልም?›› ሲል መዓት ወረደብኝ። እሱንም እንዲሁ አባብዬ ወሬውን ሳስተባብል ሰዓቴ ነጎደ። ምን የማይነጉድ ነገር አለ? ዓባይ በከንቱ ሲፈስ የኖረው ወሬ ላይ ተጥደን መስሎኝ!

በልቤ ግልጽነትና ተጠያቂነት ፍፁም ይንገስ ቢባል መንግሥታት በጀታቸውን በሚያሰማሯቸው ቃል አቀባዮችና ማስተባባያ መድረኮች ሊጨርሱት ይችላሉ ማለት ነው እላለሁ። በትዝብት በመገረም እተክዛለሁ። ከሁሉ ከሁሉ ‹የፖለቲካ ጥገኝነት ጠየቀ› መባሌ ትዝ ሲለኝ የቂመኛዬን ቀለም ዕወቅ፣ ማንነት ድረስበት እያለኝ እረበሻለሁ። እንዲያረጋጋኝ ወደ ባሻዬ ልጅ ስደውል ደግሞ እሱ ያው የምታውቁት ነው ቀለል አድርጎ፣ ‹‹እንኳን የኢኮኖሚ ጥገኝነት ጠየቀ አላሉህ። እንዲያ ቢሉህ ኖሮ ሠርተህ እየኖርክ የምትበላው ሳታጣ ምን ልትሆን ነበር? ይልቅ የስም ኪራይ ጀምር። ሰው በእጅ አዙር በሰው መታወቂያ የልቡን መዘክዘክ የሚፈልግበት ጊዜ ሆኗል፤” ይለኛል። እስኪ አሁን ካልጠፋ ‘ቢዝነስ’ ስሜን አጥፉ ብዬ ለብሶት መተንፈሻ ላከራይ? ይህ ነበር የቀረኝ፡፡ አሁን እንኳን የእኔ የአገሬ ታሪክም እየተቀየረ ነው!

እጄ ላይ ምን የመሰለ የሚሸጥ ቪላ ስለነበረ የማስተባበል ሥራዬንና ቀጣናዬን የማረጋጋት ተግባሬን ለጊዜው አቆይቼ፣ ለመጨረሻ ውሳኔ ቤቱን አሳየን ወደ አሉኝ ገዥ ደንበኞቼ ከነፍኩ። ቤቱን አይተው ጥቂት እርስ በርሳቸው ከተነጋገሩ በኋላ (በዕድሜ ጠና ጠና ያሉ ወይዘሮዎች ናቸው) ትንሽ ተደራድረው እንደሚገዙት አበሰሩን። ገዥውም እኔም ፈንድቀን፣ ‹እንኳን ለውሳኔ አበቃችሁ!› ብለን ሳናበቃ በማናውቀው ምክንያት፣ ‹ምን መሆንሽ ነው? ምን መሆንሽ ነው?› እየተባባሉ ወይዘሮዎቹ ፊታችን ቡጢ ቀረሽ ንትርክ ጀመሩ። የማላየው ነገር የለም መቼም! ቆየት ብዬ እንደተረዳሁት በአንድ ዓመት የሚበላለጡ እህትማማቾች ኖረዋል። የንትርኩ መንስዔ ታዲያ ምን ቢሆን ጥሩ ነው? ‹እኔ ነኝ መነጋገር ያለብኝ አንቺ አርፈሽ አዳምጪ! የለም አንቺ ምን ስለሆንሽ ነው እኔ ነኝ መናገር ያለብኝ› በሚል ግብግብ የተፀነሰ መሆኑ ነው። አገርን ያስቸገረው እንዲህ ያለው የጥጋበኞች ትንቅንቅ አይደለም እንዴ!

ለታዛቢ ቀላል ይምሰል እንጂ ለባለቤቶቹ ግን የልጅነት ትውስታን እያስመዘዘ ስንት መስማት የማይገባንን ገመና ያዘካዘከ ግጭት ነበር። ሁለቱንም አረጋግተን ጥቂት በሊቀመንበርነት ቦታው ማን ይቀመጥ የሚለውን እንዲነጋገሩ ፈቀቅ አልንላቸው። ‹‹ትልቅ ሰው ሲበላሽ ቅራሪ የለውም የሚባለው ለካ እውነት ነው?›› ለቤቱ ባለቤት ስል እንደ ቀልድ፣ ‹‹ድሮስ የዚህች አገር የዘመናት ጥያቄ ይባስ ሲተበተብና ሲከር የኖረው በአዋቂው አይደል እንዴ?›› ብሎ ማኖ አስነካኝ። ቀይ ወይ ቢጫ በማላይበት ማኖ ብነካ ‘ኮሚሽኔን’ ሳልቀበል ንቅንቅ እላለሁ እንዴ? እሺ ብለን የምንጎትተው ነገር ብሷል እኮ እናንተ፡፡ እንዲያው ምንድነው ግን አንተ ቅደም እኔ ልከተል መባባልን የነሳን? በታላቅና በታናሽ መሀል ባሰ እኮ ጎበዝ፡፡ ምን ዓይነት መርዝ ነው የተረጨብን ያስብላል፡፡ ዳሩ ግን ከዚህም የምንላቀቅበት ጊዜ ተቃርቧል!

በሉ እንሰነባበት። ያሻሻጥኩትን ቪላ ‘ኮሚሽን’ በተቀበልኩ አመሻሽ አዛውንቱ ባሻዬ ደወሉልኝ። የማርያም አራስ ሊጠይቁ ያለ እኔ አልሆንላቸው ብሎ ነበር የደወሉልኝ። ተያይዘን አራስ ጥየቃ። ሳያት የት እንደማውቃት ጠፋኝ እንጂ መልኳ አዲስ አልሆነብኝም። ባሻዬን ጠጋ ብዬ፣ ‹‹መቼ አገባች? አልሰማሁም ማግባቷን?›› አልኳቸው። ባሻዬ ደንግጠው፣ “ኧረ እባክህ ስለፈጠረህ ዝም በል። እኔ የወለደ እንጠይቅ አልኩህ እንጂ ላገባና ላላገባ እንመስክር ብዬ አመጣሁህ?” ብለው ሲቆጡኝ ነገሩ ገባኝ። የገባኝ መስዬ ባሻዬን ለመካስ፣ ‹‹እንዴት ነበር ታዲያ ምጡ? ጠናብሽ?›› ብዬ መጠየቅ። አፌ አያርፍም እኮ አንዳንዴ። ‹‹ማማጥ ድሮ ቀረ። ዕድሜ ለቀዶ ጥገና…›› አለችኝ። ባሻዬን ቀና ብዬ አላየሁም። ግድ ካልሆነ ባሻዬ በምንም ተዓምር በቀዶ ጥገና መገላገልን አይደግፉም። ስንቀለቀል መስማት የማይፈልጉትን ስላሰማኋቸው እንደሚቆጡኝ ገብቶኛል። ምኔ ሞኝ ነው ታዲያ? አውቄ ስልክ ተደወለልኝ አልኩና ‘ማርያም ጭንሽን ታሙቀው’ ብዬ ላጥ። ነገር ሲከር ዞር ማለትም ጥበብ ነው!

ወዲያው ለልጃቸው ደወልኩለት። የተለመደችዋ ግሮሰሪ እንድንገናኝ ተነጋገርን። ስንገናኝ ግሮሰሪዋ በደንበኞች ጢም ብላለች፡፡ የእኛ ሰው ኮሮና ከእነ መፈጠሩ ረስቶት ተጠቅጥቋል፡፡ በዓይን ጠቀስ አድርጌው በረንዳ ላይ በጥግ በኩል ራቅ ብለን ተቀምጠን የሆነውን ሁሉ ነገርኩት። እንደ ወትሮው በአባቱ ወግ አጥባቂነት ዘና እያለ ያጫውተኛል ስል ኮስተር ብሎ ‹‹በቃ አምጦ መውለድ ተረት ሊሆን ተቃረበ ማለት ነው?›› አለኝ። ‹‹አቤት?›› ስለው ባሻዬ የመጡ መስሎኝ ክው ብዬ፣ ‹‹አሳሳቢ የሆነ እክል ሊገጥም እስካልቻለ ድረስ ሰው ለምን አምጦ መውለድ እንደሚፈራ አልገባኝም። በምጥ የሚወለድ ልጅ እኮ ጤናማነቱና ጥንካሬው ሌላ ነው። እህ በአቋራጭ የመክበር፣ በአቋራጭ የመደለብ፣ በአቋራጭ ሥልጣን ላይ ፊጢጥ የማለት የዘመኑ ሰይጣናዊ አካሄድ ስንቱን ጤናማ ተፈጥሯዊ በረከት አበላሸው መሰለህ? ሕመም ፈርተን፣ ላብ ተፀይፈን፣ ሥራ ንቀን፣ ጎንበስ ማለት ጠልተን፣ በአጠቃላይ ምጥ ገሸሽ ብለን ያዋጣናል? ማቆራረጥና አጉል ዝላይ ዋጋ እንዳያስከፍሉን ፍራ…” እያለ ሲያስፈራራኝ አመሸሁ። እኔም በልቤ ከወላድ ምጥ በላይ አገርን ምጥ ያስያዘው ሥርዓተ አልበኝነት የበለጠ ነበር ያሳሰበኝም ያስፈራኝም፡፡ ከሁሉም ከሁሉም ጉያችን ውስጥ ሆነው የሚያነዱን ነገር እያብከነከነኝ ሰነበተ፡፡ የጉያ ውስጥ እሳት ሆነውብን ለበለቡን፣ ወገኖቻችንን አሰቃይተው ገደሉብን፣ ንብረታቸውን ከማቃጠልና ከማውደም በላይ ልጆቻቸውን አሳቀቁ፡፡ ጉያ ውስጥ እሳት ተሸክሞ መኖር አዳገተን፡፡ ሜዳው እያለ የገደል ላይ ሩጫ ታከተን፡፡ ሰው ሆኖ መፈጠር ሰብዓዊነትን ለማክበርና በሥርዓት ለመኖር ነበረ፡፡ ነገር በሰው አምሳል ተፈጥሮ ከአውሬ ብሶ መገኘት ያንገሸግሻል፣ ይታክታል፡፡ ነገር ግን ዓባይ ተገርቶ ለልማት በሚውልበት ዘመን ላይ መድረሳችንን ሳስብ ፈጣሪዬን ተመሥገን እላለሁ፡፡ እናንተንም እንኳን ደስ ያላችሁ እያልኩ መልካም ምኞቴን እገልጻለሁ፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት