Tuesday, May 21, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

ማኅበራዊዕፀዋታዊው የባህል ቅባት

ዕፀዋታዊው የባህል ቅባት

ቀን:

በኢትዮጵያ በርካታ ለባህል መድኃኒትነት የሚያገለግሉ ዕፀዋት እንዲሁም ዕፀዋት አዋቂዎች ቢኖሩም ይህንንም ያህል በመንግሥት ዕውቅና ተሰጥቷቸው በስፋት ሲሠሩ፣ ሲተዋወቁ አይስተዋሉም፡፡ ሆኖም በርካቶች የባህል ሕክምናን ሽተው ወደ ባህል ሐኪሞቹ ሲነጉዱ ይስተዋላሉ፡፡ በዚህም አንዳንዱ ከአዋቂው ሲገናኝ፣ አንዳንዱ ከአታላዩ ተገናኝቶ ለማይድን ጠባሳ ብሎም ለሞት ሲዳረግ ይስተዋላል፡፡

ችግሩን ለመቅረፍ መንግሥት ከባህል መድኃኒት አዋቂዎች ጋር መሥራት ከጀመረ ዓመታት ተቆጥረዋል፡፡ በዚህም የተወኑ የባህል መድኃኒትና ዕፀዋት አዋቂዎች ተመዝግበውና ፈቃድ አግኝተው እየሠሩ ይገኛሉ፡፡

ከዩኒቨርሲቲዎችም እንደዚህ ዓይነት ዕውቀቶችን ጠብቆ ለማቆየት የሚሠሩ አሉ፡፡ ከዕፀዋት መድኃኒቶችን፣ ቅባቶችን በምርምር በማውጣት ላይም ይገኛሉ፡፡ ከእነዚህ ውስጥም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የብዝኃ ሕይወት ኤንድ ፕላንት ባዮሎጂና ባዮዳይቨርሲቲ ትምህርት ክፍል ይገኝበታል፡፡ የትምህርት ክፍሉ ከአሥር ልዩ ልዩ ዓይነት መድኃኒታዊ ዕፀዋት ለሰው ቆዳ የሚጠቅሙ አምስት የክሬም ቅባቶችን አምርቷል፡፡

- Advertisement -

ዕፀዋታዊው የባህል ቅባት

 

በምርምርና በጥናት በተደገፈ እንቅስቃሴ የተመረቱት እነዚሁ ክሬም ቅባቶች ምንም ዓይነት መርዛማነት ወይም ጎጂ ባህሪ እንደሌላቸው ተረጋግጧል፡፡ ለመጨረሻ ጊዜ ክሊኒካል ላቦራቶሪ ወይም በሰው ላይ ለመፈተሽ የሚያስችል ክሊኒካል ፕሮፖዛል ለሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ብሔራዊ የምርምር ሥን ምግባር ፕሮፖዛል ገምጋሚ ኮሚቴ ቀርቦ መልሱን በመጠባበቅ ላይ ነው፡፡

የትምህርት ቤቱ ማኔጅመንት አባልና የፖስት ግራጅዌት አስተባባሪ ኤርሚያስ ልዑለቃል (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ ዕፀዋቱ የተሰበሰቡት ከሰሜን ሸዋ አንኮበር አካባቢ ሲሆን፣ ከምርቱ በፊትም በውስጣቸው የያዙት ነገር ምንድነው? ለየትኛውስ ሕክምና ነው የሚያገለግሉት? አንቲባክቴሪያል ወይም አንቲፈንገስ ናቸው? አይደሉም? ወይስ ምንም ዓይነት ጠቀሜታ የላቸውም? ኅብረተሰቡ ዝምብሎ ነው ወይ የሚጠቀምባቸው? በሚሉት ጥያቄዎች ዙሪያ የምርምር፣ የጥናትና በስተመጨረሻም የመለየት ሥራ ተከናውኗል፡፡

ከዚህም ክንውን በኋላ ዕፀዋቱ አንቲባክቴሪያል የሆነ አክቲቪቲ ያላቸው ወይም የባክቴሪያውን ዕድገት በተለያየ መጠን ማቆም የሚችሉ ሆነው እንደተገኙ፣ ከዚህም ግኝት በኋላ መርዛማ ናቸው? ወይስ አይደሉም? የሚለውን ለማረጋገጥ በአይጦችና ጥንቸሎች ላይ ፍተሻ ተደርጎ ውጤቱና ግኝቱ ጎጂነት የሌላቸው መሆኑን እንዳሳየ ተናግረዋል፡፡

በሰው ላይ ሙከራ ወይም ፍተሻ ለማድረግ ከፍ ብሎ ለተጠቀሰው አካል ከሦስት ወራት በፊት ፕሮፖዛል መቅረቡን፣ እዚህ ውጤት ላይ ለመድረስ በተካሄደው እንቅስቃሴ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የፋርማሲ ትምህርት ቤት፣ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስቴርና የአርመር ሀንሰን ሪሰርች ኢንስቲትዩት ከፍተኛ አስተዋጽኦና ትብብር ማድረጋቸውን አስተባባሪው ገልጸዋል፡፡ ፕሮፖዛሉም የቀረበለት አካል ቀጥሉበት ብሎ ከፈቀደ ወዲያውኑ በሰው ላይ የመፈተሽ ሥራ እንደሚካሄድና ለዚህም የተዘጋጁ ሰዎች እንዳሉ አክለዋል፡፡

ክሬም ቅባቶች ከተመረቱባቸው ዕፀዋቶች መካከል የጦስኝ፣ የጥብስ (ሮዝመሪን)፣ ነጭ የባህርዛፍ ቅጠሎች ተጠቃሾች መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ የዕፀዋት መጭመቂያ ማሽን በ350,000 ብር ተገዝቶ አንኮበር አካባቢ መተከሉን፣ ቦርዱም የቀረበለትን ፕሮፖዛል እንዳፀደቀ በስፋት ተመርቶ ለተጠቃሚው ቶሎ እንዲደርስ ለማድረግ ሲባል ከተለያዩ ኢንዱስትሪዎች ጋር ግንኙነት መፈጠሩን ተናግረዋል፡፡

ግንኙነት ከተፈጠረባቸው ኢንዱስትሪዎች መካከል አዳማ የሚገኘው ቤካስ ኬሚካል ኢንዱስትሪ አንዱ ሲሆን፣ በጥናትና ምርት ሥራው ላይ የተሳተፉት አባላት የኢንዱስትሪውን የውስጥ ይዞታ እየተዘዋወሩ መጎብኘታቸውን ዶ/ር ኤርሚያስ አብራርተዋል፡፡

እንደ አስተባባሪው አነጋገር የተፈጥሮ ሳይንስ ኤንድ ፕላንት ባዮሎጂና ባዮዳይቨርሲቲ ትምህርት ክፍል በፒኤችዲና በማስተርስ ደረጃዎች ባካሄደው 69 ጥናቶች አማካይነት፣ በቁጥር ከ1032 በላይ መድኃኒት ዕፀዋት ለማስመዝገብ ችሏል፡፡ ከተመዘገቡትም ዕፀዋት መካከል 80 በመቶ ያህሉ የተሰበሰቡት ከዋይልድ ኢንቫይሮመንት ማለትም ከዱርና ገደላገደል ከሆኑ አካባቢዎች ነው እንጂ ትኩረት ተሰጥቷቸው የተተከሉ ወይም የለሙ አይደሉም፡፡

በፐርሰንት ከተቀመጡት ዕፀዋት መካከልም 29 በመቶ የሚሆኑት ኅብረተሰቡ የሚጠቀምባቸው ሥራቸውን ብቻ ነው፡፡ ይህ ደግሞ በጣም ትልቅ ኪሳራ እንደሚያስከትል፣ አንድ ሰው የአንድን መድኃኒት ዕፀዋት ሥሩን ነቅሎ ከተጠቀመ፣ ሰውዬው ድኖ ወይም ተፈውሶ ዕፀዋቱ ግን እንደሚጠፋ፣ በእርግጥ ሥራቸው መፍትሔ የሚሰጡ ልዩ ልዩ ዓይነት መድኃኒቶች እንዳሉ፣ ከእነዚህም መካከል ድንገተኛ የተባለው የዕፀዋት ሥር አንዱ እንደሆነ አመልክተዋል፡፡

ከዚህ አኳያ የዕፀዋትን ሥር ከመንቀል ኅብረተሰቡ እንዲታቀብ አሳስበዋል፡፡ ኅብረተሰቡ ሥራቸውን ከሚጠቀምባቸው ዕፀዋት መካከል 120 ያህሉ ተለይተው፣ ተመርጠውና በተለየ ቦታ ላይ ነርሰሪ ተቋቁሞ በመትከል እንክብካቤ እየተደረገላቸው ነው፡፡ ክሬም ቅባት የተመረተባቸው አሥሩ ዕፀዋት ተመርጠው የተወሰዱት ነርሰሪ ውስጥ ካሉት መድኃኒታዊ ዕፀዋት መካከል መሆኑን ገልጸዋል፡፡

የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር የምርምር ጉዳዮች ዳይሬክተር ሰለሞን ቢኖር (ዶ/ር) ስለቀረበው ፕሮፖዛል ተጠይቀው ‹‹ትውስ አይለኝም›› ብለዋል፡፡

ዶ/ር ኤርሚያስ የሁለተኛና የሦስተኛ ዲግሪያቸውን የሠሩት በባህል መድኃኒት ነው፡፡ ከዚህ አኳያ በሁለተኛ ዲግሪያቸው ሥራ በደቡባዊ ባሌ ከዶሎመና 57 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ከሚገኘው መናአንጎቴ ወረዳ ውስጥ 230፣ ሦስተኛ ዲግሪያቸውን በሰሜን ሸዋ አንኮበር አካባቢ 150 በድምሩ 380 መድኃኒት ዕፀዋትን እንዳገኙ ተናግረዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

በሥጋ ላይ አላግባብ እየተጨመረ ያለውን ዋጋ መንግሥት ሊቆጣጠረው ይገባል

በአገራችን የግብይት ሥርዓት ውስጥ ኢኮኖሚያዊ ያልሆኑ ወይም ያልተገቡ የዋጋ...

ኢትዮጵያን የተባበረ ክንድ እንጂ የተናጠል ጥረት አይታደጋትም!

ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ ከምትገኝበት ውጥንቅጥ ውስጥ የምትወጣበት ዕድል ማግኘት...

የፖለቲካ ቅኝቱ የሕዝባችንን ታሪካዊ ትስስር ለምን አያከብርም?

በንጉሥ ወዳጅነው የዓብይ አህመድ (ዶ/ር) መራሹ የ2010 ዓ.ም. የለውጥ መንግሥት...

ዛሬም ኧረ በሕግ!

በገነት ዓለሙ በዚህ በያዝነው ሚያዝያ/ግንቦት ወይም ሜይ ወር ውስጥ የተከበረው፣...