Monday, May 27, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ቅልጥም ሰባሪዎች!

ሰላም! ሰላም! ወገኖቼ ፍቅር፣ ጤና፣ በረከት ከእናንተ ዘንድ አይጥፉና እንዴት ከርማችኋል? ኧረ እንደ እኔ ዓይነቱን ሰላምተኛ ተው ጠበቅ እያደረጋችሁ ያዙ ተው፡፡ ምቀኛ፣ ቀማኛ፣ ሐሜተኛ፣ ሐኬተኛ ምኑ ቅጡ በበዛበት በዚህ ዘመን እንደ እኔ እንደ አንበርብር ምንተስኖት ዓይነት ሰው እንዴት ቸል ይባላል? ምንድነው እንዲህ ራስን ማዋደድ እንዳላችሁኝ ጠረጠርኩ። ጎበዝ በዚህች መከረኛ አገራችን የመጣ የሄደው በሕዝብ ስም ራሱን ሲያዋድድ አልኖረምና ነው የእኔ የሚገርማችሁ? ወደን ነው እንዴ ከዚህ ቀደም የተቀያየምነው? አንድ የልማት ዜና አንድ ወር እየተተረከልን ለሌላ ሥራ ከማነሳሳት ይልቅ፣ ሹሞቻችን እየተኩራሩ ስላሰነፉን ጭምር ነበር እኮ። አሁንማ እነሱም ሌሎችም ቀን ወጥቶላቸው ከመንደራችን እስከ ቤተ መንግሥት ወሬው ሁሉ የኮሪደር ልማት ሆኗል፡፡ አቤት ስንቱ በራሱ ዓለም ትልቅ ነኝ ሲል ወደቀ መሰላችሁ? እኔማ ስንቱን እታዘበዋለሁ ይብላኝ እንጂ ማስተዋል ለተሳነው። ‹‹እኔምለው ማስተዋልና ማመዛዘን የሚባሉትን የጠቢብ ሰው መለያዎች ከፈረንጅ አገር ማስመጣት ይቻል ይሆን እንዴ?›› በማለት ምሁሩን የባሻዬ ልጅ ጠየቅኩት። ‹‹አንተ ደግሞ ሰው ያው ሰው አይደል እንዴ? ፈረንጅ እንደ ቁሳቁስ ያልካቸውን ነገሮች ማምረት ቢችል ኖሮ ስንቱን አስቀያሚ ታሪክ ባልተጻፈ ነበር…›› አለኝ። እኔማ ፈረንጅ የማይፈበርከው የለም ከሚል የሞኝ አስተሳሰብ መላ ያገኘሁ መስሎኝ ነበር። ‹‹የቸገረው እርጉዝ ያገባል›› ነዋ ተረቱ። ኧረ ዘንድሮ ነገር ያረገዘው በዝቷል!    

እግረ መንገዳችንን ስለእርጉዝ እናቶች አንስተን ትንሽ ብናወራስ? እርጉዞች ትንሽ በዛ ብለውብኛል። እናም አንድ ወዳጄን ‹‹ምንድነው እሱ?›› ብዬ ብጠይቀው፣ ‹‹ያለፈው ዙር ተጋቢዎች ናቸው፣ አንዳቸውም አልጠሩህም ነበር?›› ብሎ በሽሙጥ መለሰልኝ። ያለፈው ተጋቢዎች ማለቱ የተገለጠልኝ ቆይቶ ነው። አቤት የአንዳንዱ ሰው ሽሙጥ እኮ፡፡ እና ከእርግዝና ጋር ተያይዞ አንድ ማለዳ ከምሁሩ የባሻዬ ልጅ ጋር ታክሲ እየጠበቅን ስለሕዝብ ቁጥር መጨመር የተጨዋወትነው ትዝ አለኝ። ምሁሩ ወዳጄ፣ ‹‹አካሄዳችን እንደዚህ አገም ጠቀምና ኑሮ ሰጥቶ እየነሳን እንዲህ የምንቀጥል ከሆነ ጉዳዩ ሊታሰብበት ይገባል…›› ሲል ሐሳቡን አካፍሎኛል። ወዲያው ከእሱ ጋር ተለያይተን ታክሲ ይዤ ወደ ሥራዬ ስሄድ አጠገቤ የደረሰች እርጉዝ መጥታ ተቀመጠች። ‹‹ስንት ወርሽ ነው?›› ብላት፣ ‹‹አይታወቅም አሁንም ሊመጣ ይችላል…›› ብላ እየሳቀች አስፈራራችኝ። የታክሲው ተሳፋሪ በሙሉ ሲያዋልድ ታሰበኝ፡፡ ኧረ ለዘብ ብሎ የሚያስፈራራን በዛ ጎበዝ፡፡ በመቀጠል፣ ‹‹ለመሆኑ መውለድንና የሕዝብ ቁጥር መጨመርን እንዴት ታያቸዋለሽ?›› አልኳት ቀስ ብዬ። ‹‹ልጅማ መወለድ አለበት፣ የሚወለደው ልጅ እኮ ምላስ ብቻ ሳይሆን እግርና እጅም አለው። እንዴት አድርገን ጠንካራ፣ ታታሪና ብርቱ ሠራተኛ እንደምናደርገው ነው ማሰብ ያለብን። ቻይናን አታይም? 1.5 ቢሊዮን አካባቢ ናቸው…›› ብላኝ እርፍ። ወይ ጉድ አልኩላችኋ፡፡ እንዲያው ለመሆኑ እርግዝናን ሳነሳ ስንት በሆዱ ነገር ያረገዘ መኖሩን አልረሳሁም፡፡ ያው ለማለት ያህል ነው! 

እናንተዬ እንዲያው ልፉ ቢለን ቅድም ተስቶን ስለማይሰማን ጉዳይ አጓጉል ነገር ተነጋግረናል ለካ? ለነገሩ አለመደማመጥ ፋሽን ስለሆነ ብዙ አንገረምም። መቼም የእኛ ሰው በዘመኑ ነገሮችን እየቆራረጠ አለመደማመጡን ማብዛቱን ታስታውሳላችሁ አይደል? ‹‹አይ የለም ይኼ አያዋጣንም ያንን እንሞክረው…›› እውነት የሚል ጠፍቶ ይመስላችኋል ብዙ ነገራችን በአንድ ቦይ ብቻ የሚፈሰው? አይደለም፣ ክፉኛ አልደማመጥ ብለናል ወገኖቼ፡፡ አዛውንቱ ባሻዬ፣ ‹‹ይኼ ኢንተርኔት ሰውን አላከባብረው አለ። ያም ከአንዱ ይኼም ከአንዱ የአገር መረጃ ሲጎለጉሉ ቆይተው አካኪ ዘራፍ ይሉብናል። አሁን ደግሞ ቲክቶክ የምትሉት ጉድ እዚህ አገር የጥላቻ ንግግር ማባዘቻ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ሰው ግን ወፈፍ እያደረገው ነው እንዴ?›› ሲሉኝ ነበር፡፡ ‹‹በበኩሌ ከቴክኖሎጂው ሠፈር አልያም ከቡቲኩ መንደር፣ ብቻ ከየትኛው ገዝተን እንዳጠለቅነው አልገባኝ ብሏል…›› ስላት፣ ‹‹ምኑን?›› አለችኝ ውዴ ማንጠግቦሽ ድንግርግር እያለች። ‹‹እንዴ መደማመጥ አለመቻልን ነዋ፣ ስለምን እያወራን ነው ታዲያ?›› አልኳት ልቤን ስታደርቀው። አንዳንዶቻችን ግን ኑሮ ምን ቢወደድ የተሻሻሉ የቴክኖሎጂ ውጤቶችንና ፋሽን ልብሶችን መግዛት ያቃተን  አንመስልም፡፡ ‹‹እንዴት ላዳምጥህ አንበርብር? ወትሮ ለወር ሲበቃን የነበረው የሸመታ ገንዘብ ዛሬ ሩቡን አልችልልኝ አለ። ያለሁ መስሎህ ነው? ሐሳብ ጨረሰኝ እኮ…›› ብትለኝ ወከክ አልኩላችሁ። የኑሮ ውድነት ያሳቀቃት ቆንጆ መንገድ ላይ የተጎለተ ጎረምሳ ቢለክፋት ኖሮ አልቆለት ነበር። ‹‹ምን ዋጋ አለው ትናንት የሚቆጡትና የሚገስፁት ጎረምሳ እያንቀላፋ ዛሬ ኑሮ ፈንድቶብን አረፈው፣ አይ ጊዜ…›› አለች በታከተ ድምፅ፡፡ አይ ጊዜ እንበለው እንጂ!

ጨዋታን ጨዋታ ያነሳዋል አይደል? እስኪ ስለቲክቶክ ደግሞ ትንሽ እንጨዋወት። በድለላ የማገለግላቸው አንዳንድ ደንበኞቼ፣ ‹‹በዚህ ኑሮ ቤት ለመሥራት የቁጠባ ‘አካውንት’ ከመክፈት የቲክቶክ ‘አካውንት’ መክፈት ይቀላል…›› ይሉላችኋል። ‹‹እንዴት?›› ስላቸው፣ ‹‹አብዛኛው ሰው ውሎና አዳሩ እዚያ ሆኗል…›› ነው መልሳቸው። በበኩሌ ቲክቶክን ሳስብ ሐሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት ጎልቶ ይታሰበኛል። ‘የፕሬስ ነፃነት ተገድቧል’ የሚሉ ወገኖችን ‘ሄዳችሁ ቲክቶክ ላይ ፈልጉት’ ተብሏል ብለው ስም ሲያጠፉ የሰማሁትም ጉድ አለላችሁ። ብቻ ጆሮ ስትሰጡ እኮ ብዙ ስለሚወራ ብዙ መስማታችሁ ግድ ነው። በነገራችን ላይ በእኛ አገር ብቻ ሳይሆን በመላው ዓለም ሰላማዊ ሠልፍ የማድረግና መሰል ተግባሮች ወደፊት በቲክቶክ ላይ ብቻ መወሰናቸው አይቀርም ሲባል አልሰማችሁም (ታዲያ ጨዋታ መሆኑን አትርሱ)? አቤት የወሬውና የወሬኛው ብዛት። ከዓመታት በፊት ውጭ አገር የነበረ አንድ የተቃዋሚ ፓርቲ አዲስ አበባ ውስጥ ወረቀት መበተኑን ቢያወራ ተሳቀበት አሉ፡፡ ‹‹በዚህ  ዘመን ወረቀት መበተን ያስለቅሳል…›› ተባለ አሉ፡፡ ያ ፓርቲ ለለውጡ ምሥጋና ይድረሰውና ያረጁ አመራሮቹን ይዞ አዲስ አበባ ከገባ ወዲህ፣ ውሎና አዳሩ የት እንደሆነ አይታወቅም ብላችሁ እንዳትገረሙ፡፡ እንግዲህ ተኝተው በቅዠት ውስጥ ያሉትን ትተን ወደ ራሳችን ወግ እንግባ፡፡ አንድ ማኅበራዊ ድረ ገጽ በአገርኛ ሥልት መዘርጋት ቢያቅተንም ማኅበራዊ ወሬኞች መሆን ግን አላቃተንም። ‹‹እኔስ የምፈራው መብላት መጠጣታችንንም ‘ኮምፒውተራይዝድ’ አድርገነዋል እንዳይሉን ነው…›› አለኝ አብሮኝ ጨዋታውን ሲኮመኩም የቆየው ወዳጄ። እናቅለው ስንል የምናከብደውን ሳስብ የዓለም ነገር አንገሸገሸኝ። ‹‹አወይ ዴሞክራሲ እንዲህ ሄደሽ ሄደሽ መጨረሻሽ ምን ይሆን?›› ይላል ምሁሩ ወዳጄ እንዲህ አንዳንድ ኩመካዎችን ሲሰማ። ምን ይበል ታዲያ!

ሰሞኑን የኮምፒዩተር ሶፍትዌር የሚያዘጋጅ ወጣት ሰፋ ያለ ቤት ተከራይቶ መሥራት ፈለገና ቤት እንድፈልግለት ነገረኝ። እኔም ተንከራትቼ ኮንዶሚኒየም ሕንፃ ምድር ላይ ያለ ቤት አገኘሁለት። ተስማማውና ተዋውሎ ሲያበቃ፣ ‹‹ለመሆኑ ምን ይሆን የምታዘጋጀው?›› ብዬ ጠየቅኩት። በረጅሙ ተንፍሶ፣ ‹‹ብዙ ነገር፣ ግን ዋናው ኮምፒዩተርን ከእግር ጥፍሩ እስከ ራስ ቅሉ ድረስ በአማርኛ ቋንቋ እንድንጠቀምበት ለማድረግ ነው፤›› አለኝ። ‹‹ይኼ ነው እውነተኛው ትራንስፎርሜሽን…›› አልኩ ጮክ ብዬ። ስሜታዊ ጭምር ሆኜ መናገሬን ለዘብ ብሎ አስተውሎ፣ ‹‹አየህ እንደኛ ያለ ሕዝብ ልጣለው ቢል እንኳ ብዙ የማይለቀው የማንነቱ መገለጫ አለ። ማስተዋል ቢሰጠን የሚያምርብንንና የማያምርብንን፣ የሚያኮራንንና የሚያዋርደንን ነገር በጊዜ ብንለይ ጥሩ ነበር። ከወዲሁ ሥራ የሚፈልጉ ነገሮች ቢኖሩም ከማንነት በፊት የሚቀድሙ አይደሉም…›› ሲለኝ ከመጪው ትውልድ አዲስ ነገር የመጠበቅ ጉጉቴ ጨመረ። ቀጠለናም፣ ‹‹ስንቱን ዘለልነው መሰለህ? ትንሽ ተጉዘን ስናርፍ፣ ትንሽ ሠርተን ሲደክመን፣ ትንሽ ይዘን ስንጣላ ስንቱን ዕድሜና አቅም አባከንነው? ስንቱን ቀዳዳ ሳንደፍን ዘለልነው መሰለህ?›› ሲለኝ በአንዴ ዕድሜ ያስተማረው አዛውንት መስሎ ታየኝ። ኧረ የአንዳንዱስ ወጣት ልብ ከደረጀ ቆይቷል እናንተዬ!

ታዲያ አገራችን አሁን በተያያዘችው የዕድገት ጎዳና (ስለዕድገት አልገባን ያለው ሁሉ እንዳለ ሆኖ) ዋናው ግንበኛ ወጣቱ ትውልድ መሆኑ ነው (ግንበኛን በቀጥታም በዘወርዋራም መፍታትና መረዳት ተፈቅዷል)፡፡ ሐሳብ የጠፋበትና ቁሳዊነት የገዘፈበት ዘመን ከቶ ከዚህ በፊት መቼ ይሆን? ምን ላጫውታችሁ መሰላችሁ? ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹አንበርብር…›› አለኝ የሆነ ቀን ከሥራ መልስ ስንገናኝ። ‹‹እህ ምን ተገኘ?›› ስለው፣ ‹‹…ጉድ ሊፈላ ነው። የዲቪ ሎተሪ ማግለልና መድልኦ ልትጀምር ነው እረፈው…›› አለኝ። ግራ ገብቶኝ ምን እንደሰማ ስጠይቀው በዲቪ ሎተሪ ምትክ በዓለም ላይ ላሉ ምርጥ ተማሪዎች ነፃ የትምህርት ዕድል ሊመቻች መታሰቡን አጫወተኝ። ‹‹በሥራ ማጣትና በትምህርት ተስፋ የቆረጠው ሁሉ ጥሎን መሄዱ ነው አትለኝም?›› ስለው፣ ‹‹ኧረ ከዚያም በላይ ነው አንበርብር። እውነት እንደተባለው የሚሆን ከሆነ አሜሪካ ድኅረ ዘመናዊነት አዲሱን ቅኝ አገዛዝ ተግባራዊ አድርጋ ጉድ ማስባሏ አይቀርም…›› አለኝ በመደነቅ ተሞልቶ። ትንሽ ከአቅም በላይ ስለተጫወተ አልገባኝ ብሎኝ፣ ‹‹ምን ማለትህ ነው?›› ስል ጠየቅኩት። ‹‹ምን ነካህ አስተምራ ስታበቃ ምን ሞኝ ናት ሂዱ እናት አገራችሁን አገልግሉ ብላ የምትለቀው? እንዴ ጨዋታው እከክልኝ ልከክልህ ነው…›› ሲለኝ ተገለጠልኝ። የባሰ አታምጣ የሚባለው እኮ ይኼኔ ነው እናንተ፡፡ ምናለበት የአገር ጠንቅ የሆኑ የፖለቲካ ወፈፌዎችን አሜሪካ በነፃ ዝውውር ወስዳ በገላገለችን!

ነገሩ በጣም ስለከነከነኝ ግራ የገባ ስሜት ወዲያው ፈጠረብኝ። ‹‹በአንድ በኩል ዜጋችን እንዲህ ያለ ዕድል ማግኘት መቻሉን (ገና ለወደፊትም ቢሆን) ሳስበው ደስ ብሎኛል። ነገር ግን አሁን አንተ የምትለኝ ነገር ሥጋት ለቀቀብኝ፤›› አልኩት የልቤን ሳልደብቅ። ‹‹አንበርብር የእኛ የዘመናት ችግር አንድን ነገር ከሥር ከመሠረቱ መርምረን ውጤቱንና ኪሳራውን በትክክል መረዳት መቸገራችን ነው። ለምሳሌ በተለይ ታዳጊው ትውልድ ጥራት በሌለው የትምህርት መርሐ ግብር ውስጥ እያለፈ ነው። በዚህ ላይ አብዛኛው በተፈጥሮ ሳይንስ ትምህርት ክፍል የሚመደበው የተሻለ ወጣት ምህንድስናና ሕክምናን አጠቃሎ፣ በሌሎች የተፈጥሮ ሳይንስ ዘርፎች ተምሮ ማጠናቀቅ ይጠበቅበታል። እንግዲህ እንደ አሜሪካ ሥሌት የእኛንም የሌላውንም አገር ምርጥ ምርጥ ምሁራን መሰብሰብ ነው። ተመልከት እንግዲህ…›› ብሎ ለገዛ ራሴ ፍርድና ምልከታ ተወኝ። ከዚህ በፊት አሜሪካውያን የልጆቻቸው ለሒሳብና ለፊዚክስ ትምህርቶች ጠላት መሆን እንዳስደነገጣቸው ራሱ ያጫወተኝ ትዝ አለኝ። ወይ ዲቪና አሜሪካ፣ ከትንሽ እስከ ትልቁ፣ ከማይማን እስከ ምሁራን አግዛ የማትጠረቃ አገር እያልኩ ብቻዬን መገረም ጀመርኩ። ምናለበት አገር በጥባጮችን በካቴና አስረን ሰጥተናት ዕፎይ ባልን!

መቼም ቀን መንጎዱን፣ ዕድሜ መጨመሩን፣ ሕይወት መቀጠሏን የምናውቀው እንዲህ ስንገናኝና የሰማነውንና ያየነውን አዲስ ነገር ስንጨዋወት ነው። ‘ከፀሐይ በታች አዲስ የሚባል የለም’ የሚባል ቢሆንም፣ በምድር ስንኖር ግን አሮጌም እኮ አዲስ አለው። ቆይቶ ቆይቶ ተመልሶ ሲመጣ አዲስ መባሉ ይቀርና ነው ታዲያ እጅግ የሚያስደንቅ ነገር እንዲህ ሲገጥማችሁ ወይ ሲያገኛችሁ ይህችንማ ማወራረጃ ይዘን ነው መኮምኮም ያለብን ትባባሉና ወደ ግሮሰሪ ታመራላችሁ። ስለሚጠጣውና ስለሚበላው ነገር ማስታወቂያ በበዛበት ጊዜ እንደ እኔና እንደ ባሻዬ ልጅ አመል ያለበት የሚሮጠው ግሮሰሪ ነው። ሊስተናገድ እንጂ ሊያስተናግድ የቆመ የማይመስለውን አስተናጋጅ፣ በግድ ተጣርተን የምንፈልገውን ነግረነው ጨዋታችንን ቀጠልን። ‹‹እኔምለው? በዓሉም አልፎ ሳምንት ሞላው፣ ይህንን እንደ እሳት የሚፋጅ ኑሮ ምን እናድርተው?›› አልኩት። ‹‹አይ አንበርብር፣ የኑሮ ውድነቱን ማንም እንደማያቃልልን ማወቅ አለብህ…›› አለኝ እየተጎነጨ። ‹‹እንዴት?›› ስለው፣ ‹‹ራስህንና ቤተሰብህን መታደግ የምትችለው ከመንግሥትም ሆነ ከሌሎች በመጠበቅ ሳይሆን ጠንክረህ በመሥራት ብቻ ነው…›› ሲለኝ ዝም አልኩ፡፡ ጭጭ!

በዝምታ ውስጥ ሆኜ ግሮሰሪው ውስጥ የታደሙትን ማየት ጀመርኩ፡፡ ከጥግ እስከ ጥግ የአገሬ ልጆች ነገን የረሱ እስኪመስሉ የቀረበላቸውን በአንድ ትንፋሽ ይጨልጣሉ፡፡ የዛሬው አጠጣጥ ለየት ስላለብኝ ወደ ምሁሩ ወዳጄ ዞር ስል የቀረበለትን በአንድ ትንፋሽ ጨልጦ ድጋሚ መጠባበቅ ጀምሯል፡፡ ‹‹ምነው ዛሬ ፈጠን አልክ?›› ስለው ሳቅ እያለ እያየኝ፣ ‹‹ማጅራት መቺዎች በበዙበት ዘመን ቶሎ ላፍ ላፍ አድርጎ በጊዜ ወደ ቤት መግባት አይሻልም?›› አለኝ፡፡ ውስጠ ወይራ ዘይቤ በበዛበት በዚህ ዘመን አነጋገሩ የበለጠ ጠጠር አለብኝ፡፡ ‹‹የምን ማጅራት መቺዎች?›› በማለት ጥያቄ አቀረብኩለት፡፡ ‹‹አንበርብር ነገር ይግባህ እንጂ? በዚህ በሠለጠነ ዘመን እንደ ወረደ ወሬ ቀርቷል፡፡ ማጅራት መቺዎች ብቻ ሳይሆኑ ቅልጥም ሰባሪዎችም በዝተዋል….›› እያለ ሲስቅ እኔም አብሬው ሳቅኩ፡፡ ከማጅራት መቺዎች ወደ ቅልጥም ሰባሪዎች መቼ ይሆን የተሸጋገርነው? መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት