Saturday, May 18, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

ዝንቅ‹‹ባህላችን ለማወደስና ለማድነቅ ሽምድምድ ነው››

‹‹ባህላችን ለማወደስና ለማድነቅ ሽምድምድ ነው››

ቀን:

ደራሲ ዓለማየሁ ገላጋይ በቅርቡ ባወጣው ‹‹ማዕበል ጠሪ ወፍ›› መጽሐፉ ያጫወተን ወግ አለ። አርቲስት ጀማነሽ የጋሽ ደበበ ሰይፉ ተማሪ የነበረች በመሆኑ ስለ ደበበ ሰይፉ ጽሑፍ ለመጻፍ እየተዘጋጀ ሳለ በአጋጣሚ ተገናኝተው የነገረችው ነው። 

ጋሽ ደበበ አንድ ቀን ከወትሮ በተለየ ስሜቱ ተጎድቶ ወደ ክፍል ገባ። ለተወሰነ ደቂቃ ዝም ብሎ ክፍሉን ሲመለከት ቆየ። ዘወር ብሎ ሁለት ቃላትን ጥቁር ሰሌዳ ላይ ጻፈ። ‹ቀጭን› እና ‹ወፍራም› ይላል የጻፈው።

በመቀጠል እንዲህ ሲል ጠየቀ። ‹‹እስቲ አንዲት ቀጭን ሴት የምትመሰገንበትና የምትወደስበትን ቃላት ንገሩኝ›› አለ። 

- Advertisement -

ተማሪዎቹ ታዘዙ:- 

‹ሀመልማል› አሉ። 

‹ጥሩ!› አለ። 

‹ቀጭን እመቤት› 

‹ሌላ!› ብሎ ቢጠብቅም አልተገኘም። 

‹እሺ የምትሰደብበትን ንገሩኝ› 

‹በልታ የማትጠረቃ!›

‹እሺ!› 

‹ሲባጎ› 

‹እሺ›

‹አፍንጫዋን ቢይዟት የምትሞት!›

‹አንድ ሐሙስ የቀራት› 

‹ቀትረ ቀላል . . .› 

ከሃምሳ በላይ ስድብ ተሰብስቦ በ ‹በቃ› ቆመ። 

ጋሽ ደበበ ቀጠለ ‹‹አሁን ደግሞ ወፍራሟን አሞግሱ›› 

‹ድንቡሼ፣ ሞንዳላ፣ ሰውነተ ሙሉ›፤ ሌላስ ጨምሩ ተብሎ መቀጠል ሳይችል ቀረ። 

‹‹እሺ አሁን ደግሞ ስድቧን እንይ›› አላቸው። 

‹በርሚል፣ ድብኝት፣ ዘረጦ፣ ድብክብክ፣ ዝፍዝፍ፣ ሞፎ፣ ገንፎ …› የስድብ መዓቶች ተዥጎደጎዱ። 

‹‹በቃ በቃ! አያችሁ ባህላችን ለማወደስና ለማድነቅ ሽምድምድ ነው። ከዚያ ይልቅ ለስድብ፣ ለሽሙጥ፣ ለማንኳሰስና፣ ስሜትን ለመጉዳት የበለፀገ ነው።›› 

የዚያ ቀን ሳያስተምር ጥሎ ወጣ። 

ይሄ ጋሽ ደበበ ያነሳው ሐሳብ አንድ ትልቅ ጥናት የሚወጣው ነው። በዘርፉ ጥናት ያደረጉ የቋንቋና የማኅበረሰብ ምሁራን አንድ ማኅበረሰብ ከሙገሳ ቃላት ይልቅ በርካታ የስድብ ቃላት ካሉት ማኅበረሰቡ በግጭት፣  በጥል፣ በጭቆና፣ በጥላቻና በክፍፍል ውስጥ የማደጉ ውጤት ነው ይላሉ። 

የሥነ ልቦና ባለሙያዎች ደግሞ እንደዚህ ዓይነት ማኅበረሰብ በግለሰብም ሆነ በማኅበረሰብ ደረጃ ተስፋ መቁረጥ፣ ጥልቅ ፍርኃት፣ አለመረጋጋትና ጨለምተኝነት ውስጥ ያለ መሆኑን ያመላክታል። ስለዚህ በውስጡ የታመቀው ቁጣ፣ ንዴት፣ ብስጭት፣ እና መከፋትን  የሚተነፍሰው በስድብ ቃላት ይሆናል ይላሉ። ቋንቋውም ከመልካም ቃላት ይልቅ በስድብ ቃላት የተሞሉ ይሆናል ይላሉ። 

ለመሆኑ በእኛ ቋንቋዎች ከመልካም ቃላት ይልቅ በስድብ የታጨቁ ቃላት በሽ የሆኑት ለምን ይሆን? በዚህ ረገድ የተሠራ ጥናትስ አለ?

– ስምዖን ሩፋኤል በቡክ ፎር ኦል ላይ የከተበው

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ