Tuesday, May 21, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

ስፖርት‹‹እግር ኳሱ ትምህርት ቤቶችንና ማኅበረሰቡን ካላማከለ ዕድገቱ የኋሊት መሆኑ አይቀርም›› አቶ...

‹‹እግር ኳሱ ትምህርት ቤቶችንና ማኅበረሰቡን ካላማከለ ዕድገቱ የኋሊት መሆኑ አይቀርም›› አቶ አብደላ ከማል መሐመድ፣ የቀድሞ ጭማድ እግር ኳስ ክለብ መሥራች

ቀን:

ለዓመታት የቆየው የኢትዮጵያ እግር ኳስ ሻምፒዮና አደረጃጀቱ ከየክፍለ ሀገሩ የሚመጡ አሸናፊዎችና ተከታዮቻቸው በምድብ ተደልድለው በሚያደርጉት ጨዋታ አሸናፊው የሚለይበት ነበር፡፡

የብሔራዊ ዲቪዝዮን ሻምፒዮና የሚሳተፉትም ከሸዋ (አዲስ አበባ)፣ ሐረርጌና ኤርትራ የተውጣጡ ሲሆን፣ በሁለተኛ ዲቪዝዮን ግን የሌሎች ክፍላተ ሀገር ክለቦች ይወዳደሩበት ነበር፡፡ 1971 ዓ.ም. ሲመጣ ግን ክለቦች ከድርጅት ወይም ከከተማ ስያሜ፣ ከሕዝባዊ ክለብነት ተፋትተው በክፍለ ከተማ፣ በሠራተኛ ማኅበራት፣ በዩኒቨርሲቲና በወታደራዊ ክፍሎች እንዲደራጁ መደረጉ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡

በአዲስ አበባ በአራቱ አቅጣጫዎች ልክ የራሷ ቡድኖች ድል ብርሃን፣ ጥቁር አንበሳ፣ አብዮት ፍሬ፣ በመላው ኢትዮጵያ ሠራተኞች ማኅበር (መኢሠማ) ሥርም ከየዘርፉ የተወጣጡ ክለቦች ትግል ፍሬ፣ እርምጃችን፣ ወደፊት ተሳታፊ ነበሩ፡፡ ከመለዮ ለባሾችም ምድር ጦር፣ አየር ኃይል፣ ባሕር ኃይል፣ አብዮታዊ ፖሊስ የየራሳቸው ቡድኖች ይዘው በብሔራዊ ዲቪዝዮን በተካፋይነት አሳልፈዋል፡፡

- Advertisement -

አደረጃጀቱ በከተማ ነዋሪዎች፣ በሠራተኛ ማኅበራት፣ በከፍተኛ ትምህርት ተቋማትና በወታደራዊ ክፍሎች እንደገና እንዲደራጅ ሲደረግ፣ ለነበረው ሒደት ቁልፍ ሚና የነበራቸው ባለሙያዎች ሐሳቡ የመጣበትን አግባብ ሲያስረዱ፣ ቡድኖች ሕዝባዊ አደረጃጀት ኖሯቸው በራሳቸው በጀትና ሥርዓት እንዲተዳደሩ ከሚል የተደረገ መሆኑን  ያስታውሳሉ፡፡

ከዚህ ጉዳይ ጋር ተያይዞ በወቅቱ የነበሩ መዛግብት ቡድኖቹ ቀደም ሲል በተገለጸው መልክ እንዲደራጁ መደረጉ የጎንዮሽ ጉዳት እንደነበረው አይሸሸጉም፡፡ ስያሜውን የወሰዱት ተቋማት ከፋይናንስ ጋር የተያያዙ ችግሮችን መፍታት ባለመቻላቸው ቡድኖቹ ባሰቡት ልክና መጠን ባለመራመዳቸው አደረጃጀቱ እንደገና እንዲከለስ አስገድዷል፡፡

በወቅቱ ችግሩን ለመፍታት የቡድኖችን ደረጃ ማውጣትና መለየት ያስፈልግ ስለነበረ በ1975 ዓ.ም. 50 ቡድኖችን በማወዳደር እንደውጤታቸው በተለያዩ ዲቪዥዮኖች እንዲደለደሉ ተደርጓል፡፡

ይህንን ጉዳይ በቅርበት ሆነው ከተከታተሉ የስፖርት አመራሮችና ባለሙያዎች መካከል አንደኛው ደግሞ በአሜሪካ ነዋሪ የሆኑት አቶ አብደላ ከማል መሐመድ ሲሆኑ በአካል አግኝተን አነጋግረናቸዋል፡፡

እንደ አቶ አብደላ ከሆነ፣ 50ዎቹ ቡድኖች በአንድ ላይ እንዲወዳደሩ ተደርጎ፣ በውጤታቸው መሠረት በየዲቪዚዮኑ ማለትም ሦስተኛ ዲቪዚዮን፣ ሁለተኛ ዲቪዚዮንና አንደኛ ዲቪዚዮን በሚል ተከፋፍለው አሁን ላለው የእግር ኳስ አደረጃጀት መነሻ ሆኖ ሊቀጥል ችሏል፡፡ ይህ መዋቅር ሲዘጋጅ የነበሩ ባለሙያዎችም በዚህ ሐሳብ ይስማማሉ፡፡

አሁን ላይ የ81 ዓመት ዕድሜ ባለፀጋ ሲሆኑ፣ ነዋሪነታቸው ደግሞ በአሜሪካ ሚኒሲዮታ ነው፡፡ ከ50ዎቹ ቡድኖች በኋላ በሕዝብ ማመላለሻና በጭማድ (የጭነት ማመላለሻ ድርጅት) እግር ኳስ ቡድኖች ውስጥ በመሥራችነትና በአመራርነት የመጀመርያው ሰው እንደሆኑ የሚናገሩት አቶ አብደላ፣ በእሳቸው ሕይወት ውስጥ የእግር ኳሱ ስሜትና ትዝታው አሁን ድረስ ለመኖሩ በየንግግራቸው ጣልቃ ኳስ እና እጃቸው አይለያዩም፡፡

በጤና ችግር ምክንያት የዕረፍት ጊዜ ወስደው ለቀናት በአዲስ አበባ እንደሚቆዩ የሚናገሩት አቶ አብደላ፣ ኳሷን ከእጃቸው ውጭ ለማንቀሳቀስ ቢቸገሩም፣ ነገር ግን ደግሞ ለስፖርቱ ምን ያህል ጥቅል ስሜት እንዳላቸው ሁሉ ነገራቸው ያሳያል፡፡ የወጡበት ማኅበረሰብ በአብዛኛው ከንግድ ሥራ ጋር ጥብቅ ቁርኝት ካለው የጉራጌ ማኅበረሰብ በመሆኑ ምክንያት (የመጡበትን የማኅበረሰብ ክፍል ሲናገሩ አንባቢዎች በአሁኑ ወቅት በሚነገረው ዓይነት እንዳልሆነ ሊታወቅልኝ ይገባል ይላሉ) ሙሉ እምነትና ግባቸው እግር ኳሱን ከዚሁ የንግድ እሳቤ ጋር ማቆራኘት የነበረ ቢሆንም፣ እንደ አለመታደል ሆኖ ሳይሳካላቸው ስለመቅረቱ ነው በቁጭት የሚናገሩት፡፡

በአዲስ አበባ ቀበና አካባቢ ተወልደው ማደጋቸውን የሚናገሩት አቶ አብደላ፣ እንደማንኛውም የከተማ ልጅ እግር ኳስን ከካልሲ እያዘጋጁ በማንከባለል አድገው ቀበና ናዳ ለሚባል የሠፈራቸው ቡድን መጫወታቸውን ያወሳሉ፡፡ ነገር ግን ለእግር ኳስ ይህን ያህል ስሜትና ፍቅር እያላቸው በክለብ ደረጃ መጫወት አለመቻላቸው አሁን ድረስ እግር እሳት ሆኖባቸው በእሳቸው አንደበት ‹‹ይቆጨኛል›› በማለት ታሪካቸውን ያስታውሳሉ፡፡

በወቅቱ በሕዝብ ማመላለሻም ሆነ በጭማድ እግር ኳስ ክለብ በነበሩባቸው የኃላፊነት ዓመታት ውስጥ፣ ተጨዋቾች ከእግር ኳስ በተጓዳኝ ለትምህርታቸው ትኩረት እንዲያደርጉ የቻሉትን ሁሉ ማድረጋቸውን የሚናገሩት የዕድሜ ባለፀጋው አቶ አብደላ፣  የእሳቸውን ምክርና ተግሳፅ የሰሙ ልጆች፣ በአሁኑ ወቅት ኑሮዋቸውን እየመሩ እንዳሉ የመመልከት ዕድል ገጥሟቸዋል፡፡ አንዳንዶቹ ይህን ቃለ መጠይቅ ለመስጠት እየተሰናዱ ባለበት ሰዓት ሳይቀር በስልክና በአካል የሚጠይቋቸው ስለመሆኑ ጭምር ያስረዳሉ፡፡

በሕዝብ ማመላለሻም ሆነ በጭማድ ክለቦች በአመራርነት በቆዩባቸው ዓመታት፣ ለቡድኖቻቸው የሚመለምሏቸው ተጨዋቾች ከትምህርት ቤት ካልሆነ፣ ሌሎች ክለቦች እንደሚያደርጉት ተጨዋችን ከክለብ ወደ ክለብ በሚለው መቼም ቢሆን እንደማይስማሙ የሚናገሩት አቶ አብደላ፣ እግር ኳስ ትምህርት ቤቶችንና ማኅበረሰብ አቀፍ ተቋማትን ያማከለ የአሠራር ሥርዓት እስካልተከተለ ድረስ፣ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ዕድገት እንደምናየው ዕድገቱ የኋሊት መሆኑ የማይቀር ሀቅ ነው ይላሉ፡፡ ‹‹እኔ ክለብ በማስተዳድርበት ወቅት የትምህርት ቤቶች ውድድር በዞን፣ ማለትም ምሥራቅ ዞን፣ ምዕራብ ዞን፣ ደቡብ ዞንና ሰሜን ዞን ተከፋፍሎ ይከናወን የነበረበትን ጊዜም አልረሳውም፤›› በማለት ነው የሚናገሩት፡፡

በሕዝብ ማመላለሻ ክለብ በነበሩበት ወቅት የቡድናቸው አሠልጣኝ ሥዩም አባተ እንደነበር የሚናሩት አቶ አብደላ፣ ሥዩም በወቅቱ ተጨዋችም ሆኖ ያገለግል ስለነበረ፣ ለቅዱስ ጊዮርጊስ ቡድን መጫወት እንደሚፈልግ ክለቡም እንደሚፈልገው ከተስማማን በኋላ እሱ እንዲለቅ ሆኗል፡፡ እሱን ተክቶ የመጣው ደግሞ በኢትዮጵያ እግር ኳስ ላይ በተለይም በአፍሪካ ዋንጫ ታሪካ ትልቅ አሻራ ያኖረው አሠልጣኝ ሰውነት ቢሻው መሆኑን ይናገራሉ፡፡ ቡድናቸው ሕዝብ ማመላለሻ በወቅቱ ከነበረበት ሦስተኛ ዲቪዚዮን ወደ ሁለተኛ ዲቪዚዮን ሲያድግ ነው አሠልጣኝ ቢሻው ቡድኑን የተረከበው፡፡

አሠልጣኙ ሲቀጠሩ የመጀመርያ ግባችን ሕዝብ ማመላለሻ ከሁለተኛ ዲቪዚዮን ወደ አንደኛ ዲቪዚዮን ማሳደግ የነበረ ቢሆንም አለመሳካቱን የሚያስታውሱት አቶ አብደላ፣ በዚያው ዓመት አሠልጣኝ ሰውነት ቢሻው የውጭ ዕድል (ለእግር ኳስ አሠልጣኝነት) መጥቶላቸው ወደ ጀርመን ማምራታቸውን ያስታውሳሉ፡፡

‹‹ከዚያ በኋላ ነው ሕዝብ ማመላለሻን ለቅቄ ወደ ጭማድ እግር ኳስ ክለብ ያመራሁት፤›› የሚሉት አቶ አብደላ፣ በጭማድም የማይረሳ ጊዜና ስኬትን እንዳሳለፉ ነው የሚናገሩት፡፡ ይህም ሆኖ የሚሉት ባለታሪካችን፣ በጭማድ በነበሩባቸው የኃላፊነት ዓመታት ውስጥ ከትምህርት ቤት ሳይቀር የሚያሳድጓቸውን ተጨዋቾች በሌሎች ክለቦች ማለትም በወቅቱ በተለያዩ አካላት ድጋፍ  በማይለያቸው ክለቦች አማካይነት መነጠቃቸው፣ ለጭማድ እግር ኳስ ክለብ መፍረስ ዓይነተኛ ምክንያት ሆኖ የነበረበትን አጋጣሚ አይዘነጉትም፡፡

የጭማድ ሽንፈትን ምክንያት በማድረግ አጋጣሚውን ተጠቅመው ‹‹እኔን›› ከጭማድ ለማስወጣትና ቦታውን ለመያዝ በፈለጉ ግለሰቦች ምክንያት እሳቸውና እግር ኳስ እንዲለያዩ ምክንያት መሆኑን የሚናገሩት በቁጭት ነው፡፡ አቶ አብደላ በእግር  ኳስ ሕይወታቸው የማይዘነጉት ብቻ ሳይሆን፣  በሕይወት እስከ አሉ ድረስ ከአንገታቸው ቀና ብለው እንዲሄዱ የሚያስችላቸው አጋጣሚን  ማሳለፋቸውን ይናገራሉ፡፡ እንደ ባለታሪካችን ከሆነ ቀድሞ የባንኮች እግር ኳስ ክለብ  ተብሎ የሚታወቀውን ቡድን በምክትል ፕሬዚዳንትነት ማገልገላቸውን ይጠቅሳሉ፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

በሥጋ ላይ አላግባብ እየተጨመረ ያለውን ዋጋ መንግሥት ሊቆጣጠረው ይገባል

በአገራችን የግብይት ሥርዓት ውስጥ ኢኮኖሚያዊ ያልሆኑ ወይም ያልተገቡ የዋጋ...

ኢትዮጵያን የተባበረ ክንድ እንጂ የተናጠል ጥረት አይታደጋትም!

ኢትዮጵያ በአሁኑ ጊዜ ከምትገኝበት ውጥንቅጥ ውስጥ የምትወጣበት ዕድል ማግኘት...

የፖለቲካ ቅኝቱ የሕዝባችንን ታሪካዊ ትስስር ለምን አያከብርም?

በንጉሥ ወዳጅነው የዓብይ አህመድ (ዶ/ር) መራሹ የ2010 ዓ.ም. የለውጥ መንግሥት...

ዛሬም ኧረ በሕግ!

በገነት ዓለሙ በዚህ በያዝነው ሚያዝያ/ግንቦት ወይም ሜይ ወር ውስጥ የተከበረው፣...