Friday, May 24, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

ኪንና ባህልየካራማራው ነፀብራቅ

የካራማራው ነፀብራቅ

ቀን:

‹‹…ታፍራና ተከብራ የኖረች ኢትዮጵያ ተደፍራለች፡፡ በአሁኑ ሰዓት የአብዮታዊት እናት አገራችን ዳር ድንበርና የማይገሰሰው አንድነታችን በውጭ ኃይል እየተደፈረ ነው፡፡ በአብዮታችንና በአንድነታችን በጠቅላላው በብሔራዊ ህልውናችን ላይ የሚደረገው ወረራና ድፍረት እጅግ አሳሳቢ ሁኔታ ላይ ደርሷል…

የካራማራው ነፀብራቅ | Ethiopian Reporter | ሪፖርተር
የካራማራ ድል 46ኛ ዓመት የካቲት 26 ቀን 2016 ዓ.ም. ሲታሰብ

‹‹ለብዙ ሺሕ ዘመናት አስከብሮን የኖረው አኩሪ ታሪካችን በዚህ አብዮታዊ አዲስ ትውልድ ጊዜ መጉደፍ የለበትም፡፡ አገር ወዳድ ኢትዮጵያውያንና ኢትዮጵያውያት፣ የኢትዮጵያ ሕዝብ፣ ክብርንና ነፃነትህን ለመድፈር፣ አገርህን ለመቁረስ… የተጀመረውን ጣልቃ ገብነትና ወረራ ከመለዮ ለባሹ ጋር ተሠልፈህ ለመደምሰስ የምትዘጋጅበት ጊዜ አሁን ነው፡፡

‹‹ተነስ! ታጠቅ! ዝመት! ተዋጋ! እናሸንፋለን!!››

- Advertisement -

ይህን ታሪካዊውን የእናት አገር ጥሪ፣ ከአርባ ሰባት ዓመታት በፊት  በሬዲዮና በቴሌቪዥን ሚያዝያ 4 ቀን 1969 ዓ.ም. ያቀረቡት፣ የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ አስተዳደር ደርግ ሊቀመንበር ሌተና ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለ ማርያም ናቸው፡፡ ምክንያቱም የሶማሊያ መንግሥት ሠራዊት፣ በምሥራቅና በደቡብ ኢትዮጵያ እስከ 700 ኪሎ ሜትር ድረስ ዘልቆ የገባበትን ወረራውን ለመቀልበስ ነበር፡፡

በ‹‹ታላቋ ሶማሊያ›› ቅዠት የተለከፈው በፕሬዚዳንት ዚያድ ባሬ ይመራ የነበረው ወራሪውን ሠራዊት ለመመከት ብሎም ጠራርጎ ከአገር ለማስወጣት ከመደበኛው ሠራዊት በተጨማሪ 300 ሺሕ ሕዝባዊ ኃይል (ሚሊሺያ) ተመልምሎና በሦስት ወራት ውስጥ ታጠቅ ጦር ሠፈር በተባለው የቀድሞው ሥጋ ሜዳ ሠልጥኖ ለግዳጅ ዝግጁ ሆነ፡፡ ከመደበኛው ጦር ጋር ሆኖ በዘመኑ አጠራር በ‹‹አብዮት አደባባይ›› ታላቅ ሠልፍ አሳየ፡፡

‹‹ለአንድነቱ

ድሉ እንዲሰምር የነፃነቱ

ወጣ ወረደ ሄደ ነጎደ ሠራዊቱ

አለኝ አደራ

የተቀበልኩት ከጀግኖቹ አውራ

እንድትኖር ሀገሬ ታፍራና ተከብራ

ብሎ ተነሳ ሕዝባዊ ሠራዊት

ጉዞ ጀመረ እየዘመረ

እያበራ

የነፃነት ድል ያንድነት ጮራ

አውለበለበ ቀዩን ባንዲራ እንዲያበራ…››

የካራማራው ነፀብራቅ | Ethiopian Reporter | ሪፖርተር
ከ47 ዓመት በፊት የእናት አገር ጥሪ ያቀረቡት የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ
አስተዳደር ደርግ ሊቀመንበር ሌተና ኮሎኔል መንግሥቱ ኃይለ ማርያም ምስል በትግላችን ሐውልት

በወቅቱ አጠራር አብዮታዊ ሠራዊት ይባል የነበረው የመከላከያ ኃይል፣ እንዲሁም ከኅብረተሰቡ የተመለመለውና ሚሊሺያ የተሰኘው ሕዝባዊ ሠራዊት ይዘምረው የነበረ ወኔ ቀስቃሽ መዝሙርን  የደረሰው ታዋቂው ገጣሚና የሠራዊቱ አባል ሻለቃ ክፍሌ አቦቸር ነው፡፡ በወቅቱ እንደ ሕዝብ መዝሙር ከልሂቅ እስከ ደቂቅ ያሉት ከአንደበታቸው የማይለዩት አሁንም የሚዘምሩት ነው፡፡ 

በዘመኑ አጠራርዋ ከአብዮታዊት ኢትዮጵያ ጎን በሶቭየት ኅብረት አማካይነት ሶሻሊስት አገሮች ከጎኗ ሲቆሙ በተለይም ኩባ እና ደቡብ የመን እግረኛ ሠራዊት፣ ታንከኞችና መድፈኞችን በመላክ እስከ ሕይወት መስዋዕትነት ከፍለዋል፡፡

 የቀድሞው የደርጉ ዋና ጸሐፊ በኋላም የሕዝባዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊኩ (ኢሕዲሪ) የመጀመርያው ጠቅላይ ሚኒስትር፣ ሻምበል ፍቅረ ሥላሴ ወግደረስ በጻፉት እኛና አብዮቱ  በሚባለው መጽሐፋቸው ታሪካዊ ክንውኑን እንዲህ ዘክረውታል፣ በቀለም አበባ ይዘከሩና፡፡

‹‹ኦጋዴንን ተቆጣጥሮ የያዘውን የሶማሊያን ጦር በተባበረ ኃይል ወግቶ ለማስወጣት ኩባ በጄኔራል ኦቸዋ የሚመራ ከሠላሳ ሺሕ በላይ ወታደሮች አሠልፋ ወሳኝ ውጊያ አካሂዳለች፡፡ የሶማሊያን ጦር ለመውጋት ከኢትዮጵያ ሠራዊት ጋር የሚሠለፉ የደቡብ የመን የታንከኛና የመድፈኛ ክፍሎችን ልካለች፡፡

የካራማራው ነፀብራቅ | Ethiopian Reporter | ሪፖርተር
በ1977 ዓ.ም. ፲ኛው የአብዮት በዓል ሲከበር የተመረቀው ትግላችን ሐውልት

‹‹በኢትዮጵያ መንግሥት ጥያቄ የኢትዮጵያ ሠራዊትና የውጭ መንግሥት ወታደሮችን አስተባብሮ በበላይነት የሚመራና የሚዋጋ የጦር አዛዥ ሶቪዬት ኅብረት ጄኔራል ፔትሮቭ የሚባሉ ታዋቂ የጦር ጄኔራል ላከች፡፡ በጦር ክፍሎችም አማካሪ መኰንኖች መደበች፡፡ በዚህ አኳኋን የተደራጀ ግዙፍ ጦር በሊቀመንበር መንግሥቱ ጠቅላይ አዛዥነት እየተመራ በአጭር ጊዜ ውስጥ የሶማሊያን ጦር አንኮታኩቶ ብዙውን ገድሎና ማርኮ በሽሽት ያመለጠውን ቀሪ ጦር ከግዛታችን በማባረር የኢትዮጵያን አንድነት አስጠበቀ፡፡ ድንበራችንንም አስከበረ፡፡

‹‹የሶማሊያ ጦር የቆሬን የመከላከያ ቀጣና በጎን በማለፍ በጃርሶና በኮምቦልቻ በኩል አድርጎ ድሬዳዋን፣ በፌዲስና ሐኪም ጋራ በኩል ሐረርን ለመያዝ ከታኅሣሥ 15 ቀን 1970 ዓ.ም. ጀምሮ ከፍተኛ ማጥቃት ሰነዘረ፡፡ የኢትዮጵያና የኩባ ሠራዊትም ወደ ሐረር በመገስገስ ላይ የነበረውን ፌዲስ ላይ፣ ድሬዳዋን ለመያዝ በመገስገስ ላይ የነበረውን ድሬዳዋ አውሮፕላን ማረፊያና ጨርቃ ጨርቅ ፋብሪካው አጠገብ እንደደረሰ ሁለት ከፍተኛ የመልሶ ማጥቃት ዘመቻዎችን አካሄዱ፡፡

‹‹በዚህ መልሶ ማጥቃትም ኮሎኔል ፋንታ በላይና (በኋላ ሜጀር ጄኔራል) የአየር ኃይል ባልደረቦች እንደ አንድ እግረኛ ወታደር ጠበንጃ ይዘው በግንባር ተሠልፈው በጀግንነት ተፋልመዋል፡፡ በዚህ ቀውጢ ሰዓትም ለራሳቸው ሳይሳሱ የጠላትን ጦር በአየር ደብድበዋል፡፡ ከጠላት ወገንም ወደ ሦስት ሺሕ የሚሆን ሠራዊት ደመሰሱ፡፡ ጠላት በተለይ በድሬዳዋ አካባቢ ከአርባ በላይ የሚሆኑ ታንኮች ብዛት ያላቸው መድፎች የተለያዩ ቀላልና ከባድ መሣሪያዎች በከፊል ሲወድምበት ከፊሉን ደግሞ ጥሎ በመሸሹ ከፍተኛ የንብረት ኪሳራ ደረሰበት፡፡ በዚህ ሽሽት ገና ከእሽግ ያልወጡ የኔቶ መሣሪያዎችም ተማርከዋል፡፡ የሶማሊያ ጦር ከዚህ ሽንፈት በኋላ ዋናው የመልሶ ማጥቃት ዘመቻ ከመጀመሩ በፊት ባልተጠበቀና ባልታሰበ ፍጥነት ይዞታውን በመልቀቅ መፈርጠጡን ተያያዘው፡፡

‹‹ይሁን እንጂ የኢትዮጵያና የኩባ ሠራዊት ቀደም ብሎ በታቀደው መሠረት በየካቲት ወር 1970 ዓ.ም. ዋናውን የመልሶ ማጥቃት ዘመቻቸውን ጀመሩ፡፡ አብዛኛውን ምሥራቃዊ ደጋ ክፍል ነፃ በማውጣት የካቲት 26 ቀን 1970 ዓ.ም. እጅግ ስትራቴጂካዊ የሆነውን የካራማራን ኮረብታና አካባቢ ከወራሪው ጠላት አስለቀቀ፡፡ በማግስቱም የካቲት 27 ቀን የጅጅጋ ከተማና አካባቢዋን በቁጥጥር ስር አውሎ ሰንደቅ ዓላማችን በነፃነት እንድትውለበለብ አደረገ፡፡

‹‹ይህ ነው ምኞቴ እኔ በሕይወቴ

ከራሴ በፊት ለኢትዮጵያ እናቴ፤

ረዥሙን ጉዞ ጥንቱን አውቄ 

ተነስቻለሁ ትጥቄን አጥብቄ፤

መብት ነፃነት እስኪሆን አቻ

ተነስቻለሁ ለድል ዘመቻ፤

ልሙት ልሰዋ ደስ ብሎኝ ስቄ

ለአገሬ ክብር እኔ ወድቄ፡፡›› የሚለው ዝማሬም በኢትዮጵያ ሰማይ ተስተጋባ፡፡

የዚህን ታሪካዊ የካራማራ ድል 46ኛ ዓመት መታሰቢያ፣ በአዲስ አበባ ከተማ ዋናው ፖስታ ቤት ፊት ለፊት በሚገኘው የትግላችን ሐውልትና ከቅርብ ዓመታት ወዲህ የኢትዮ ኩባ ወዳጅነት ፓርክ የሚል ታካይ ስያሜ ባገኘው ሥፍራ ማክሰኞ፣ የካቲት 26 ቀን 2016 ዓ.ም. ታስቧል፡፡

በመታሰቢያ በዓሉ በጦርነቱ የዋሉ ጄኔራል መኰንኖች፣ የቀድሞው ሠራዊት መኰንኖችና ባለ ሌላ ማዕረጎች፣ የካራማራና በሌሎቹም ዓውደ ውጊያዎች የተሰዉ ቤተሰቦች፣ ሌሎችም ታሪኩን ለማክበር ተገኝተውበታል፡፡

ገጣሚው አበባው መላኩ ስለ ፍቅረ ሀገር በከተበው ግጥሙ አንዱ አንጓ እዚህ ላይ ይጠቀሳል፡-

ባሩድን ያህል መራራ

ጠጥቶ ሃገሩን ሊያኮራ

ቅንጣት ለነፍሱ ሳይፈራ

በሞቱ ታሪክ ሊሠራ

ይህ ነበር የጀግና ትውፊት ሃገር ትውልድን ያኮራ፡፡

ትግላችን ሐውልት መቼ ታነፀ?

የኢትዮጵያን ሉዓላዊነት ለማስከበር ከሶማሊያ ጋር እንዲሁም በሰሜን ግንባር ሲዋጉ ለተሰዉና ለተጎዱ፣ ለተካፈሉም ሁሉ መታሰቢያ እንዲሆን በጥቁር አንበሳና በዋናው ፖስታ ቤት መካከል ቆሞ የሚየው ‹‹ትግላችን ሐውልት›› ነው፡፡

ንድፉ በቀራፂና ሠዓሊ ታደሰ ማመጫ የተሠራው ‹‹ትግላችን ሐውልት››፣ የ10ኛው አብዮት በዓል መስከረም 2 ቀን 1977 ዓ.ም. ሲከበር በዋዜማው መመረቁ፣ በወቅቱም የአብዮቱን የአሥር ዓመታት የትግልና የድል ጉዞ በሦስት ዓበይት ምዕራፎች የታየበት ‹‹ድላችን ኤክስፖ›› (የአሁኑ የኤግዚቢሽን ማዕከል) መከፈቱ ይታወሳል።

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

የማዳበሪያ አቅርቦትና ውጣ ውረዱ

በቅፅል ስሙ “The Father of Chemical Warfare” እየተባለ የሚጠራው...

የኢትዮጵያ ልማት ባንክ የትርፍ ምጣኔውን ከ70 በመቶ በላይ አሳደገ

ከሁለቱ መንግሥታዊ ባንኮች መካከል አንዱ የሆነው የኢትዮጵያ ልማት ባንክ...