Tuesday, April 23, 2024
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

የኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያ ከፍተኛ ባለድርሻ ለመሆን ግዥ እየፈጸሙ ያሉት የፋይናንስ ተቋማት

ተዛማጅ ፅሁፎች

አዋሽ ባንክ ከኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያ አክሲዮን ማኅበር የ70 ሚሊዮን ብር አክሲዮን በመግዛት ከመንግሥት ቀጥሎ ከፍተኛ ባለድርሻ የሚያደርገውን ስምምነት ተፈራረመ፡፡ የተቀማጭ ገንዘብ መጠኑን ከ200 ቢሊዮን ብር በላይ በማድረስ የመጀመርያው የግል ባንክ መሆኑንም አስታወቀ፡፡

ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ካፒታል ይዞ ለሚቋቋመው የኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያ አክሲዮን ማኅበር፣ ለግሉ ዘርፍ ካዘጋጀው የ75 በመቶ ድርሻ ውስጥ እስካሁን 15 ባንኮች አክሲዮን የገዙ ሲሆን፣ አዋሽ ባንክ የገዛው የአክሲዮን መጠን በከፍተኛነቱ የሚጠቀስ ሆኗል፡፡

በዚህ አክሲዮን ኩባንያ ውስጥ 25 በመቶ ድርሻ የሚይዘው መንግሥት ሲሆን፣ በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ሆልዲንግ በኩል የ250 ሚሊዮን ብር አክሲዮን በመግዛቱ የአክሲዮን ኩባንያው ከፍተኛ ባለድርሻ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ከዚህ ውጪ 75 በመቶው ለግል ዘርፉ በተለይም ባንኮች ባለድርሻ እንዲሆኑ በተሰጠው ዕድል መሠረት ከፍተኛውን የአክሲዮን ድርሻ የገዛው አዋሽ ባንክ፣ በአክሲዮን ኩባንያው ውስጥ ከሰባት በመቶ በላይ ድርሻ እንዲኖረው ያስችለዋል፡፡

ከአክሲዮን ኩባንያው የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው 15 ከሚሆኑት ባንኮች ውስጥ ከአዋሽ ቀጥሎ ከፍተኛ መጠን ያለውን አክሲዮኖች በመግዛት ዘመን ባንክና ግሎባል ባንክ ኢትዮጵያ ተጠቃሽ ናቸው፡፡

ሁለቱ ባንኮች 49 ሚሊዮንና 50 ሚሊዮን ብር ዋጋ ያላቸውን አክሲዮኖች ለመግዛት ስምምነት ፈጽመዋል፡፡

እስካሁን በተካሄደው የአክሲዮን ሽያጭ የኩባንያው ባለድርሻ የሚያደርጋቸውን አክሲዮኖች የገዙ ባንኮች በአማካይ የ30 ሚሊዮን ብር አክሲዮን መግዛታቸውን የሚያመለክት እንደሆነም ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡ አዋሽ ባንክ ከኢትዮጵያ መዋዕለ ገበያ አክሲዮን ማኅበር ጋር የ70 ሚሊዮን ብር አክሲዮን ግዥ መፈጸሙን በማስመልከት በተዘጋጀው ፕሮግራም ላይ እንደተገለውም፣ እስካሁን የተሰበሰበው ካፒታል ኩባንያውን ለመሥራት የሚያስችለው መሆኑን ነው፡፡ ስምምነቱን በማስመልከት የአዋሽ ባንክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ፀሐይ ሽፈራው እንደገለጹት፣ በገበያ መር የኢኮኖሚ ሥርዓት ውስጥ የካፒታል ገበያ መመሥረትና ማደግ ለኢንቨትመንት የሚሆን መዋዕለ ነዋይን በማሰባሰብ ለአንድ ሀገር ኢኮኖሚ ዕድገት ከፍተኛ ድርሻ ያለው በመሆኑ፣ እንዲህ ያለው ገበያ በኢትዮጵያ መፈጠሩ ትልቅ ጠቀሜታ አለው፡፡ ኢትዮጵያ ለኢንቨስተመንት ምቹ የሆነ የፖሊሲ ማዕቀፍ፣ የተፈጥሮ ሃብትና ወጣት የሰው ኃይል ቢኖራትም የካፒታል ውስንነት በመኖሩ ምክንያት የሀገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ላይ የራሱን አሉታዊ ተጽዕኖ ማሳረፉንም አስታውሰዋል፡፡ ስለዚህ ይህንን ክፍተት ሊቀይር የሚችል የአሠራር ሥርዓት መፈጠሩ ሊያስገኝ የሚችለውን ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ በማመን ባንኩ ከኩባንያው የ70 ሚሊዮን ብር አክሲዮን መግዛቱንም ጠቅሰዋል፡፡

አዋሽ ባንክ ከኩባንያው አክስዮን በመግዛት ብቻ ሳይሆን ለካፒታል ገበያው ውጤታማነት አዋሽ ባንክ ለጉዳዩ ልዩ ትኩረት በመስጠት ራሱን የቻለ የፕሮጀክት ቢሮ በማቋቋምና የተለያዩ ጥናቶችን በማድረግ አስፈላጊ የሆኑ ቅድመ ሁኔታዎችን ሲያመቻች ቆይቶ አሁን ወደ ተግባራዊ ሥራ እየገባ መሆኑን ገልጸዋል፡፡

የፕሮጀክቱ ቢሮ ዋና ዓላማ በካፒታል ገበያ ማቋቋሚያ ድንጋጌ መሠረት ስለካፒታል ገበያው ተዋናዮች፣ ተዛማች ፖሊሲዎች ዙሪያና በካፒታል ገበያ ኦፕሬሽን ዘርፎች ላይ አስፈላጊ ጥናት በማድረግና ፍኖታ ካርታ በማዘጋጀት ባንኩን በዘርፉ ስኬታማ እንዲሆን ማስቻል አንዱ ነው ብለዋል፡፡ ከዚህም ሌላ የፕሮጀክት ቢሮውን በኃላፊነት የሚመራውና የሚቆጣጠረው የባንኩ የትራንስፎርሜሽን ቢሮ መሆኑ ባንኩ ለጉዳዩ ከፍተኛ ትኩረት መስጠቱን እንደሚያመለክትም ጠቅሰዋል፡፡

በካፒታል ገበያ አሠራር ውስጥ የኢንቨስተመንት ፈንድ በቀላሉ ማግኘት ስለሚቻል ግለሰቦች መዋለ-ነዋይ ሰነዶችን ወይም ሌሎች ንብረቶችን በባለቤትነት በመያዝ፣ በይዞታ በማቆየት፣ በማስተዳደር ወይም በማስተላለፍ ገቢ ወይም ትርፍ ለማግኘት የሚያስችላቸው አሠራር ስለሆነ የአገራችንን ምጣኔ ሀብት ዕድገትን ያፋጥናል ተብሎ እንደሚታመንም በዚሁ ማብራሪያቸው ላይ አመልክተዋል፡፡

ከዚህ ገበያ የሚገኘው ውጤት ብዙ ጠቀሜታዎችን የሚሰጥ ስለመሆኑ ያወጡት አቶ ፀሐይ አገራዊ ኢኮኖሚው ላይ አዎንታዊ አሻራ የሚያሳርፍ ስለመሆኑ ያላቸውን እምነት አንፀባርቀዋል፡፡

የኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጥላሁን (ዶ/ር) በበኩላቸው አዋሽ ባንክ የገዛው አክሲዮን የኩባንያውን ካፒታል በቶሎ አደራጅተው ሥራ እንዲጀመር ዕድል የሚሰጣቸው መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡

የኢትዮጵያን ዘመናዊ የካፒታል ገበያ ሥርዓት ጠንሳሹ አዋሽ ባንክ ነው ማለት እንደሚቻል የገጹት ሥራ አስፈጻሚው ይህም ከ1983 ዓ.ም. በኋላ የመጀመርያውን ትልቁን የአክሲዮን ኩባንያ የመሠረተው አዋሽ ባንክ በመሆኑ ለኢትዮጵያ መዋዕለ ነዋይ ገበያ ዕውን መሆንም የባንኩ ድርሻ ከፍተኛ እንደሚሆን ጠቅሰዋል፡፡

የገበያው መቋቋምና በአዋሽ ባንክ ባለድርሻ መሆን የአዋሽ ባንክ አቅምን የሚያሳድግለት መሆኑንና ከአዋሽ ባንክ አቅም ወጣ ያሉትን ደንበኞች ደግሞ በካፒታል ገበያው ሥርዓቱ እንዲደግፍ ዕድል የሚጠሰው መሆኑንም አክለዋል፡፡ አዋሽ ባንክ እንዲሠራ እንፈልጋለን ብለው የጠቀሱት ሌላው ሥራ ደግሞ ኢንቨስትመንት የፈንድ ማኔጅመንትን የሚመለከት ነው፡፡ የፈንድ ማኔጅመንት ሥራ በእርግጥም የባንኮች ሥራ በመሆኑ አዋሽ ባንክ ከደንበኞች ቁጠባ ጎን ለጎን ባለው አፕሊኬሽን ጎን ለጎን ደንበኞች የኢንቨስትመንት አካውንት እንዲኖራቸው ማድረግ በአዋሽ ባንክ መተግበር ይኖርበታል፡፡

በዚህ የኢንቨስትመንት አካውንት የሚሰባሰበው ገንዘብ ደግሞ ተጠረቃቅሞ አዋሽ ባንክ ካመለከተው ኢንቨስትመንቶች እንዲያውል ፍላጎት ያላቸው በመሆኑ ይህንኑ እንዲተገበር ሐሳባቸውን ሰጥተዋል፡፡

ይህ በእንዲህ እንዳለ አዋሽ ባንክ በኢትዮጵያ የግል ባንኮች ታሪክ ለመጀመርያ ጊዜ የተቀማጭ ገንዘቡን ከ200 ቢሊዮን ብር በላይ ማድረሱ ተገለጸ፡፡

ባንኩ እስከ 2016 ግማሽ ዓመት ድረስ ያለውን አፈጻጸም በተመለከተ አቶ ፀሐይ እንደገለጹትም የተቀማጭ ገንዘብ መጠኑ ከ200 ሚሊዮን ብር በላይ በመድረሱ በኢትዮጵያ የግል ባንኮች ታሪክ የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ከ200 ሚሊዮን ብር በላይ በማድረስ ቀዳሚ ያደርገዋል ብለዋል፡፡ ከብድር አሰጣጥ ጋር ተያይዞም የባንኩ አጠቃላይ የብድር ክምችት በበጀት ዓመቱ አጋማሽ ላይ ከ172 ቢሊዮን ብር በላይ መድረሱንም አመልክተዋል፡፡

የባንኩን ጥንካሬ ያሳያል ተብሎ የተጠቀሰው ሌላው አፈጻጸሙ ደግሞ የተከፈለ ካፒታል መጠኑኑ ከ20 ሚሊዮን ብር በላይ ማድረሱ ነው፡፡

በ2015 የባንኩ ባለአክሲዮኖች ባደረጉት አስቸኳይ ጉባዔ የባንኩን ካፒታል በአምስት ዓመት ውስጥ 55 ቢሊዮን ብር ለማድረስ በወሰኑት ውሳኔ መሠረት በአሁኑ ወቅት የተከፈለ ካፒታሉ ከ20 ቢሊዮን ብር በላይ ሊደርስ ችሏል፡፡ ይህ የካፒታል መጠን በኢንዱስትሪው ከግል ባንኮች በቀዳሚነት እንዲቀመጥ ያደርገዋል ተብሏል፡፡

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች