Tuesday, April 23, 2024
- ማስታወቂያ -
- ማስታወቂያ -

ቡናን በአግባቡ ለመጠቀምና በዘርፉ ያሉትን ችግሮች ለመፍታት ኢንስቲትዩት ሊቋቋም መሆኑ ተሰማ

ተዛማጅ ፅሁፎች

በኢትዮጵያ ቡናን ከታች ጀምሮ በአግባቡ ለመጠቀምና በዘርፉ ላይ ያሉትን ችግሮች ለመፍታት በሁለት ቢሊዮን ብር ወጪ በጌዴኦ ዞን በይርጋ ጨፌ የቡና ምርምር ኢንስቲትዩት ሊቋቋም መሆኑን፣ የዲላ ዩኒቨርሲቲና የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡና ማኅበር በጋራ አስታወቁ፡፡

ሁለቱ ተቋማት ይህንን ያስታወቁት ከቡናና ሻይ ባለሥልጣን ጋር በመሆን የካቲት 28 ቀን 2016 ዓ.ም. በሐዋሳ ከተማ ሊካሄድ የታሰበውን ሲንፖዚየም አስመልክቶ፣ ዓርብ የካቲት 8 ቀን 2016 ዓ.ም. በጋራ ጋዜጣዊ መግለጫ ሲሰጡ ነው፡፡

የዲላ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ችሮታው አየለ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ ዲላ ዩኒቨርሲቲ ከትምህርት ሚኒስቴር ባገኘው ፈቃድ መሠረት ስለቡና ምርት ትምህርትና ሥልጠናዎችን ይሰጣል፡፡

በኢትዮጵያ የቡና ምርትን በምርምር፣ በዕውቀትና በሥልጠና የታገዘ እንዲሆን የሚቋቋመው ኢንስቲትዩት ትልቅ አስተዋጽኦ እንደሚኖረው ገልጸው፣ ኢንስቲትዩቱ በመጪዎቹ አራት ዓመታት ውስጥ ተገንብቶ ለአገልግሎት ክፍት እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡

በተለይ ቡና አብቃይ አካባቢ ካሉ ዩኒቨርሲቲዎች ጋር በመነጋገር የጋራ ምክር ቤት ለማቋቋም ዩኒቨርሲቲው ዕቅድ መያዙን ጠቅሰው፣ በቡና ላይ በስፋት መሥራት ከተቻለ የኢትዮጵያን ኢኮኖሚን ወደ ተሻለ ደረጃ ማሳደግ ይቻላል ብለዋል፡፡  

ኢትዮጵያ ውስጥ ቡና ትኩረት ያልተሰጠው ጉዳይ እንደሆነ የገለጹት ፕሬዚዳንቱ፣ በቀጣይ ምርቱን ለማሳደግና የዘርፉ ተዋናዮችን ችግር ለመቅረፍ ዩኒቨርሲቲው ሰፊ እንቅስቃሴ እንደሚያደርግ አብራርተዋል፡፡ 

ጌዴኦ ዞን ውስጥ በይርጋ ጨፌ የሚቋቋመው የቡና ምርምር ኢንስቲትዩትን በዋናነት የሚመራው የዲላ ዩኒቨርሲቲ መሆኑን፣ የኢንስቲትዩትንም የግንባታ ወጪ ከአርሶ አደሮች ጀምሮ ከተለያዩ ባለድርሻ አካላት በሚሰባሰብ ገንዘብ ተፈጻሚ እንደሚሆን ጠቁመዋል፡፡

በሐዋሳ ከተማ የሚካሄደው ሲምፖዚየም ለአራተኛ ጊዜ መሆኑን ያስታወሱት ፕሬዚዳንቱ፣ በሁሉም ዩኒቨርሲቲዎች የግብርና ዘርፍ ውስጥ በማካተት የቡና ምርትን ለዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ማስተማር ያስፈልጋል ብለዋል፡፡

የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቡና ማኅበር ፕሬዚዳንት ሁሴን አምቦ (ዶ/ር)፣ በኢትዮጵያ ከአርሶ አደሮች ጀምሮ እስከ ላኪዎች ድረስ ያለው የቡና ምርት የእሴት ሰንሰለት በችግር የተተበተበ ነው ብለዋል፡፡

የኢትዮጵያ የቡና ግብይት ዘርፈ ብዙ መሠረታዊ ችግሮች ያሉበት በመሆኑ፣ ችግሮቹን ለመቅረፍ በዕውቀትና በምርምር የታገዘ ማድረግ ያስፈልጋል ብለዋል፡፡

አርሶ አደሮች፣ አልሚዎች፣ ላኪዎችና ሌሎች የዘርፉ ተዋናዮች፣ እንዲሁም መንግሥትን ጨምሮ በቡና ምርት ተጠቃሚ እንዲሆኑ ሁሉም ባለድርሻ አካላት የበኩላቸውን ሊወጡ ይባል ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል፡፡

ዲላ ዩኒቨርሲቲ በአምስት የቡና ዓይነቶች የተከበበ ሥፍራ ውስጥ የሚገኝ በመሆኑ፣ የቡና ምርምር ኢንስቲትዩት በአካባቢው ለማቋቋም ውሳኔ ላይ ተደርሷል ያሉት የማኅበሩ ምክትል ፕሬዚዳንት አቶ ዘሪሁን ቃሚሶ ናቸው፡፡

የቡና ገበያ ችግር እስካሁን በዘላቂነት ሊቀረፍ ያልቻለ ጉዳይ ስለሆነ፣ አርሶ አደሩ ‹‹ለማን›› እና ‹‹እንዴት›› መሸጥ እንዳለበት እንዲያውቅ መሥራት ያስፈልጋል ብለዋል፡፡

አርሶ አደሩ ዋጋ ተቀባይ ሳይሆን ዋጋ ሰጪ እንዲሆን ለማስቻል፣ ጥራት ያለው ምርት መኖሩ ለዘለቄታው ወሳኝ ስለሆነ፣ የምርምር ኢንስቲትዩቱ መቋቋሙ ትልቅ ጠቀሜታ እንዳለው አክለው ገልጸዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -spot_img

የ ጋዜጠኛው ሌሎች ፅሁፎች

- ማስታወቂያ -

በብዛት ከተነበቡ ፅሁፎች