Friday, March 1, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

ብልጭ ድርግም!

ሰላም! ሰላም! ሁላችሁም እንዴት ናችሁ? እንዴት ነው ጤናችን? ከሁሉም ከሁሉም የአገራችን ውሎና አዳር እንዴት ነው? በቀደም ማለዳ ካፌ ተጎልተን ወሬ ስንሰልቅ ከወደ ቴሌቪዥኑ የፓርላማ ስብሰባ ቀጥታ ሥርጭት እየታየ ነበር፡፡ እኛም የአገር ጉዳይ ሆኖብን ወጋችንን አቁመን ትኩረታችንን ቴሌቪዥኑ ላይ አደረግን፡፡ ምን ያደርጋል ታዲያ የፓርላማ አባላት ጥያቄ እንደተጀመረ ኤሌክትሪኩ ድርግም ብሎ ጠፋ፡፡ የኤሌክትሪክ መጥፋት ወረርሽኝ እየተስፋፋ ባለበት በዚህ ጊዜ ቢቻል ልክ እንደ ታላቁ የዓድዋ ጦርነት ክተት ማለት ያለብን ይመስለኛል። እንዲህ የጨነቀ ጉዳይ ሲገጥም ተባብረን መላ ካልዘየድን፣ የእጥረትና የመጥፋት መጫወቻ መሆን ብቻ ሳይሆን ያልቅልናል ማለት እኮ ነው፡፡ አንድ ሰውዬ ነው አሉ የጨነቀ ጉዳይ ገጥሞት መላ መታ፡፡ ቀን ሲጨልም እያሰባችሁ ጨለማውን እንድታልሙ ለእናንተ ልተወው። ጊዜው ደግሞ እንደምታውቁት በዓይጥ መርዝ ድመትን ማሰናበት የሚሉት ፋሽን ተጣብቶታል። ሰውዬው ራሱን ሊያሰናብት የዓይጥ መርዝ ሊገዛ ሱቅ ደፍ ላይ ደረሰ። ‹‹ባለ ሱቅ የዓይጥ መርዝ አለህ?›› ሲለው ባለ ሱቁ ደግሞ፣ ‹‹የዓይጥ ወጥመድ ብቻ ነው ያለኝ…›› በማለት ሲመልስለት፣ በገዛ ፈቃዱና በገዛ ገንዘቡ ለካ በሞላ ገበያ ብቻ ሳይሆን በጎደለም ትሰነብታለች በማለት ያሰበውን ተወው አሉ፡፡ ጎድለውብን ስለተሟሉ ነገሮች ምሥጋና ማቅረብ የእናንተ ፈንታ ቢሆንም፣ ከምሥጋናው ጎን ለጎን ላጋጠሙ ችግሮችም የመፍትሔ ያለህ ማለት የግድ ይሆናል። መጋፈጥ እንጂ መሸሽ አያዋጣም ለማለት ነው!

ፀሐዩ ሲከር ጉሮሮዬን እየከረከረኝ ስላስቸገረኝ እንዳያስነጥሰኝ እየሠጋሁ ሰነበትኩ። እንዲያም ሆኖ ግን እንቀሳቀሳለሁ፡፡ ታዲያ ሲያቀብጠኝ በቀደም ለምሁሩ የባሻዬ ልጅ በጎደሉብን ነገሮች ምትክ የምናገኛቸውን በጎ ነገሮች ላመሳክር ባነሳበት ከአፌ ነጥቆ፣ ‹‹በል እስኪ በያዘ አፍህ ይህንን የኤሌክትሪክ ደጋግሞ መጥፋት እንደ ምሳሌ አድርገህ ለበጎ የሆነበትን መንገድ አስረዳኝ…›› ሲለኝ አፌ ተሳሰረ። ወዲያው ግን ከየት እንዳመጣሁት አላውቅም፣ ‹‹ለምሳሌ ከሥራ ወጥተህ ሊፍት ውስጥ ገብተህ፣ ከአሥረኛ ፎቅ ወርደህ፣ ጨርሰህ፣ አስፋልት ለመሻገር በምትደርስባት እንከን አልባ ደቂቃ ውስጥ፣ አንድ ፍሬን የበጠሰ መኪና ሊደፈጥጥህ ታዞልህ ይሆናል። ነገር ግን ስድስተኛ ፎቅ ላይ ስትደርስ ኤሌክትሪክ ድንገት ጠፍቶ አሳንሰሩ ቆሞ፡፡ ቴክኒሻኖች አሳንሰሩን ከፍተው በእግርህ ደረጃውን እያማረርክ ወርደህ በመዘግየትህ ከሞት ተረፍክ ማለት አይደል?›› ስለው በመገረም እያየኝ፣ ‹‹ይህች ድሮ ፒያሳ ያየሃት የህንድ ፊልም ናት…›› ብሎኝ አረፈው። እውነታና ምናብ እየተምታቱ ለምሳሌ የማይመች ጊዜ ላይ ደርሰን ቸገረን እኮ እናንተ!

በነገራችን ላይ ባለፈው ሰሞን የባሻዬ የወንድም ልጅ ጥምቀትን ከአጎታቸው ጋር ሊያሳልፉ ባሻዬ ቤት ሰንብተው ነበር። ደላላ መሆኔን ሰምተው ኖሮ፣ ‹‹እንዲያው እባክህ ጉለሌ አካባቢ አንዲት ቦታ አለችኝ። ከዚህ ኋላስ ያን ያህል አልኖርምና እባክህ ሸጠህ ገላግለኝና በልቼ ጠጥቼ ልሙት…›› ብለው ችሮታ የለመኑኝ ይመስል ጉልበቴ ሥር ተደፉ። ባሻዬ ደግሞ ቱግ ብለው፣ ‹‹ምን ትላለች ይህች ሴት? ምንስ ቢሆን የልጆችሽ ተስፋ አይደለም እንዴ? ተስፋቸውን ልታጨልሚባቸው ነው? በባህረ ጥምቀቱ ይዤሻለሁ አርፈሽ ተቀመጭ…›› ብለው የሚይዙት የሚጨብጡት አጡ። እኔ በመሀል ቤት ሟሟሁ። ‹‹ኤድያ ደግሞ ለዘንድሮ ልጅ። እነሱ እንደሆኑ በስልካቸው ቲክቶክ ላይ አፍጠው ከመዋል ሌላ ኑሯቸውን ወዝ የሚያለብስ ነገር አያስቡ። አበላሁ፣ አጠጣሁ፣ አስተማርኳቸው። ለስሙ ባለዲግሪ ናቸው። ቲክቶክ ሲያዩ ውሎ ለማደር ዲግሪ የሚሸልም አገር፡፡ እኔ በፈጣሪ ሥራ ምን ጥልቅ አደረገኝ? በደህና ጊዜ የያዝኩትን ቦታ ሸጬ ኮንዶሚኒየም እገባለሁ በቃ…›› ብለው ሴትየዋ ሲንገሸገሹ ባሻዬ ተነስተው ወጡ። ነገር አልገጥም ሲል እኮ እንዲህ ነው!

እኔም ተነስቼ ልከተላቸው ስል እጄን ለቀም አድርገው ይዘው፣ ‹‹እንዲያው አደራህን ልጄ ጡረኝ…›› አሉኝ። ምን ልበል? በወጡትና በወረዱት መንግሥታት ፅንፍ የረገጡ ዋይታዎች ስሰማ ኖሬ ምን ልበል? ትናንት እናት ልጇን የምታበላው አጥታና የምታጠጣው አልቆባት ልጇ አንጀቱ ተጣብቆ አንገቱን ማዞር ሲያቅተው፣ በቴሌቪዥን ተቀረፀና ‹ዋይ… ዋይ… ዋይ… ሲሉ…› ተዘፈነ። ደግሞ ዛሬ በሌላ ፅንፍ ተምሮ፣ ተመርቆ ሥራ ፈቶ ተቀምጦ፣ ሳይርበው ሳይጠማው ሲያረጅ ዓይታ ሌላ ‹ዋይ… ዋይ…› ሰው በሥራ ብቻ አይኖርም በፊልምም ጭምር እንጂ ስትሉ ሰማሁ ልበል፡፡ ነገራችን ሁሉ ጉራማይሌ በሆነበት አገር ውስጥ መስማማት በምንችልባቸው ተስማምተን፣ የማንችላቸውን ደግሞ ልዩነትን አክብረን መኖር እያቃተን መሰለኝ ቀልድ ላያችን ላይ የሚያናጥረው፡፡ ስላቅ፣ ሽሙጥ፣ ተረብ፣ ቧልትና ሐኬት እየበዛ ነገራችን ሁሉ እየጠነዛ ነው፡፡ የጠነዛ ነገር ይጎረናል፣ የጎረና ደግሞ ቋቅ ይላል፡፡ ማስመለሱም አይቀር!

ታዲያ እንደለመደብኝ እኔም ወሬ አገኘሁ ብዬ ላገኘሁት ሁሉ የባሻዬንና የወንድማቸውን ልጅ ሙግት ነዛሁት። መቼም የእኛ ሰው ሲፈጥረው ፅንፍ አያልቅበትም፡፡ ትንሽ ትልቁ በሴትየዋ አስተያየት ቁጣ ቀናው። አንዱ ደግሞ፣ ‹‹ምን ማለታቸው ነው? ዘመናችንን ሙሉ በምግብ እጥረትና በሆድ ድርቀት ስንሰቃይ ኖረን፣ አሁን ደግሞ በመንፈስ ረሃብና ያለ ክፍያ ቁጠባን በሚፃረር የአኗኗር ዘይቤ መሰቃየታችንን ዓይቶ አምላክ የአፋችንን ፍሬ እንደ ሰጠን እንዴት አይገባቸውም?›› አንዱ ሲለኝ ክው ስል በባሻዬ ዕድሜ ያሉ ጎረቤቴ ደግሞ፣ ‹‹እሱ የከፈተውን ጉሮሮ ሳይዘጋው እንደማያድር እየታወቀ፣ በምርጫ ዕጦት የከፈትነውን ቴሌቪዥን አስረስቶ ሌላ አማራጭ ሲከፍትልን ሻማ ይለኮሳል እንጂ ቦታ ያሸጣል?›› ሲሉኝ ሳሰላስል ሰነበትኩ። ዘመኑ የቴክኖሎጂ፣ ከቴክኖሎጂም አማራጭ ያጥለቀለቀው የሃይቴክ ዘመን ሆነና ይኼውላችሁ ኑሮና ፖለቲካው በየት በየት እንደሚነካካ ተመልከቱ። አጃኢብ ነው። በዚህ ዓይነትማ ገና ብዙ እሰማለሁ እያልኩ ሆን ብዬ ባለፍኩ ባገደምኩበት ሳሻሽጥ፣ ሳከራይ ይኼንኑ ጉዳይ ማንሳቴን ቀጠልኩ። ለነገሩ የመሬት ወረራ ተጧጡፏል በሚባልበት በዚህ ጊዜ የመሬት ጉዳይ ሲነሳ ደማችን ቢፈላ ይገርማል፡፡ በፍፁም!

በእነ ፌስቡክ ቋንቋ ከኮሜንት ኮሜንት ይህች ከቁጠባ ተፃራሪ የሆነ አኗኗር የምትባል ነገር ተደጋግማ ጆሮዬ ደረሰች። እንዴት ነው ነገሩ ብዬ ምሁሩን የባሻዬ ልጅ ማብራሪያ ስጠይቀው፣ ‹‹እንዴት ብሎ ነገር ምንድነው? ሰው እኮ በእህልና በውኃ ብቻ አይኖርም። መንፈሱን የሚያድስበት፣ የሚናፈስበት፣ የሚዝናናበት ሥፍራና ክንዋኔ በገፍ የሚያስፈልገው ፍጡር ነው። እነ ሮም፣ እነ አቴና፣ እነ ባቢሎን ለልዩ ልዩ ጨዋታዎችና መዝናኛዎች የከለሉዋቸውን ሥፍራዎችና የገነቧቸውን አስደናቂ ስታዲዮሞች አስታውስ። እኛ ግን ሐሳባችን ሁሉ ‹ከእጅ አይሻል ዶማ› ሆኖ ይኼው ስለሰላም ጥቅምና የማስፈኛ ብልኃት የሚተላለፈውን ማስታወቂያ ተከትሎ፣ ቆጥረህ የማትጨርሰው የአሸሼ ገዳሜና የዳንኪራ መሰናዶ ማስታወቂያ ያዋክብሃል። እንዴት ማለት ምንድነው?›› ሲለኝ ነቃሁ። ንቃ ያለው አትሉም ታዲያ!   

እንግዲህ ከዚህ በመለስ ያለው የጎጆ ጣጣ ሆኖ ያርፋል። አንዱን በዓል ስንሸኘው ሌላው ከተፍ ሲል ትንፋሽ ሳይሰጥ ሆኗል። ቀን ምን አለበት? አወይ እንዲህ እልም እልም ሲል ቀንም ለአንድ ቀን ሰው ሆኖ ባየው ያስብላል። እውነቴን እኮ ነው። ያስለመድነው ደግሞ አይረሳም። ዜማና ኑሯችን የተቃኘው በትዝታ ነዋ። ታዲያስ ውዷ ማንጠግቦሽ በዓል ቢያልፍም ጠቀም ያለ ኮሚሽን ሲገኝ አዲስ ቀሚስ መልበስ ለምዳለች። እኔና ኪሴ ገቢና ወጪ መልመድና መለየት አቅቶናል። ዳሩ ላያስችል አልሰጠኝም፡፡ እኔም ለሚስቴ ሳተና ነኝ። ይብላኝ በወረት ቤቴን ቤቴን ብሎ የሰው ቤት ለምዶ ለቀረው የዘመኑ ሰው እያልኩ እፅናናለሁ። እናላችሁ ተፍ ተፍ ብዬ የሰበሰብኳትን ልበትናት ገበያ ወጣሁ። ገበያው ሲኖር ገበያተኛው፣ ገበያተኛው ሲኖር ደግሞ ገበያው ይጠፋና ደግሞ ግራ ያጋባል። ቀሚሱ ማንገቻ፣ ሱሪው ቀሚስ ሆኖ ስታዩት ደግሞ የድሮ ሰው ‹ሱሪ ባንገት› ብሎ ለችኩል መተረቻ ማግኘቱ ምን ዕድለኛ ነው ያስብላችኋል። ዕድለኛ መባል እንዴት ደስ የሚል ነገር መሰላችሁ፡፡ ከቡቲክ ቡቲክ ስሽከረከር ግማሽ ቀን ነጎደ። አቤት ሁሉም አለ እባልና ስገባ ቀሚሱ ሁሉ ትልትል፣ ከመጠን ያለፈ አጭር አሊያም ገላጣ ይሆንብኛል። ይኼንንማ ገዝቼ ሳይቸግረኝ በየኤፍኤም ጣቢያው ‹አላምን አለ ልቤን› ስጋብዝ አልውልም ብዬ ቀጥሎ ወዳለው ቡቲክ ስገባ ከፊቱ ረጅም ቀሚስ ዓይኔ ገባ። ቀለሙ ያምራል። ሳዞረው ከባቱ ጀምሮ እስከ ወገቡ ቅድ ነው። ሻጩ በአራድኛ፣ ‹‹ይኼ ያበደ ፋሽን ነው ማንም አለበሰውም…›› ሲለኝ እየሰማሁ በሆዴ፣ ‹‹እንዴት ሊለብሰው ኖሯል ወዳጄ? ሰው የብርድንም የኑሮንም ጥፊ ይችለዋል እንዴ?›› ብዬ እጠይቃለሁ። ‹ዓይኔማ ወዳጄ ያላንቺ አላይ አለ…› ዘፈን ሆኖ ቀረ ያስብላል እኮ!

እንሰነባበት መሰል። ምናልባት እንዲህ ልብሱም ሰውም መላ የጠፋበት ዘመን ሲሆን እስከ ወዲያኛው መሰነባበትም ያምራል። ሳይቸግረን በገዛ አፋችን ‹ለጥምቀት ያልሆነ ቀሚስ ይበጣጠስ› ስንል ኖረን ይኼው ለጥምቀትም ለንጥቀትም እንዳይሆን ሆኖ ቀሚሱ ሁሉ ተበጣጠሰ። በበኩሌ ግን እንዲህ ፋሽንና ዘመን ነገር ዓለሙን ሥጋውንም ቀሚሱንም ዘለዘለው ብዬ ውዷ ማንጠግቦሽ ሲከፋት ማየት አልወደድኩም። ስሮጥ ሽሮሜዳ ወጥቼ ዓይኔን ጨፍኜ እንደ ዳያስፖራ መዝርጬ የአገር ጥበብ ቀሚስ ገዛሁላት። ምናባቱንስና አትሉም። ማንጠግቦሽ ቀሚሱን ለክታው ልክክ ሲልባት አንጀቷ ረሰረሰ፣ የእኔም አንጀት ቅቤ ጠጣ። የሠፈር ሰው ግልብጥ ብሎ ወጥቶ እስኪደነቅ ድረስ ‹ኩሉን ማን ኳለሽ› መባል ብቻ ቀርቶባት ደምቃ ዋለች። ባሻዬ ሳላስበው በጆሮዬ፣ ‹‹አትጣ አያሳጣህ፣ ዘመን ዓለምህን ያሳምረው…›› ብለው መረቁኝ። ምርቃት ጠፍቶ እርግማን በዝቶ መሰለኝ መስማማት ያቃተን!

ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ጎሸም አድርጎኝ፣ ‹‹ምናለበት እንዳንተ የአብዛኛው ሰው ትዳር እያበበ፣ እየፈካ፣ እየደመቀ የሚሄድ በሆነ…›› አለኝ። ይኼኔ ግር አለኝ። ግርታዬን ዓይቶ፣ ‹‹አይ አንበርብር ለከተማው ከአንተ እኔ አልቀርብ። ዘንድሮ የሚያውቀውን፣ የገነባውን፣ ያጨውን፣ ቤቱን ትዳሩን እየበተነ በማያውቁት አገር ቁርበት የሚያስነጥፈው ጅብ በዝቷል። የአገር መሠረቱ ቤተሰብ ሆኖ ሳለ አወቅን ባዩ ሁሉ ነገር ዓለሙን በፖሊሲ ለውጥ፣ በፖለቲካ አቋም ብቻ ካላጠራሁ ሲል ነው እኮ የሚገርምህ። ራሱ ነፃነት ሳይኖረው፣ ለቤተሰቡ፣ ለትዳሩ ነፃነት የሚነፍገው ሁሉ ደርሶ ስለነፃነት ሲቀባጥር አልታዘብኩም ነው የምትለኝ? የቤት ሠራተኛውን በሰብዓዊ ክብር ዓይቶም ይዞም የማያውቅ፣ ደርሶ ስለሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ሲቀባጥር አልታዘብኩም ነው የምትለኝ?›› ሲለኝ ግሮሰሪያችን ደርሰን ወሬያችን ተቋረጠ። የመረረ ነገር እንዲህ ቆረጥ ማድረግ ቢቻል እንዴት ጥሩ ነበር!

ስታሳጥሩት ጓዳውን ሳያፀዱ ደጁን መለቅለቅ ሆኗል ሥራችን ነው ነገሩ። ወይም በሌላ አነጋገር እየበተኑ መልቀምም ይሆናል፡፡ ሌላ ምን ይባላል? ቀዝቃዛ ቢራችንን እየተጎነጨን ወሬያችንን ስንቀጥል፣ ከፊት ለፊታችን አንድ ሲጠጣ ወፈፍ የሚያደርገው፣ ‹‹እነሱም ይላሉ ተኩሰን አንስትም፣ እኛም እንላለን ቃታ አናስከፍትም…›› ሲል፣ ከጥግ በኩል አንዱ ነገረኛ፣ ‹‹ብለነው ብለነው የተውነውን ነገር፣ ዛሬ አዲስ አድርገው ያወሩልን ጀመር…›› ብሎ ሲመልስለት ግሮሰሪዋ በሳቅ ተናጋች፡፡ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ወደ ጆሮዬ ቀረብ ብሎ፣ ‹‹የእኛን ሰው አየኸው በነገር ሲራቀቅ፡፡ ተራው ሰው ፖለቲካውን ሳያጠነዛ በምሳሌ ሲያዋዛው፣ ፖለቲከኛ ተብዬዎች ግን ጅማታቸው እየተገታተረ ግብግብ ይገጥማል…›› ሲለኝ፣ በአዛውንቶች የተሞላው የፖለቲካ ፓርቲዎች ዕጣ ፈንታ ሳይቸግረኝ አሳሰበኝ፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ፈጣሪን ትተው በሰው የሚተማመኑ፣ ሕይወታቸውንም ሆነ መፃኢ ዕድላቸውን ፈራሽ ግድግዳ የሚመስለው ሰብዓዊ ፍጡር ላይ የመሠረቱ ሰዎች አሳዘኑኝ፡፡ ልክ እንደ ኤሌክትሪኩ ብልጭ ብሎ ድንገት ድርግም እንደሚለው፣ በፈራሹ ሰው ላይ ተማምነው አቅላቸውን የሳቱ ብኩኖች ያሳዝኑኛል፡፡ ሥልጣንና ሀብት እንደ ፈራሽ ግድግዳ፣ ብልጭና ድርግም እንደሚል ኤሌክትሪክ ናቸውና፡፡  መልካም ሰንበት!   

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት