Sunday, March 3, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ማኅበራዊየወርቅ ጥቁር ገበያው ተፅዕኖ

የወርቅ ጥቁር ገበያው ተፅዕኖ

ቀን:

በየማነ ብርሃኑ

የቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል በከርሰ ምድሩ ከያዛቸውና ከሚታወቅባቸው ማዕድናት መካከል ወርቅ ቀዳሚውን ሥፍራ የሚይዝና በስፋትም የሚመረት ነው፡፡ እንደ አገርም ከዘርፉ ላቅ ያለ ገቢ የሚገኘው ከዚሁ ክልል ነው፡፡

ወርቅ በክልሉ የተለያዩ ወረዳዎች እንደ መገኘቱ፣ ማኅበረሰቡ በዚያው ልክ ከሀብቱ ለዓመታት ተጠቃሚ ሳይሆን ቆይቷል፡፡

- Advertisement -

Video from Enat Bank Youtube Channel.

በአሁኑ ወቅት መንግሥት ለዘርፉ ትኩረት በመስጠቱ የተሻለ ለውጥ ቢታይም፣  በርካታ ያልተቀረፉ ችግሮች መኖራቸውንና እነዚህም  ችግሮች በሥራቸው ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ እያመጣ እንደሚገኝ በክልሉ በወርቅ ፍለጋና ምርት ላይ የተሰማሩ ማኅበራት ይናገራሉ፡፡

የ‹‹ኑር አልበሂድ›› ልዩ አነስተኛ የወርቅ ማኅበር ሥራ አስኪያጅ የሆኑት አቶ ኑር አልባሂድ እንደሚሉት ማኅበራቸው አራት አባላት ያሉትና በ2010 ዓ.ም. የተቋቋመ ሲሆን፣ በመንጌ ወረዳ ‹‹ሸጎል›› በሚባል ሥፍራ ወርቅ በማውጣት ሥራ ላይ ተሰማርተው ይገኛሉ፡፡

በወረዳው ወርቅ በብዛት የሚገኝና በስፋትም የሚመረት በመሆኑ፣ እሳቸውና ጓደኞቻቸው በወርቅ ምርት ተደራጅተው ሥራ ከጀመሩ በኑሯቸው የሚታዩ ለውጦች ቢኖሩም፣ አሁንም የተፈለገውን ያህል ለመሥራት ማነቆ የሆኑባቸው ችግሮች እንዳሉ  ይናገራሉ፡፡

በባህላዊ መንገድ፣ በልዩ አነስተኛ ማኅበራትም ሆነ በኩባንያዎች ደረጃ ወርቅ እየወጣና በስፋት እየተመረተ ቢገኝም፣ በሕገወጥ የወርቅ ዝውውርና በጥቁር ገበያ መበራከት ምክንያት ማግኘት ያለባቸውን ገቢ እያገኙ እንዳልሆነና ክልሉም ሆነ አገሪቱ ከዚህ ዘርፍ ተጠቃሚ ለመሆን እንዳልቻሉም ይገልጻሉ፡፡

ሕገወጥ የወርቅ ንግድ በክልሉ በመንሰራፋቱ ምክያንት ያመረቱትን ወርቅ በሕጋዊ መንገድ ለወርቅ ተረካቢዎች ለማቅረብ መቸገራቸውንና በዚህም ምክንያት ቤተሰቦቻቸውን መደገፍና ማስተዳደር እንዳቃታቸው ያስረዳሉ፡፡

መንግሥት ሕገወጥ የወርቅ ግብይትን መቆጣጠር ባለመቻሉና በወርቅ ጥቁር ገበያ ንግድ ውስጥ ከቀበሌ አመራሮች ጀምሮ እስከ ባለሀብቶች የተዘረጋ መዋቅር በመኖሩ፣ በማኅበር ደረጃ የተደራጁ አንዳንድ የወርቅ አምራቾች ኑሯቸውን ለማሸነፍ ሲሉ ሕገወጡን መንገድ ለመከተል በመገደድ ላይ መሆናቸውንም ያክላሉ፡፡

በወርቅ ግብይቱ ዙሪያ ብሔራዊ ባንክ በሚረከበውና በጥቁር ገበያው መካከል የበዛ የገንዘብ ልዩነት በመኖሩ፣ ሕገወጥ የወርቅ አዘዋዋሪዎችና ደላሎች በዚያው ልክ መፈጠራቸውን የሚናገሩት አቶ ኑር፣ መንግሥት በዚህ ዙሪያ አፋጣኝ ዕርምጃ በመውሰድ በወርቅ ግብይቱ ዙሪያ መፍትሔ ማምጣት እንደሚጠበቅበት አስተያየታቸውን ይገልጻሉ፡፡

በክልሉ ሸርቆሌ ወረዳ ውስጥ በወርቅ ቁፋሮና ፍለጋ ላይ ከተሰማሩ ማኅበራት  መካከል ‹‹ዙምላን›› በሚል መጠሪያ የተቋቋመው ማኅበር አባል የሆኑት አቶ አብደላ ሙሐመድ እንደሚሉት ደግሞ ማኅበራቸው ከተቋቋመ ሁለት ዓመታት ያለፈው ቢሆንም፣ ከክልሉ የሚደረግላቸው ድጋፍ አነስተኛ በመሆኑ በሚፈለገው ልክ እየተንቀሳቀሱ አለመሆናቸውን ይገልጻሉ፡፡

በወረዳው የወርቅ ክምችት በከፍተኛ ደረጃ መኖሩንና ወጣቶችም በባህላዊ መንገድና በማኅበራት በመደራጀት በወርቅ ቁፋሮና ፍለጋ ላይ ተሰማርተው የሚገኙ መሆናቸውን፣ ሕይወታችን በወርቅ ምርት ከትናንትናው በተሻለ እየለወጡ ቢገኙም፣ ለወርቅ ቁፋሮ ሥራ የሚያገለግሉ ማሽነሪዎችና ወርቅ የሚገኝባቸውን ሥፍራዎች የሚጠቁሙ መሣሪያዎች እጥረት ለመኖሩ ከማኅበራቸውም ሆነ መንግሥት በተፈለገው ደረጃ ከሀብቱ ተጠቃሚ እንዳይሆኑ ይናገራሉ፡፡

መንግሥት በባህላዊና በማኅበር ተደራጅተው በወርቅ ሥራ ላይ የተሰማሩትን መደገፍና ማጠናከር ቢችል ክልሉ እንዳለው የወርቅ ክምችት ከዘርፉ ከፍተኛ ገቢ ማግኘት ይቻል እንደነበር የሚገልጹት አቶ አብደላ፣ ይህ ባለመሆኑም አብዛኞቹ  በወርቅ ሥራ የተደራጁ ማኅበራት ውጤታማ መሆን እንዳልቻሉ ያክላሉ፡፡

በጥቁር ገበያውና በብሔራዊ ባንክ የወርቅ ተመን ላይ በግራም እስከ ሁለት ሺሕ ብር ልዩነት መኖሩም፣ ሥራቸውን በሕጋዊ መንገድ እንዳያከናውኑ ማነቆ መሆኑን ይጠቁማሉ፡፡

የወርቅ ጥቁር ገበያ መበራከት፣ ለሕገወጥ የወርቅ አዘዋዋሪዎች በሚያስረክቡና ሕጋዊ መንገድ ተከትለው በሚያስረክቡ መካከል ከፍተኛ የኑሮ ልዩነት እየፈጠረ ያለ በመሆኑ፣ በባህላዊም ሆነ በማኅበር ተደራጅተው በወርቅ ምርት የተሰማሩ ግለሰቦች ልጆቻቸውን ለማስተማርና ቤተሰባቸውን ለመምራት ሲሉ ጥቁር ገበያውን እንዲቀላቀሉ ምክንያት እየሆናቸው ነው ሲሉም ያክላሉ፡፡

በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል የማዕድን ሀብት ልማት ቢሮ የሕዝብ ግንኙነት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደርበው ዘንቶ እንደሚሉት፣ በክልሉ በተለያዩ ወረዳዎች የወርቅ ክምችት መኖሩ በጥናት ተረጋግጧል፡፡ ይህንንም የወርቅ ሀብት ለማልማትና የውጭ ምንዛሪ ለማግኘት እንደ አገርም ሆነ እንደ ክልል ከፍተኛ ጥረት እየተደረገ ይገኛል፡፡

የክልሉ መንግሥት ለወርቅ አዘዋዋሪዎች ፈቃድ ሰጥቶ በሕጋዊ መንገድ እንዲሠሩ የማድረግ ሒደት እየተከተለ የሚገኝ ቢሆንም፣ የጥቁር ገበያው መስፋፋትና የሕገወጥ የወርቅ ግብይት መበራከት፣ ብሔራዊ ባንክ መግባት የነበረበት ወርቅ በአግባቡና በሚፈለገው ልክ እንዳይገባ እንዳደረገውና አገርም ከዚሁ ዘርፍ ልታገኝ የሚገባትን ጥቅም በዚሁ ልክ እንዳታገኝ እያደረጋት እንደሚገኝ ይገልጻሉ፡፡

የክልሉ መንግሥት ሕገወጥ የወርቅ ዝውውርን ለመግታትና ለማስቀረት የተለያዩ እንቅስቃሴዎችና ጥረቶች እያደረገ እንደሚገኝ የሚገልጹት ዳይሬክተሩ፣ የተጠናከረ የክትትልና የግምገማ ሥርዓት፣ ከቀበሌ አመራር እስከ ማኅበራት የዘለቀ አደረጃጀት፣ የወርቅ አዘዋዋሪዎችን ሕጋዊ የማድረግና ፈቃድ የመስጠት እንዲሁም የትምህርትና የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረኮችን መፍጠር እየተደረጉ ከሚገኙ ጥረቶች መካከል የሚጠቀሱ መሆናቸውንም ያክላሉ፡፡

ክልሉ በ2016 በጀት ዓመት 2100 ኪሎ ግራም ወርቅ ለብሔራዊ ባንክ ለማስገባት ዕቅድ ይዞ እንቅስቃሴ እያደረገ ቢሆንም፣ እስካሁን ባሉት የስድስት ወራት አፈጻጸም 181.17 ኪሎ ግራም ወርቅ ብቻ ወደ ብሔራዊ ባንክ መግባቱንና ይህም ከዕቅዱ 17 በመቶ መሆኑንም ተናግረዋል፡፡

 ለዕቅዱ አፈጻጸም ማነስ የጥቁር ገበያው መበራከትና ሕገወጥ የወርቅ ዝውውር ዋነኛ ምክንያት ሆኖ እንደሚቀመጥም አቶ ደርበው ይናገራሉ፡፡

ክልሉ በባህላዊ መንገድ ወርቅ ከሚያመርቱ፣ በማኅበራት ከተደራጁና ከኩባንያዎች በ2014 ዓ.ም. 2315 ኪሎ ግራም ወርቅ፣ በ2015 ዓ.ም. ደግሞ 479 ኪሎ ግራም ወርቅ ለብሔራዊ ባንክ ገቢ ማድረግ መቻሉንም ዳይሬክተሩ ተናግረዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ቁጥር ሲጨምር የሚኒባስ ታክሲዎች ቁጥር እየቀነሰ መምጣቱ ሊታሰብበት ይገባል

በአዲስ አበባ ከተማ የትራንስፖርት አገልግሎት በመስጠት ከፍተኛ የሚባለውን ድርሻ...

ሃምሳ ዓመታት ያስቆጠረው አብዮትና የኢትዮጵያ ፖለቲካ ውጣ ውረድ

የኢትዮጵያ ሕዝቦች የዴሞክራሲ ለውጥ ጥያቄ የሚነሳው ከፋሺስት ኢጣሊያ ወረራ...

በአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የተፈጸመው ሕገወጥ ተግባር ምንድነው?

የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የዳይሬክተሮች ቦርድ፣...

በአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ላይ ምርመራ እንዲደረግ ውሳኔ ተላለፈ

ፕሬዚዳንቷና ዋና ጸሐፊው ተጠያቂ ሊሆኑ ይችላሉ ተብሏል ከአዲስ አበባ ንግድና...