Friday, March 1, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

የባይተዋሮች ቁጭት!

ሰላም! ሰላም! ወገኖቼ ሰላም ሰንብተን በሰላም መገናኘታችን ደስ የሚያሰኝ ሲሆን፣ እኛም ሰላም እንዳይደፈርስና ችግር እንዳይፈጠር መተባበር አለብን እላለሁ፡፡ ለዚህ ደግሞ በመግባባትና በመተሳሰብ ስሜት አብሮነታችንን እናስቀጥል እላለሁ፡፡ ይህንን ካልኩ በኋላ ዕድሜ እንደ ዘበት እንዲህ ሲነጉድ ዝም ትላላችሁ ግን? ያኔ እንደ ነገሩ ተሳታፊ ሆነን ከምድብ የተባረርንበት የአፍሪካ ዋንጫ ስንት ዓመት ሞልቶት ነው ሌላ ሽሚያ የምናየው? ‹ውኃ ሲወስድ እያሳሳቀ፣ መጠጥ ሲጥል እያሟሟቀ› አዘውትረው የሚሉት አዛውንቱ ባሻዬ ወደው አይደለም ለካ? አደራ ደግሞ በለመደ አፋችሁ ጊዜው ተጭበርብሯል እንዳትሉና በሳቅ እንዳልሞት። በ‹ህቅ እንቅ› ድምፅ ድጋሚ በሚቆጠርበትና በሚጣራበት ሦስተኛው ዓለም ውለን ማደራችን ሳያንስ ደግሞ፣ ከፈጣሪ ጋር እንሟገት እንዴ? ሰው ሆድ ሲብሰው ምን የማይለው አለ ብዬ እኮ ነው እንዲህ የምሆነው። ተሳሳትኩ እንዴ? ‹‹ታዲያ እኔን ያብሰከሰከኝ መሸ ነጋ ከማለት ውጪ ልብ ብዬ ያለፈውን ዕድሜዬን የምታዘብበት ሰዓት ማጣቴ ነው። ወይኔ የሰውዬው ልጅ…›› ስል ውዴ ማንጠግቦሽ ሰምታኝ ኖሮ፣ ‹‹ከአፍሪካም በምሥራቅ አፍሪካ ምድር ላይ እየኖርክ ይኼን ያህል ስለጊዜ ምን ያብሰከስክሃል?›› ብላ በነገር ልትይዘኝ አማራት። የዘመኑ ልማድ ስለሆነ አይገርመኝም!

እሷን ልሸሽ ከቤት ስወጣ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ስለሚጠብቀኝ፣ ‹‹የሚጠበቅ የምድብ ጨዋታ አለ…›› ብዬ ከቤት ውልቅ አልኩ። ‹‹የኑሯችን የምድብ ጨዋታ መቼ ለየለትና ነው የሌላ የምናየው?›› ብለው ሊሰማኝ አልቻለም። ‹አቀብለው… አሻግረው… ወደ ጎል ምታው…› ሲል ተመልካቹ እኔ ‹‹ይኼ የአፍሪካ ዋንጫ ነው? እኮ እኛ እንደዚያ ከተንጫጫን፣ የእርግብ አሞራ እያልን በየመንገዱ የሰው መኪና ከሰባበርን ስንት ዓመት ሆነን?›› እያልኩ ኳሱን መከታተል አልቻልኩም። እሱም፣ ‹‹አንበርብር ምን ነክቶሃል? ሰላሳ አንድ ዓመት እኮ ያለ እኛ ተሳትፎ ተካሂዷል። ዕውን ጊዜው ነው ወይስ በዚህ ዋንጫ አለመሳተፋችን ቆጭቶህ ነው?›› ብሎ ያየኝ ጀመረ። ‹‹ተመርምሬ ከማጣትህ ውጪ ደህና ነህ ተባልኩኝ…›› ያለኝ ሰው ወዲያው ትዝ አለኝ። አንዳንዱ ሰው ደግሞ ትዝ የማይል ሥፍራ ጥልቅ እያለ ትውስ ይላል። ምናልባት ለዚህ ይሆን የሚያባክነን ኑሮ ላይ ሰንካላ ትዝታ እየተጨመረብን በወጉ ሳንኖር ዕድሜ የምንቆጥረው? ልጠይቃችሁ እስኪ? በየቤታችን ያስቀመጥነው ቋጠሮ እኮ በዛ። በጣም በዛ እንጂ!

ታዲያ እርስ በርስ ያልገባንን ሳንጠያየቅ ከላይ ያሉት ተጠያቂነትና ግልጽነትን ከየት ያመጡታል? እውነቴን እኮ ነው፡፡ ‹‹ዴሞክራሲና ገንዘብ ቅጠል አይደለም አይሸመጠጥም…›› እያልኩ ከውስጤ ጋር ስጠዛጠዝ ከደጅ የሚጠዘጥዘኝ አላጣሁም። መቼ ዕለት አንድ አይሱዙ ቅጥቅጥ ላሻሽጥ ደፋ ቀና ስል አንድ ወዳጄ መንገድ አግኝቶኝ ለዲጂታል ፋይዳ መመዝገቤን ጠየቀኝ። በጥድፊያዬ ብዛት ገና እንዳልተመዘገብኩ  ልነግረው ብዬ ቆም አልኩ። ‹‹ቅርስ ብቻ ሳይሆን የአንዳንድ ሰው ነገር አፈላለግ ታክቲክ ራሱ በዩኔስኮ መዝገብ መመዝገብ አለበት…›› የሚለኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ወዲያው ታወሰኝ። አንዳንዴ ብቻዬን ስሆንና ከሰዎች ጋር ያለኝን ግንኙት እዚህ ግንብ ላይ ተደግፌ ሳጤን፣ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ አባባል ከሰማይ የወረደ ሊመስለኝ ይዳዳኛል። ለነገሩ ቅርስ ፋይዳ ባጣበት አገር ውስጥ ለዲጂታል ፋይዳ ምዝገባ ማድረግ ጥቅሙ ባይገባኝም፣ ገብቶናል የሚሉ ሲያወሩ እንደሰማሁት መመዝገቡ ፋይዳ ሳይኖረው አይቀርም ብዬ ለራሴ ቀጠሮ ያዝኩ፡፡ ይሻለኛል!

እናም ይኼ ወዳጄ ትዳሬን፣ ሥራዬን፣ ብስጭትና ደስታዬን ጠይቆኝ የማያውቅ፣ ‹‹የፋይዳ ምዝገባ አድርገሃል?›› ብሎ የሚጠይቀኝ ተልዕኮ ቢኖረው ነው አልኩላችሁና ‹‹እኔ በጣም ቆየሁ አንተ ለምን ይሆን የዘገየኸው…›› አልኩት ተጀንኜ። ‹ደግ አድርገሃል› ዓይነት አንገቱን ወዝውዞ ሲያበቃ፣ ‹‹ታዲያ መታወቂያው በስልክህ ደረሰህ?›› አይለኝም? ገና የራሱን ምዝገባ ሳይጀምር። ከዚህ በላይ ነገር ፍለጋ፣ ከዚህ በላይ የአጋች ታጋች ድራማ አለ? የእኛ የእኛ ሲሆን በዜና አይነገርም እንጂ፣ እንዲህ ነው በአጥብቆ ጠያቂ በየሄድንበት የእናት ሞት ስናረዳ የምንውለው። ይገርማል እኮ፣ ታዲያ እኔስ ማን ነኝ? የዛሬን አያድርገውና አዲስ አበባ እንዲህ በልማት ሳትጨስ የጨስኩ አራዳ አልነበርኩ? ‹‹ከአባትህና ከእናትህ ማንን ነው በጣም የምትወደው?›› ሲባል ‹‹አያቴን!›› እንዳለው ጮሌ፣ ‹‹አንተ ግን የምዝገባ ሹም ነህ እንዴ?›› ብዬ አፈጠጥኩበት። እሱም አንዴ በጥያቄ ተለክፏል ያልሰማኝ መስሎ፣ ‹‹ግን የፋይዳ መታወቂያው እንደ ህዳሴ ግድቡ ጥቅሙ ዘርፈ ብዙ ነው የሚባለው እውነት ነው?›› ብሎ ሌላ ጥያቄ አመጣ። ይኼው እስከ ዛሬ ዝም እንዳልኩ አለሁ። ዝም ብሎ ማሰብ ካልተከለከልን ምን እንፈልጋለን? አንዳንዱ አነካኪ ሥራ ፈቶ ሥራ ሲያስፈታን እኮ ነው ጊዜው እየነጎደ ዕድሜያችን የሚጋልበው፡፡ ወቸ ጉድ!

ለሽያጭ ዝግጁ የሆነውን ቅጥቅጥ እገዛለሁ የሚል ደንበኛ አገኘሁ። ወደ ቆመበት ሥፍራ በገዛ መኪናው እየመራሁ ስወስደው፣ ‹‹ሙዚቃ ልጋብዝህ እስከዚያ…›› ብሎ ደንበኛዬ መኪናው ላይ የሰካውን ፍላሽ ጠቅ ጠቅ ማደራረግ ሲጀምር፣ ለቁምነገር መተጋገዝና መተባበር ይቅርና ማኪያቶ መጋበዝ የዳገት ሩጫ ያህል በከበደበት ዘመን ወገኔ ወዶ አይደለም በየኤፍኤም ጣቢያው ሙዚቃ ሲገባበዝ የሚውለው እያልኩ በሐሳብ ጭልጥ አልኩ። ከሐሳቤ መለስ ስል ደግሞ በከፊል የማገኘውን ኮሚሽን እያሰብኩ ወጪዬንና ትርፌን አወራርዳለሁ። የተጋበዝኩትን ‹እናቴ ስትወልደኝ መቼ አማከረችኝ እደግ ማሞ ብላ…› የሚለውን ዕድሜ ጠገብ ዘፈን እያዳመጥኩ፣ ተሸራርፋ ኪሴ የምትቀረዋን ሳስብ ልቤን ሸፍት ሸፍት አለው፣ ድንግጥ አልኩ። ሁኔታዬን ታዝቦ ደንበኛዬ ‹‹ምነው?›› ሲለኝ፣ ‹‹የሕይወት ነገር እየገረመኝ…›› ብዬ ፍሬቻ ሳላሳይ ታጠፍኩ። በዚህ መሀል ከወደ ሙዚቃው፣ ‹‹…ሳቅኩኝ በልጅነት አለቀስኩ አድጌ…›› የሚለውን ስንኝ ስሰማ ድንጋጤዬ ለቆኝ በትዝታ ጭልጥ አልኩ፡፡ ያኔ ሳቄን ትቼ ትምህርቴ ላይ ባተኩር ኖሮ አሁን ደላላ ሆኜ አልቀርም ነበር አልኩ፡፡ ወዲያው ግን ወደ ሰማዩ አንጋጥጬ ለፈጣሪዬ ምሥጋና አቀረብኩ፡፡ ተመሥገን!

ቅጥቅጡን ለመግዛት መኪናው ላይ የጫነኝ ደንበኛዬ ሳውቀው በዕድሜው የተጠቀመ፣ የሠራ፣ ጠንካራና ምሥጉን ከበርቴ ይመስኝ ነበር፡፡ አሁን ግን ጨዋታው ከሚታወቀው ሰብዕናው ጋር አልሄድ አለኝ። ኩመካ የያዘም መሰለኝ። መጠርጠር ነዋ? እሱ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ከእነ ማን ጋር እንደገጠመ አላውቅም፡፡ በፊት የማውቀው የአራዳ ልጅ አልመስልህ አለኝ፡፡ ወሬው ሁሉ ገንዘብና ገንዘብ ብቻ ነው፡፡ ልብ በሉ ገንዘብ ይጠላል ማለቴ አይደለም፡፡ ሰውዬው ገንዘብን ያመለከ እስከሚመስልበት ድረስ የተለያዩ ንፋስ አመጣሽ ባለሀብቶችን ስም እያነሳ የሀብታቸውን መጠን ይዘረዝር ያዘ፡፡ እኔ በበኩሌ ተለፍቶበት የተገኘ ሀብት ለአገር ፋይዳ ስላለው ያስደስተኛል፡፡ ለፍተው ያገኙትም ያስቀኑኛል፡፡ ነገር ግን እንደ ተጭበረበረ ሎተሪ ዕጣ በደምና በጥቅም ትስስር የሚጋበስ ነገር ጉድፍ ይመስለኛል፡፡ ለነገሩ ያልተለፋበት ሀብት እኮ ብዙ ያናግራል፡፡ በእንዲህ ዓይነቱ ሀብት የሰከረው ደንበኛዬ ስለሕይወት ያለው አተያይ የሚዳቋና የአያ አንበሳ ተረትን ውል እያደረገብኝ አስቸገረኝ። የቸገረ ነገር አትሉም ታዲያ!

ኧረ የአንበሳንና የሚዳቋን ወግ አልነገርኳችሁም እንዴ? አልሰማችሁም የአያ አንበሳን ጉድ? ምናለበት ጠዋት ተነስታችሁ ዝሆኖች ተጣልተው ስለሰበሩት ድልድይ ዜና ከምትሰሙ፣ የንቦችንና የዝንቦችን ገድል ለማነፃፀር ከምትለፉ፣ እንዲህ የእነ አያ አንበሳን ስላቅ ብታነፈንፉ? ምን ይላችኋል? ዓለም እንደሆነች መቼም አትሞላም፡፡ ሁሌም ዘጠኝ ቁጥር ማሊያ እንደለበሰች ናት፡፡ የት ትሄድባችኋለች? እውነቴን ነው እኮ፡፡ ስለዓለም እርማችሁን አውጥታችሁ ያልጨረሳችሁ ፍፃሜዋ ከመድረሱ በፊት ጨርሱ፣ ተናግሬያለሁ፡፡ አሁን ስብራት የማይጠግን ቅል የማይሰብር አጉል ቅኔ መቀኘቱን ትቼ ተረቱን ልንገራችሁ። የዱሩ አለቃ ባለግርማ ሞገሱ አንበሳ አንድ ቀን ከተወለደ ጀምሮ የማያውቀው የረሃብ ስሜት ተሰማው። የሚበላ ነገር ፈልጎ ባለማግኘቱ ብቻ ሳይሆን፣ ጫካው ውስጥ ከዕለት ዕለት እየናረ የመጣው የኑሮ ውድነት ያሳስበው ጀመር። በዚህ በችግሩ ጊዜም አንድም ወዳጅ ‹የት ነው ያለኸው? ምን እያደረግክ ነው? ምን ተሰማህ? ከፋህ? ተደሰትክ?› ሳይለው በመቅረቱ የሥጋ ለባሽ አፈጣጠር ክፉኛ አሳዘነው። ማጠጋጋት ለምዶባችሁ የእኔን ታሪክ ኮርጆ ፊልም ሊያደርገው ነው ብላችሁ ብትከሱኝ የለሁበትም፡፡ እናም አያ አንበሳ ከፍቶት እያንጎራጎረ ሲጓዝ ከሚዳቆ ጋር ፊት ለፊት ተገጣጠሙ። የጀምስ ቦንድ 007 ፊልም መሰለ አይደል!

እናም ሚዳቋ ፈራ ተባ እያለች፣ ‹‹አያ አንበሳ እንዲያው የዛሬን ማሩኝ፣ መብራት ጥሻለሁ፡፡ እባክዎን ሌላ ቀን እንደፈለገዎ…›› አለች። የአራዊት አለቃ አንበሳም፣ ‹‹ግድ የለም አልነካሽም፣ እኔ እንዲያውም ቬጂቴሪያን ልሆን እያሰብኩ ነው የተገናኘነው። አረፍ ብለን ስለተፈጥሮና ስለኑሮ ስንክሳር አዋይተሽኝ ትሄጃለሽ…›› ሲላት፣ ‹‹አይ ጋሼ አንበሳ፣ ሥጋም ሥጋ ነው፣ ቅጠልም ቅጠል ነው፣ ሆድን ሲርበው ማንከት ነው እንጂ ምክር ምንድነው?›› ብላ ቆይቶ እንደማይምራት ስለገባት እግሬ አውጪኝ አለች። ‹‹የዘንድሮ ሰው አፉና ግብሩ ለየቅል ሆኗል…›› ሊለኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ይህችን ምፀት አዘል ተረት ‹ሼር› ሲያደርገኝ፣ መቼም በረባ ባረባው መቅናት እንወዳለንና በሚዳቆ እንግሊዝኛ የመስማት ችሎታ ቀናሁ። እኛ በአንድ ቋንቋ መግባባት አቅቶናል አንተ ሌላ ትላለህ ስትሉኝ ሰማኋችሁ፡፡ ‹‹…እርግጥ ነው እንደ ሰናኦር ግንበኞች መግባባት ያቃተን ለዲያቢሎስ በሩን ወለል አድርገን ስለከፈትንለት ነው…›› የሚሉኝ አዛውንቱ ባሻዬ ናቸው፡፡ እሳቸው ዕድሜ ልካቸውን ያሳለፉበት ምልከታ ስለሆነ ይገባኛል፡፡ የማይገባኝ ግን እኛ የራሳችን የምንለው ምልከታ ማጣታችን ብቻ ነው፡፡ ይቆጫል!

በሉ እንሰነባበት። ‹‹ለሁሉም ጊዜ አለው…›› እንዲል ጠቢቡ ንጉሥ ለመገናኘት፣ ለመለያየት፣ ለመምረጥ፣ ለመመረጥ፣ ለመምራት፣ አገር አልሚ ባለሀብት ለመሆን ብቻ ምን አለፋችሁ ለሁሉም ጊዜ አለው። የሁሉን ነገር ጊዜ ማወቅና መወሰን ጠቢብነት ይመስለኛል። እኔ ደላላው አንበርብር ለዚህ የጠቢብ ሰው ዘመነኛ ምክር ስፖንሰር የሚያደርገኝ ባላገኝም፣ ያለኝን ለማካፈል አልሳሳም። ‘ራሴን በራሴ ካላለማሁት ማን ያለማልኛል?’ ብዬ በሬን አልዘጋም። ስለዚህ ያ የነገርኳችሁን ሥራ ጠቅ ጠቅ አድርጌ በጎኑ አንድ ቪላ ቤት አሻሽጬ ምሁሩን የባሻዬ ልጅ ‹‹ውረድ እንውረድ…›› አልኩት። የአፍሪካ ዋንጫ ኳስ እያየን አንዳንድ ለመጎንጨት ወደ ግሮሰሪያችን ዘለቅን። እሱ እንደምታውቁት ሞቅ ሲለው የማይነግረኝ ነገር የለም። ‹‹በሕልሜ…›› አለና ጀመረ። ‹‹…ድልድይ ላይ ተንጠላጥዬ፣ ከሥር ኃይለኛ ጎርፍ እየጎረፈ ስሰቃይ አንድ ሰው መጣና ጎትቶ ሲያድነኝ አየሁ። ጎርፉ የሚወስዳቸውና የሚያሰጥማቸው ግን ብዙ ነበሩ…›› ሲለኝ ሕልም ሳይሆን ፊልም ነበር ያየ ነበር የመሰለኝ። ራዕይና ቅዠት ተምታቱብን እኮ!

‹‹እና ባሻዬ እያሉ እንደ ጥሩ ሕልም ፈቺ ለምን ለእኔ ትነግረኛለህ?›› ስለው፣ ‹‹አይ የእሱ አፈታት ትንሽ አወዛጋቢና ምናባዊ ሆብኛል…›› ብሎኝ በሐሳብ ጭልጥ አለ። ‹‹ምን ብለው ፈቱልህ?›› ስለው፣ ‹‹‹ጎርፉ ድህነት ነው፣ ድልድዩ ልማት ነው። እጅህን ይዞ ያተረፈህ የልማትና የብልፅግና አምባሳደር የሆነው መንግሥታችን ነው› አይለኝ መሰለህ? ኧረ ተወኝ…›› ብሎኝ ሳቀ። ባሻዬ አንዳንዴ ሲሳለቁ እስከ ጥግ መሆኑን ስለማውቅ እኔም ከት ብዬ ሳቅኩ። ‹‹እና ምን አልካቸው?›› ስለው፣ ‹‹አባዬ ንገረኝ ያልኩህ የሕልሜን ፍቺ እንጂ የዓለም ባንክን ሪፖርት አይደለም አልኩታ፡፡ ይቀልዳል እንዴ ሰውዬው…›› እያለኝ ስናፌዝ አመሸን። በፌዝ መቆየቱ ሲሰለቸን የገሐዱ ኑሯችን ፍቺ ወደ ሆነው የባሻዬ ልጅ ሕልም ተመልሰን ‹ጥቂቶች እየተነሱ ብዙኃን የሚወድቁት ግን እስከ መቼ ነው?› እንባባላለን። ቢራውና የአፍሪካ ዋንጫ ግጥሚያ ሁካታ ተደበላልቀው ሐሳብ ስንለዋወጥ፣ መሥራች ለሆንበት የአፍሪካ ዋንጫ ባይተዋር መሆናችን የብዙዎች ቁጭት ነበር፡፡ በስንቱ ባይተዋሮች ሆነን እንቀጥላለን የሚለውም የብዙዎች ጥያቄ እንደነበር አልዘነጋም፡፡ መልካም ሰንበት!

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት