Friday, March 1, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ዜናየአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ጥብቅ ሪፎርም እንደሚያስፈልገው የፌዴራል ዋና ኦዲተር አስታወቀ

የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ጥብቅ ሪፎርም እንደሚያስፈልገው የፌዴራል ዋና ኦዲተር አስታወቀ

ቀን:

  • የቀድሞ ኮሚሽነር ቢታሰሩም የተቋሙ ሰንኮፍ አልተነቀለም ተብሏል

ለተከታታይ ዓመታት ለተገኘበት የኦዲት ክፍተት ማስተካከያ ማድረግ ተስኖታል የተባለው፣ የኢትዮጵያ አደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን፣ ከአመራር መቀያየር ባለፈ ጥብቅ ሪፎርም እንደሚስፈልገው የፌደራል ዋና ኦዲተሯ አስታወቁ፡፡

ዋና ኦዲተሯ ወ/ሮ መሠረት ዳምጤ ይህንን ያስታወቁት፣ የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የመንግሥት ወጪ አስተዳደርና ቁጥጥር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን በ2014/15 በጀት ዓመት ሒሳብ ኦዲት ላይ የዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት የሥራ ኃላፊዎች በተገኙበት ውይይት ሲደረግ ነው፡፡

ኮሚሽኑ ለሚፈጽማቸው ክፈያዎች ደረሰኝ ባለማቅረብ፣ ኮፒ ደረሰኝ በመጠቀም፣ ያልተፈቀደ ክፈያ በመፈጸም፣ ለተከፈለ ገንዘብ ማስረጃ ባለማቅረብ፣ እንዲሁም በቢሊዮኖች ብር የሚቆጠር ተከፋይና ተሰብሳቢ ውዝፍ የኦዲት ሪፖርት መገኘቱ በውይይቱ ወቅት ተገልጿል፡፡

- Advertisement -

Video from Enat Bank Youtube Channel.

በውይይቱ ወቅት የፌዴራል ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት በኮሚሽኑ ላይ ያከናወነውን የኦዲት ሪፖርት ተመልክቶ ቋሚ ኮሚቴው ባዘጋጀው ጥያቄ መሠረት፣ ከሳዑዲ ዓረቢያ ከስደት ለተመለሱ 102 ሺሕ ኢትዮጵያውያን ለኪስ አበልና ለቤት ኪራይ 5.2 ሚሊዮን ብር ማስረጃ ሳይቀርብ የተከፈለ መሆኑ ተልክቷል፡፡ ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት ተከፈለ ለተባለው ገንዘብ ሰነድ ማግኘት ባለመቻሉ ትክክለኛነቱን ማረጋገጥ አልቻልኩም ብሏል፡፡

ለምግብ ዝግጅት ድርጅት የተከፈለና በወጪ የተመዘገበ 2.9 ሚሊዮን ብር፣ዋጋው ከ65.3 ሚሊዮን ብር በላይ የሆነ 14 ሺሕ ኩንታል ዱቄት ናህሊ ዱቄት ፋብሪካ ለተስኘ ድርጅት የተከፈለ ተብሎ የቀረበ ቢሆንም፣ የቀረበው ደረሰኝ ኮፒ መሆኑን፣ በወጪ ሒሳብ ለተመዘገበ 79 ሚሊዮን ብር ለኦዲት ሥራ የሚፈለጉ የወጪ ማስመስከሪያዎች (ቫውቸሮች) ከደጋፊ ሰነዶች ጋር እንዲቀርቡ በተደጋጋሚ ቢጠየቅም ማስረጃ ሊቀርብ እንዳልቻለ ቋሚ ኮሚቴው ገልጿል፡፡   

በወቅቱ ያልተወራረደ 881.5 ሚሊዮን ብር ተሰብሳቢ ሒሳብ መኖሩ በኦዲት ሪፖርት ቢረጋገጥም፣ ከኦዲት ግኝት በኋላ የተወሰደ ማስተካከያ አለመኖሩን፣ 39.7 ሚሊዮን ብር ተከፋይ ሒሳብ በወቅቱ ያልተወራረደና ያልተከፈለ መሆኑን፣ እንዲሁም ከኮሚሽኑ መደበኛ በጀት 37.6 ሚሊዮን ብር ሥራ ላይ አለመዋሉ ተጠቅሷል፡፡

በተጨማሪም ውኃ የሚያስገቡና ጣሪያቸው የሚያፈሱ መጋዘኖች መኖራቸው፣ በቆይታ ብዛት የተበላሸ ብስኩት ሳይወገድ በግምጃ ቤት የሚገኝ መሆኑ፣ የቆይታ ጊዜያቸው የማይታወቅና ውስጣቸው ምን እንዳለ የማይታወቅ የታሸጉ ዘጠኝ ኮንቴነሮች በመጋዘን ግቢ ውስጥ እንደሚገኙ በኦዲት ግኝት መታወቁ ተነግሯል፡፡

የመጠቀሚያ ጊዜያቸው ያለፈ ሴሪላክ የዱቄት ወተት፣ የወይራ ዘይት፣ የምግብ ዘይት፣ ብዛት ያላቸውና ጊዜያቸው ያለፈባቸው ቴምሮች፣ የንፅህና መጠበቂያ ሞዴስና በእህል መጋዘኖች ውስጥ የመጠቀሚያ ጊዜያቸው ሊያልፍ ሁለትና ሦስት ወራት የቀራቸው አልሚ ምግቦች፣ ሳሙናዎችና እህሎች መገኘታቸው በኮሚሽኑ ላይ ጥያቄ አስነስቷል፡፡

የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽነር ሽፈራው ተክለ ማርያም (አምባሳደር) የኦዲት ሪፖርት ላይ ለመምክር በተጠራው ውይይት አለመገኘታቸው ቋሚ ኮሚቴውን ያስቆጣ ሲሆን፣ በውይይቱ ላይ የተገኙት ሌሎች የሥራ ኃላፊዎች ኮሚሸነሩ የቀሩት ሌላ ተልዕኮ ስለነበራቸው እንደሆነ ተናግረዋል፡፡

ኮሚሽኑ ኃላፊዎችን ከመቀያየር ባለፈ መሠረታዊ የአስተሳሰብ ለውጥ ያስፈልገዋል ያሉት የፌዴራል ዋና ኦዲተር ወ/ሮ መሠረት ናቸው፡፡ ዋና ኦዲተሯ በ2014 ዓ.ም. የዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት ኦዲተሮች ለጊዜያዊ የኦዲት ሥራ የተረከቡትን ቢሮ ኦዲት አድርገው ሲወጡ፣ የኮሚሽኑ ሠራተኞች በመግባት ሰነድ እያወጡ መሆኑን መረጃ እንደደረሳቸው ተናግረዋል፡፡

ኮሚሽኑ ለፈጸማቸው ክፍያዎች ሰነድ ማቅረብ አለመቻሉ መሠረታዊ ችግሩ መሆኑን ገልጸው፣ ‹‹ከዚህ በፊት የበላይ ኃላፊው ቢታሰሩም ኮሚሽኑ አሁንም ሰንኮፉ አልተነቀለም፣ በመሠረታዊነት ችግሩ አልተቀረፈም፤›› ብለዋል፡፡

በመጋዘኖች ውስጥ በሚገኙ ንብረቶች ከፍተኛ ችግር ስለመኖሩ ያብራሩት ዋና ኦዲተሯ፣ ‹‹ገንዘቡ አንዴት እንደሚመጣ እናውቀዋለን፣ ነገር ግን እዚህ ያለው ሥራ የተዝረከረከ ነው፡፡ በ2013 ዓ.ም. ድሬዳዋና ሻሸመኔ በሚገኙ መጋዘኖች ከታዩ ችግሮች በመነሳት የኦዲት አስተያየት የሰጠንባቸው ጉዳዮች በ2014 ዓ.ም በድጋሚ ኦዲት ሲደረግ በነበሩበት እንጂ ተስተካክለው አላገኘናቸውም፤›› በማለት አስረድተዋል፡፡

‹‹ደመወዝ የምንበላበት ተቋም ነው፣ ስለዚህ እዚያ ያለውንም ሥራ ልክ እንደ ቤታችን ማየት አለብን፡፡ ይህ ሁሉ ቁሳቁስ የሚገዛው በብድር ነው እናውቃለን፡፡ እዚህ አምጥተን በአግባቡ የማይውል ከሆነ፣ መሬት ላይ የሚደፋና ከጋዝ ጋር ተቀላቅሎ የሚበላሽ ከሆነ ሥራው ትርጉም አልባ ነው፤›› ብለዋል፡፡

አክለውም ምክር ቤቱ በጠራው ውይይት ላይ ያልተገኙት ኮሚሽነሩ የቀሩት ዕርዳታ ለማፈላለግ ሳይሆን እንደማይቀር ጠቁመው፣ ነገር ግን ተቋሙ የተገኘውን ንብረት በተገቢው መንገድ ማስተዳደር ካልተቻለ፣ ዕርዳታ ማፈላለጉ ብቻ ትርጉም የሌለውና በቀዳዳ በርሜል ውኃ እንደመሙላት የሚቆጠር እንደሆነ ተናግረዋል፡፡

የገንዘብ ሚኒስቴር የኢንስፔክሽን መምርያ ኃላፊ ወ/ሮ ዓባይነሽ ተሾመ በበኩላቸው፣ ኮሚሽኑ በኮፒ ደረሰኝ ሒሳብ እንደሚያወራረድ በተደጋጋሚ ቢነገርም ሊስተካከል ባለመቻሉ ይህንን ያደረገ ኃላፊ መጠየቅ አለበት ብለዋል፡፡

የቋሚ ኮሚቴው ምክትል ሰብሳቢ ወ/ሮ አራሬ ሞሲሳ የኦዲት ግኝቱን በማየት ኮሚሽኑ እየሠራ ነው የሚል እምነት እንደሌላቸው ገልጸው፣ ‹‹ሕጋዊ ያልሆነን ነገር ሕጋዊ ለማድረግ ሕጋዊ ባልሆነ ደረሰኝ እየተሠራ መሆኑ፣ የሕግ ተጠያቂነት እንዳይረጋገጥ እንቅፋት መሆን ብቻ ሳይሆን ከለላ እየሆናችሁ መምጣታችሁን የሚያመላክት ነው፤›› ሲሉ ለኮሚሽኑ የሥራ ኃላፊዎች አስረድተዋል፡፡

በኮሚሽኑ የኦዲት ሪፖርት ደረሰኝ አለማቅረብ፣ በኮፒ ደረሰኝ ማወራረድ፣ ያልተፈቀደ ክፍያ መፈጸም፣ ለተከፈለ ገንዘብ ማስረጃ አለማቅረብ፣ በውዝፍ ላይ ያሉ በቢሊዮኖች ብር የሚቆጠሩ ተከፋይና ተሰብሳቢ መኖራቸውን ምክትል ሰብሳቢዋ ገልጸዋል፡፡

በፍትሕ ሚኒስቴር የሙስና ወንጀሎች ዘርፍ ዋና ዳይሬክተር አቶ ዘለዓለም ፈቃዱ፣ ኮሚሽኑ ትልቅ የአገር ሀብት የሚያስተዳድር ቢሆንም፣ ድርጊቱ ራሱን ለማስተካከልና ለማጥራት ተነሳሽነት የሌለው መሆኑን የሚያሳይ ነው ብለዋል፡፡ በመሆኑም በቀጣይ የፍትሕ ሚኒስቴር ኮሚሽኑ ላይ የጀመራቸውን ሌሎች ምርመራዎች በማጠናከር፣ የተነሱትን የኦዲት ግኝቶች በተለይ በኮፒ የሚደረጉ ከፍያዎችን በተመለከተ ከቀረበው የኦዲት ክፍተት በመነሳትና በማጣራት የወንጀል ተጠያቂነት ይረጋገጣል ብለዋል፡፡

የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ምክትል ኮሚሽነር አቶ ነሲቡ ያሲን ለተነሱት ጥያቄዎች በሰጡት ምላሽ ከሰነድ አያያዝ፣ ከተከፋይና ከተስብሳቢ ጋር ከተነሱ ጉዳዮች የተጀመረ ሥራ መኖሩን ጠቅሰው በሒደት ይስተካከላሉ ብለዋል፡፡

ይሁን እንጂ ከመጋዘን አያያዝ ጋር ለተነሱት ችግሮች አሁን በአገሪቱ የተለያዩ አካባቢዎች ስምንት ስትራቴጂካዊ መጋዘኖች እንደሚገኙ ገልጸው፣ እነዚህ መጋዘኖች ከተገነቡ ክ25 እና ከ30 ዓመታት በላይ ዕድሜ ያስቆጠሩ በመሆናቸው ዕድሳት ስለሚያስፈልጋቸው፣ ኮሚሽኑ ለዚህ የሚበቃውን ገንዘብ እንደሚፈልግ ተናግረዋል፡፡

ሁሉንም መጋዘኖች ለመጠገን እስከ አሥር ቢሊዮን ብር የሚጠይቅ መሆኑ የተገለጸ ሲሆን፣ ቅድሚያ ዕድሳት ይሰጣቸዋል የተባሉት የአዳማ፣ የድሬዳዋና የኮምቦልቻ መጋዝኖችን ለመጠገን ሁለት ቢሊዮን ብር ያህል የሚጠይቅ መሆኑን ምክትል ኮሚሽነሩ አስረድተዋል፡፡

ምክትል ኮሚሽነሩ ኢትዮጵያ በዓለም ላይ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ሥራን፣ በተለይም የሠራተኞች፣ የንብረት፣ የፋይናንስና የኦዲት አስተዳደር ሥራን በመደበኛው የሲቪል ሰርቪስ ሕግ የምትመራ ብቸኛ አገር መሆኗን፣ በዚህም የተነሳ ኮሚሸኑ ዕገዛ ተደርጎለት ከዚህ አሠራር እንዲወጣ የተወሰነ ‹‹ነፃነት›› (space) የሚፈልጉ ጉዳዮች አሉት ብለዋል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

[ክቡር ሚኒስትሩ ወደ መኖሪያ ቤታቸው ሲገቡ ባለቤታቸው በቴሌቪዥን የሚተላለፈውን ዜና በመደነቅ እየተመለከቱ አገኟቸው]

እንዲያው የሚደንቅ ነው እኮ። ምኑ? ዜና ተብሎ በቴሌቪዥን የሚተላለፈው ነገር ነዋ፡፡ ምኑ...

በኦሮሚያ የሚፈጸሙ ግድያዎችና የተጠያቂነት መጥፋት

የካቲት 11 ቀን 2016 ዓ.ም. ቢሾፍቱ አቅራቢያ በሚገኘው የዝቋላ...

የኢትዮጵያ መዋዕለ ንዋይ ገበያ ከሚያስፈልገው ካፒታል ውስጥ 90 በመቶውን ሰበሰበ

እስካሁን 15 ባንኮች የመዋዕለ ንዋይ ገበያው ባለድርሻ ሆነዋል የኢትዮጵያ መዋዕለ...

አዲሱ የንብ ባንክ ቦርድ የባንኩን ካፒታል በአሥር ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ማቀዱ ተሰማ

አዲሱ የንብ ኢንተርናሽናል ባንክ የዳይሬክተሮች ቦርድ የባንኩን ካፒታል በአሥር...