Sunday, March 3, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ኪንና ባህልየአዲስ አበባ የዘመን ጉዞ በአዲስ አበባ ሙዚየም

የአዲስ አበባ የዘመን ጉዞ በአዲስ አበባ ሙዚየም

ቀን:

በዳንኤል ንጉሤ

ዳግማዊ አፄ ምኒልክ በመስቀል አደባባይ የጦር መሣሪያ መጋዘን እንዲሆን አስበው  ቤት እንዲገነባ ያደረጉት በ1880ዎቹ ዓ.ም. መጀመርያ አካባቢ ነበር።  ሆኖም የዚህ ቤት ዕጣ ፈንታ ሌላ ሆነ።  በወቅቱ የጦር ሚኒስትር የነበሩት ራስ ብሩ ወልደ ገብርኤል ወ/ሮ አማከለች ዓሊን ሲያገቡ ይህ ቤት በስጦታ መልክ ከአፄ ምኒልክ ተበረከተላቸው።

ቤቱ ለብዙ አሥርት ዓመታት የራስ ብሩ መኖሪያ ሆኖ ሲያገለግል ከቆየ በኋላ  በ1928 ዓ.ም. ጣሊያን ኢትዮጵያን እንደ ገና በወረረበት ወቅት፣ ወደ ክሊኒክነት በመቀየር  እስከ 1933 ዓ.ም. ድረስ የጣሊያን ወታደርና ቤተሰቦች ክሊኒክ በመሆን ሲያገለግል ቆይቷል።

- Advertisement -

Video from Enat Bank Youtube Channel.

የአዲስ አበባ የዘመን ጉዞ በአዲስ አበባ ሙዚየም | Ethiopian Reporter | ሪፖርተር

ከዚያም በኋላ የራስ ብሩ ሁለት ሴት ልጆች ዘነብወርቅ ብሩና ፍቅርተ ብሩ መኖሪያ ሆኖ እስከ 1960ዎቹ መጨረሻ ድረስ ቢቆይም፣ ደርግ ባወጣው የትርፍ ቤት አዋጅ ምክንያት በኃይል ተወረሰ።

ከ1960ዎቹ ማብቂያ ጀምሮ ቤቱ የተለያዩ አገልግሎ ሰጥቷል፡፡ የቀበሌ ጽሕፈት ቤት፣ የሹራብ ፋብሪካና ትምህርት ቤትም ሆኖ ያገለግል ነበር። 

በ1970ዎቹ ዓ.ም. ቤቱ አዲስ አበባ ውስጥ ማረፊያ ክፍል ለሚፈልጉ ሰዎች እንዲያገለግል ማሩ ደንቢያ ተብሎ ወደ ሆቴልነት ተቀየረ። ነገር ግን አዲስ አበባ መቶኛ ዓመቷን በ1979 ዓ.ም. ስታከብር፣ ቤቱ ወደ ሙዚየምነት እንዲቀየር በደርግ ዘመን ከንቲባ የነበሩት አቶ ዘውዴ ተክሉ፣ ከሰባት የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ  አባላት ጋር በመሆን ወሰኑ፡፡

ለዓመታት በሙዚየምነት ሲያገለግል የቆየው ቤት፣ የአፄ ምኒልክ አማካሪ በነበሩት አርመናዊው አልፈርድ ኢልግ ቤተሰቦች ድጋፍ መለስተኛ ጥገና ተደርጎለትም እንደነበር ከአዲስ አበባ ሙዚየም ያገኘነው መረጃ ያሳያል፡፡

የሙዚየሙ የትምህርት ዘርፍ ቡድን መሪ ወ/ሮ አበባየሁ አበራ እንደሚሉት፣  በ2007 ዓ.ም. ደግሞ የዓለም ባንክ ዘላቂ ቱሪዝም ልማትና የአዲስ አበባ ባህል ኪነ ጥበብና ቱሪዝም ቢሮ በመተባበር፣ በ19 ሚሊዮን ብር ዕድሳት አድርገውታል፡፡  ዕድሳቱ ከተደረገ ስምንት ዓመታትን ያስቆጠረ ሲሆን፣ እንጨቶቹ በምስጥ በመበላታቸውና በማርጀቱ  ምክንያት አሁንም መደበኛ ጥገና  ያስፈልገዋል፡፡  

እንደ ወ/ሮ አበባየሁ፣ ዘንድሮ ቢሮው ለሙዚየሙ ትኩረት ሰጥቶ ለዕድሳቱ ጥናት አስጠንቶ እየተገመገመ ይገኛል፡፡ ሆኖም በተለይ ከኮቪድ-19 ወረርሽኝን በኋላ የጎብኚዎች ቁጥር መቀነሱ  ሌላው የሙዚየሙ ሥጋት ሆኖ ቀጥሏል።

የተለያዩ የሚጎበኙ አዳራሾችን ያካተተው ሙዚየም፣ የአዲስ አበባን ታሪክ ያሳያል፡፡ የመጀመርያው አዳራሽ  የምሥረታ አዳራሽ በመባል የተሰየመ ሲሆን፣ የከተማዋን ታሪካዊ አፈጣጠር ያብራራል።  

የኢትዮጵያ እንዲሁም የአፍሪካ ዋና ከተማ የሆነችው አዲስ አበባ፣ የሸዋ ንጉሥ በነበሩት ዳግማዊ ምኒልክ በ1880ዎቹ ዓ.ም. ከአዲስ አበባ በስተ ሰሜን እንጦጦ ተራራ ላይ በድንኳን ካንፕ መቆርቆሯን ያሳያል፡፡

እንጦጦ በአቀማመጡ ስትራቴጅያዊ ጥቅም ቢኖረውም፣ ቋሚ ከተማ ከማድረግ አኳያ ተራራማ መሆኑ በንጉሡ ተመራጭ አላደረገውም።

በተቃራኒው በደቡባዊ አቅጣጫ ያለው ሜዳማ ሥፍራ በሁሉም መልኩ ተመራጭ ሆኖ ተገኘ። ሥፍራውም የተመጣጠነ የአየር ንብረት፣ ለም መሬትና ውኃ ያለው መሆኑ በንጉሡ ተወዳጅ ቦታ አደረገው፡፡ የንጉሡ ባለቤት እቴጌ ጣይቱም ቦታውን ስለወደዱት በፍል ውኃ አካባቢ ቤተ መንግሥት በማስገንባት መንበረ ሥልጣናቸውን  እንዳኖሩበት የምሥረታ አዳራሽ ያስቃኛል፡፡

ቀጣዩ የዕድገት አዳራሽ የሚል ስያሜ አለው፡፡ የአዲስ አበባን ዕድገት ከዳግማዊ አፄ ምኒልክ እስከ ቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመነ መንግሥት የሚገልጽ ነው።

በዚህ ክፍል በ18ኛው መቶ ክፍለ ዘመን በአውሮፓ የተጀመረው የኢንዱስትሪ አብዮት በሌሎች ክፍለ ዓለማት እንዲቀጣጠል መሠረት መጣሉ፣ ኢትዮጵያም የዚህ አሻራ መገለጫ እንደነበረች የሚታይበት ነው፡፡

አፄ ምኒልክ በ1880ዎቹ መጀመርያ አበረታች ዕርምጃ በመውሰድ የመጀመርያውን ገንዘብ ቤትና ፖስታ ቤት መመሥረታቸው፣ ብዙዎቹ የሠሯቸውና ያስመዘገቧቸው ዕድገቶች፣ በፋሺሽት ጣሊያን ላይ በ1888 ዓ.ም. የተጎናፀፋት ድል፣ በድንኳን ስለተጀመረችው ከተማም ያስቃኛል፡፡

ከተማዋ የብዙ ፈጠራዎች ቤት በመሆን የባቡር ጣቢያ፣ ብሔራዊ ባንክ፣ ፖስታ ቤት፣ ታክሲ ተራ፣ ሆቴሎች፣ ሲኒማ ቤቶችና የውጭ አገር ሌጋሲዮኖች መዲና መሆኗንና ዕድገት አዳራሽ ያስጎበኛል፡፡

በአፄ ምኒልክ የተጀመረው ዕድገት በተከታይ በአፄ ኃይለ ሥላሴ በመቀጠል ዘመናዊ ትምህርት ቤት፣ ማተሚያ ቤት፣ የአቢሲኒያ ባንክና ሌሎች ዕመርታዎች መመዝገባቸውን ያስቃኛል፡፡

የሌላኛው አዳራሽ ስያሜ ዓድዋ አዳራሽ ሲሆን፣ የኢትዮጵያ ዘማቾች በወሳኙ የዓድዋ ጦርነት ወቅት ሲጠቀሙባቸው የነበሩ ቁሳቁሶች የሚታዩበት ነው፡፡

የጣሊያን ጦር ትግራይ መግባቱን የሰሙት አፄ ምኒልክ ጦራቸውን ለማንቀሳቀስ ወስነው የክረምቱ ዝናብ እንዳቆመ ወደ ሰሜን እንደሚያቀኑ አስታውቀው፣ ማንም ጉልበት ያለው የሸዋ ሰው ወረይሉ በምትባል ሥፍራ ተገኝቶ እንዲከት ማዘዛቸው፣ ከጎጃም፣ ደምቢያ፣ ቋራና በጌምድር የሚንቀሳቀሱት ወታደሮች ጨጨሆ በተባለ ሥፍራ እንዲሰበሰቡ እንዲሁም ከሰሜን ወልቃይትና ጠገዴ የሚዘምቱ ወታደሮች መቀሌ እንዲሰባሰቡ መታዘዙ፣ የራስ መኮንን ጦር ከሐረር ተጉዞ ከዋናው ጦር ጋር መቀላቀሉ፣ የዓድዋ ዘመቻ ሲጀምርና ሠራዊቱ ከአዲስ አበባ ሲነሳ ያለው ታሪክ በዓድዋ አዳራሽ ተሰንዷል፡፡

በፋሺዝምና ዲፕሎማሲ አዳራሽ፣ ጣሊያን በወረራው ጭካኔ በተሞላበት መንገድ ሲያደርግ የነበረውን ግፍ እንዲሁም የኢትዮጵያ መሪዎች ባሳዩት ዲፕሎማሲያዊ ጥረት ዙሪያ ግንዛቤ የሚገኝበት ነው፡፡ 

አዲስ አበባ የዲፕሎማሲ፣ የፖለቲካ፣ ምጣኔ ሀብታዊ፣ ባህላዊ እንዲሁም የአገሪቱ ታሪካዊ ከተማ ስትሆን፣ የአፍሪካ ኅብረትን ጨምሮ በርካታ አኅጉራዊና ዓለም አቀፋዊ ድርጅቶች መቀመጫ መሆኗ፣ ሞሶሎኒ የጣሊያንን በዓድዋ መሸነፍ ላለመቀበልና አሸናፊነቱን ለማብሰር በይፋ ኢትዮጵያ ላይ ጦርነት ማወጁ፣ በጦርነቱም የመርዝ ጋዝ መጠቀሙ በአሥር ሺዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን በግፍ ስለመጨፍጨፋቸው በዚህ ክፍል ተከትቧል፡፡

የቅርፃ ቅርፅ አዳራሽ ሌላም የሙዚየሙ ክፍል ነው፡፡ ይህ በርካታ ታዋቂ ሥዕሎችንና ቅርፃ ቅርፆችን ይዟል፡፡ በኢትዮጵያ ጉምቱ የተባሉ ሠዓሊያን ሥራዎች እንዲሁም ቅርፃ ቅርፆች በዚህ አዳራሽ ውስጥ ይገኛሉ።

የልደት አዳራሽ፣ በአዲስ አበባ የመቶኛ ዓመት በዓል ላይ ከተለያዩ ተቋማት የተበረከቱ  ስጦታዎች ተቀምጠውበት፣ የሙዚየሙን ታሪካዊ ትርክት ያሳያል።

የከተማዋን መቶኛ ዓመት በማስመልከት የተለያዩ ዓለም አቀፍ እንዲሁም አኅጉራዊ ከተሞች የደስታ መግለጫዎችና መታሰቢያዎችን ልከዋል፡፡ ከተላኩት ስጦታዎች መካከል የተወሰኑት በዚህ ክፍል ይገኛሉ።

ይህ ታሪካዊ ቤት  የአዲስ አበባን ማራኪ ታሪክ ማሳያ ነው ያሉት ወ/ሮ አበባየሁ፣ በዋጋ ሊተመን የማይችለውን ሀብት ለመጠበቅና ለማስተዋወቅ ጥረቱ እንደሚቀጥል አክለዋል፡፡

የአዲስ አበባ የዘመን ጉዞ አስደናቂ ታሪኮችን ለማወቅም ኢትዮጵያውያን ሙዚየሙን እንዲጎበኙ ጥሪ አቅርበዋል።

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

የአዲስ አበባ ነዋሪዎች ቁጥር ሲጨምር የሚኒባስ ታክሲዎች ቁጥር እየቀነሰ መምጣቱ ሊታሰብበት ይገባል

በአዲስ አበባ ከተማ የትራንስፖርት አገልግሎት በመስጠት ከፍተኛ የሚባለውን ድርሻ...

ሃምሳ ዓመታት ያስቆጠረው አብዮትና የኢትዮጵያ ፖለቲካ ውጣ ውረድ

የኢትዮጵያ ሕዝቦች የዴሞክራሲ ለውጥ ጥያቄ የሚነሳው ከፋሺስት ኢጣሊያ ወረራ...

በአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የተፈጸመው ሕገወጥ ተግባር ምንድነው?

የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት የዳይሬክተሮች ቦርድ፣...

በአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ላይ ምርመራ እንዲደረግ ውሳኔ ተላለፈ

ፕሬዚዳንቷና ዋና ጸሐፊው ተጠያቂ ሊሆኑ ይችላሉ ተብሏል ከአዲስ አበባ ንግድና...