Friday, March 1, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
እኔ የምለዉየአማራና የትግራይ ሕዝቦችን ግንኙነት ለማሻሻል የሚያስችል የመነሻ ሐሳብ

የአማራና የትግራይ ሕዝቦችን ግንኙነት ለማሻሻል የሚያስችል የመነሻ ሐሳብ

ቀን:

በሲሳይ መንግሥቴ አዲሱ (ዶ/ር)

ኢትዮጵያ አገራችን በዓለም ላይ ይገኙ ከነበሩት ቀደምት ሥልጣኔዎች ውስጥ አንዷና ዋነኛ ተጠቃሽ እንደነበረች ይታወቃል፡፡ ሕዝቦቿም ቀጣይነት ያለው የመንግሥት ሥርዓትን የመሠረቱት ከሺሕ ዓመታት በፊት እንደሆነም ታሪክ ይነግረናል፡፡ በዚህ ረገድ የአክሱም ሥልጣኔ በቀዳሚነት ይነሳል፡፡ የአክሱም ሥልጣኔ ሲነሳ ደግሞ የአገው፣ የአማራና የትግራይ ሕዝቦች የላቀ ሚና ጎልቶ ይወሳል፡፡ ለዚህም ነው ተሻለ ጥበቡ የተባለ ጸሐፊ እነዚህን ሕዝቦች ማለትም አገው፣ አማራና ትግሬን የአክሱም ሥልጣኔ ሦስቱ መሠረቶች ሲል የሚጠራቸው።

በዚህም ምክንያት የአማራና የትግራይ ሕዝቦች ትስስር ከጥንት ጀምሮ እየጠበቀና ከጊዜ ወደ ጊዜ ይበልጥ እየተወሳሰበ በመሄድ አገር በጋራ ከመመሥረትና ከመገንባት አልፎ ከቅርበታቸው የተነሳ ባህላዊ፣ ማኅበራዊና ምጣኔ ሀብታዊ መስተጋብራቸው ይበልጥ እየጠነከረ መምጣቱ ይታወሳል፡፡ ምንም እንኳ አገር በመመሥረትም ሆነ መንግሥትን በማቋቋም ረገድ በሁለቱም ሕዝቦች የፖለቲካ ልሂቃን መካከል የተቀናቃኝነትና የተፎካካሪነት ሁኔታ የነበረና አሁንም ድረስ ያለ ቢሆንም፣ በአብዛኛው ግን አብረው የሚሠሩበት ሁኔታ እንደነበም አይዘነጋም፡፡

- Advertisement -

Video from Enat Bank Youtube Channel.

የአገርን ዳር ድንበር ከወራሪ ኃይሎች በመከላከል ረገድም ይሁን የሕዝቦችን ነፃነት አስከብሮ ለማቆየት በተደረገ እልህ አስጨራሽ ትግል ውስጥ፣ የሁለቱም ሕዝቦችና ልሂቃን አሻራ ከፍተኛ መሆኑ የሚያጠራጥር ጉዳይ አይደለም፡፡ ከዚያም አልፎ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ የመልካም ጉርብትና ምሳሌ ሊሆን የሚችል ማኅበራዊ ግንኙነት ፈጥረው አብረው የኖሩና አብረው የሠሩ ሕዝቦች መሆናቸው ሲታሰብም፣ በአማራና በትግራይ ሕዝቦች መካከል የሻከረ ግንኙነት ይፈጠራል ብሎ ማሰብ የማይቻልበት ሁኔታ ተፈጥሮ እንደነበረ የቅርብ ጊዜ ትዝታ ነው፡፡

ለምን ቢባል ሁለቱም ሕዝቦች በጋብቻ ተሳስረው ተዋልደው በቀላሉ ላይለያዩ ተዛምደዋል፡፡ አብዛኞቹ የአማራና የትግራይ ሕዝቦች የክርስትናና የእስልምና ሃይማኖቶች ተከታዮች መሆናቸውም ግንኙነታቸውን ይበልጥ ጠንካራና በቀላሉ እንዳይበላሽ አድርጎት ቆይቷል፡፡ ከዚያም ባሻገር ባህላዊ፣ ማኅበራዊና ምጣኔ ሀብታዊ ግንኙነታቸው ከማንም በላይ የጠበቀና በጋራ መጠቃቀምና መከባበር ላይ የተመሠረተ መሆኑ ሲታይ የሁለቱን ሕዝቦች አንድነት ታሪካዊ እንዲሆን ያደርገዋል፡፡

የቀደመውን ሁኔታ ትተን ባለፉት 40 ዓመታት በመተጋገዝና በመስዋዕትነት ታጅቦ የነበረውን ግንኙነታቸውን እንኳ ብንመለከት፣ አሁን የአማራ ሕዝብ መሪ ድርጅት ነኝ የሚለው የአማራ ብልፅግና አውራሽ የሆነው ኢሕዴን/ብአዴን ሲመሠረት መላውን የኢትዮጵያ ሕዝቦች ሊያታግል በሚችል መንገድ ተዋቅሮ የነበረ ቢሆንም፣ በዋነኛነት ይንቀሳቀስ የነበረው በዋግ ኽምራና በአማራ ሕዝቦች መኖሪያ በተለይም በሰሜን ወሎና በሰሜን ጎንደር አካባቢዎች ስለነበረ የአማራና የትግራይ ሕዝቦች የትግል አጋርነት እየጠነከረ እንዲሄድ ማድረጉ አልቀረም፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ኢሕዴን) ሲመሠረት በትግራይ መሬት ውስጥ ሆኖ የሕወሓትንና የትግራይን ሕዝብ ድጋፍ አግኝቷል።

ኢሕዴን ከምሥረታው ማግሥት ጀምሮ ወደ ትጥቅ ትግል ሲገባም የሕወሓት ሁለንተናዊ ድጋፍ አልተለየውም ነበር ማለት ይቻላል፡፡ በሒደትም የሕወሓትና የኢሕዴን መሪዎች የአስተሳሰብ አንድነት እየፈጠሩ በመምጣታቸውና የትጥቅ ትግሉንም አቀናጅተው ማስቀጠል እንዳለባቸው ሲያምኑ፣ ሁለቱም ድርጅቶች ወደ አንድ መጥተው የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዴሞክራሲያዊ ግንባርን (ኢሕአዴግ) መሥርተው በኢትዮጵያ ሠራተኞች ፓርቲ (ኢሠፓ) ይመራ የነበረውን የደርግ መንግሥት በማስወገድ ረገድ ጉልህ ሚና ተጫውተዋል፡፡

የደርግ-ኢሠፓ ሥርዓት ከተወገደ በኋላም ከእነ ችግሩም ቢሆን በአገሪቱ አንፃራዊ የሆነ ሰላምና መረጋጋትን በመፍጠር፣ ሕግና ሥርዓትን በማስከበርና አንፃራዊ የሆነ ምጣኔ ሀብታዊ ዕድገት በማስመዝገብ ረገድም የራሳቸውን አዎንታዊ አስተዋጽኦ አበርክተዋል፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ ሰላም እንዲሰፍን ብቻ ሳይሆን ቀጣይነት ያለው ማኅበራዊ ልማት እንዲመጣ በማድረግ ረገድም ግንባር ቀደም ሚና ነበራቸው ማለት ይቻላል፡፡ በዚህም ምክንያት አንዳቸው ለሌላኛቸው መድኅን እስከመሆን ደርሰው እንደነበር በርካታ ምሳሌዎችን ማንሳት ይቻላል፡፡ ቀደም ሲል የነበረውን ትተን በ1993 ዓ.ም. ሕወሓት ለሁለት በተሰነጠቀበት ወቅት አገሪቱ አስከፊ የሆነ ችግር ውስጥ እንደምትገባ በመገንዘብ፣ የብአዴን አመራር ከተቻለ ሕወሓቶች ወደ አንድ እንዲመጡ ካልሆነ ደግሞ የሐሳብ ልዩነታቸውን በሠለጠነ መንገድ እንዲፈቱ ጥረት ከማድረግ ጀምሮ በዚሁ አለመግባባት ሳቢያ አገር ችግር ውስጥ እንዳትወድቅ ትልቅ ሚና ተጫውቷል፡፡

ይሁን እንጂ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአማራና በትግራይ ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች በተለይም በወልቃይት ጠገዴ፣ በጠለምትና በራያ አካባቢዎች የተነሳው የማንነትና ራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄ በአግባቡ ባለመስተናገዱና ለረዥም ጊዜም ሲጓተት በመቆየቱ ምክንያት፣ የሁለቱም ክልሎች መሪ ድርጅቶች የሆኑት ሕወሓትና ብአዴን የነበራቸውን መልካም ግንኙነት ተጠቅመው ችግሩ ሳይባባስና አሁን ወደ ደረሰበት አስከፊ ደረጃ ሳይደርስ ታሪካዊና ማኅበራዊ ትስስርን፣ ባህልና ቋንቋን፣ እንዲሁም የሕዝቦቹን እውነተኛ ፍላጎት መሠረት በማድረግ መፍታት ሲችሉ በቸልተኝነትና የትም አይደርስም በሚል ስሜት ሲጓተት በመቆየቱ ሳቢያ፣ ከሌሎች ፖለቲካዊና ማኅበራዊ ችግሮች ጋር ተዳብሎ ለግጭት በር መክፈቱ ይታወቃል፡፡

ይህም ሁኔታ በፖለቲካ ድርጅቶቹ መካከል ያለው ግንኙነት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየሻከረ ሲሄድ በአንዳንድ አክራሪ ፖለቲከኞችና የማኅበረሰብ አንቂዎች አማካይነት በተደረገው አላስፈላጊ ቅስቀሳ ሳቢያ የግንኙነቱ መሻከር ወደ ሕዝቡ እየሰፋ መጥቶ፣ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ሁለቱ ሕዝቦች በጥርጣሬ ዓይን እስከ መተያየት የደረሱበት ሁኔታ ተፈጥሯል፡፡ በዚህም ምክንያት በለውጡ ዋዜማ የለውጡን እንቅስቃሴ ለማሰናከል ጥረት ሲያደርጉ የተደረሰባቸውና የወልቃይት ጠገዴ፣ የጠለምትና የራያን ሕዝብ ጥያቄ ለማዳፈን ጥረት ሲያደርጉ የነበሩ የሕወሓት አባላትና ደጋፊዎች ከጎንደርና ከሰሜን ወሎ አካባቢዎች እንዲወጡ መደረጉ፣ ለአጭር ጊዜም ቢሆን ከአዲስ አበባ በደሴና በወልዲያ አድርጎ ወደ መቀሌ የሚወስደው መንገድ የተዘጋበት አጋጣሚ ተፈጥሮ እንደነበር ይታወሳል፡፡

ይህን ተከትሎ የትግራይ ፀጥታ ኃይሎች በአዋሳኝ አካባቢዎች በአጠቃላይና የማንነት ጥያቄ ባነሱ ሕዝቦች ላይ በተለይ ይፈጥሩት የነበረው ወከባም አሳሳቢ ሆነ፡፡ ይህም ሁኔታ በሁለቱ ክልሎች ልሂቃን ብቻ ሳይሆን በሕዝቦቹም መካከል ጥርጣሬን መፍጠር ችሏል፡፡ ከዚያም አልፎ የፌዴራል መንግሥት የወሰደውን የሕግ ማስከበር ተግባርን ተከትሎ የአማራ ክልል የፀጥታ ኃይሎች በጦርነቱ መሳተፋቸው በቋፍ ላይ የነበረውን ግንኙነት በእጅጉ አበላሽቶታል፡፡ ይህን ወቅታዊ ችግር በሰላማዊ መንገድ በመፍታት የሁለቱን ሕዝቦች ግንኙነት ወደ ቀድሞ ሁኔታ መመለስ ተገቢም አስፈላጊም ሆኖ ስላገኘሁት ይህን የመነሻ ሐሳብ አቅርቤያለሁ፡፡

የመነሻ ሐሳቡ ዋና ዓላማ

የአማራና የትግራይን ሕዝቦች ታሪካዊ፣ ባህላዊ፣ ማኅበራዊና ምጣኔ ሀብታዊ ግንኙነት ወደ ቀደመው ሁኔታ በመመለስ፣ በአካባቢው ዘላቂ ሰላም እንዲሰፍንና የሕዝብ ለሕዝብ ግኝኙነቱ እንዲሻሻል በማድረግ የጋራ ተጠቃሚነትን ለማምጣት ምቹ ሁኔታዎችን መፍጠር ነው፡፡

የሁለቱን ሕዝቦች ግንኙነት ወደ ቀደመ ሀኔታው ለመመለስ መሠራት ያለባቸው ተግባራት

በመጀመሪያ የዚህን ተነሳሽነት አስፈላጊነትና ወቅታዊነት ለሁለቱም ክልል ገዥ ፓርቲ ከፍተኛ አመራሮች ማስረዳትና አዎንታዊ ምላሻቸውን ማግኘት ያስፈልጋል፡፡ ከዚያም ከሁለቱም ሕዝቦች መካከል ለዚህ ሥራ ቀና ፍላጎትና ቁርጠኝነት ያላቸውን ታዋቂ ሰዎች በመለየት በጉዳዩ ላይ በጥልቀት መምከርና በቀጣይ ሊሠሩ የሚገባቸውን ተግባራት በጋራ መለየት መቻል፡፡ ከዚያም በአፋጣኝ ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴ ውስጥ የሚገባበትን ሁኔታ መፍጠር፡፡

ይህን ሁኔታ ይበልጥ አጠናክሮ ለማስቀጠል ይቻል ዘንድ ሐሳቡን የሚደግፉ ታዋቂ የአገር ሽማግሌዎች፣ የሃይማኖት አባቶች፣ ምሁራን፣ ወጣቶች፣ የተሳካላቸውና በሁለቱም ሕዝቦች ዘንድ ተቀባይነት የሚኖራቸው የንግዱ ማኅበረሰብ አባላት በአንድ ላይ ተገናኝተው በዓላማው አስፈላጊነት ላይ እንዲመክሩ በማድረግ ወደ ቀጣዩ የማግባባት ሥራ መሸጋገር አስቀድሞ ትኩረት ሊሰጠው ይገባል፡፡ በመቀጠልም በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች ሰላማዊ የሆነ ግንኙነት እንዲፈጠር የሚያደርግ ሥራ በማከናወን፣ በተቀናጀ መንገድ የሚጀመረው የማግባባት ሥራ መሰናክል እንዳይገጥመው አስፈላጊውን ጥንቃቄ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡  

በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች ሊወሰዱ የሚገባቸው አስተዳደራዊ ዕርምጃዎች

  1. በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች በተለይም በወልቃይት፣ በጠለምትና በራያ አካባቢዎች ከሚገኘው መደበኛ ፖሊስና ሚሊሻ በተጨማሪ የመከላከያ ሠራዊትና የፌዴራል ፖሊስ ሰላምና ፀጥታ እንዲያስጠብቁ የተወሰነውን ውሳኔ በማክበር መንቀሳቀስ፣ ለዚህም የሁለቱም ክልሎች ከፍተኛ አመራሮች ሙሉ ተባባሪ መሆናቸውን እንዲያረጋግጡ የሚያደርግ ሥራ መሥራት፡፡ ከዚያም አልፎ የየአካባቢዎቹ ነዋሪዎች ስሜትና ፍላጎት ግምት ውስጥ ያስገባ እንቅስቃሴ ማድረግ፡፡
  2. በየትኛውም የአዋሳኝ አካባቢዎች ሁለቱንም ክልሎች የሚያገናኙ ዋና ዋና መንገዶች ክፍት ሆነው አገልግሎታቸውን እንዲሰጡ ማድረግና በአዋሳኝ አካባቢዎች የሚገኙ የፍተሻ ኬላዎች/ጣቢያዎች በመከላከያና በፌዴራል ፖሊስ ቁጥጥር የሚደረግባቸው እንዲሆኑ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡
  3. በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች የሚኖሩ ሕዝቦች ማኅበራዊ፣ ሃይማኖታዊ፣ ምጣኔ ሀብታዊ (የገበያ) እና ባህላዊ ግንኙነት ተጠናክሮ የሚቀጥልበትን ሁኔታ ማመቻቸት ቅድሚያ ሊሰጠው ይገባል፡፡ ቀደም ሲል ተፈጥረው የነበሩትን አለመግባባቶች በየምክንያቱ እያነሱ ግንኙነቱ ይበልጥ እንዲሻክር ከሚያደርጉ እንቅስቃሴዎችና ቅስቀሳዎች ለመቆጠብ ጥረት ማድረግ፡፡
  4. ሁለቱንም ሕዝቦች ወይም የሕግ አስከባሪና የፀጥታ አካላት ወደ ግጭት ሊወስዱ የሚችሉ ትንኮሳዎችን ማስቆም መቻል፡፡ ይህም ማለት ሁለቱም ክልሎች በተለያዩ የመገናኛ ብዙኃኖቻቸው አማካይነት የሚደረጉትን የጥላቻ ንግግር፣ ያልተገባ ቅስቀሳና በተግባር ሊገለጹ የሚችሉ የማነሳሳት ድርጊቶችን በግልጽ በማውገዝ ሕዝቡ እንዳይቀበላቸው ለማድረግ የተቀናጀ ሥራ መሥራት፡፡
  5. ተራ የስርቆትና የውንብድና ተግባራትን የሚፈጽሙ፣ ዘረፋ የሚያካሂዱና ሌሎችን ደረቅ ወንጀሎችን ፈጽመው ከአንደኛው ክልል ወደ ሌላኛው ክልል ገብተው ለመደበቅ ወይም መጠለያ ለማግኘት የሚንቀሳቀሱ ግለሰቦችንም ሆነ ቡድኖችን፣ በሕግ መሠረት ለፍርድ እንዲቀርቡ ለማድረግ በጋራ በመሥራት የአዋሳኝ አካባቢዎች የወንጀለኞች መደበቂያ እንዳይሆኑ ማድረግ፡፡
  6. ሕገወጥ ንግድን፣ ኮንትሮባንድንና ሕገወጥ የመሣሪያ ዝውውርን ለመቆጣጠርና ለማስቆም የሚደረጉ የተናጠል ጥረቶችን በተቀናጀ መንገድ ለማስኬድ የሚያስችል ስምምነት ላይ በመድረስ፣ እነዚህን ሕገወጥ ድርጊቶች ለመከላከል ይቻል ዘንድ በጋራ ለመንቀሳቀስ ጥረት ማድረግ፡፡
  7. የሁለቱ ክልሎች የፀጥታ ኃይሎች እንቅስቃሴ፣ ሥልጠናም ሆነ የተኩስ ልምምድ የሌላኛውን ክልል ሕዝብና አስተዳደር የማይረብሽ/የማያውክ እንዲሆን የሚያደርጉ ዕርምጃዎችን መውሰድ፡፡
  8. ከላይ የተጠቀሱትንም ሆነ ሌሎች አስፈላጊ ተግባራትን ለማከናወን ይቻል ዘንድ በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች የጥምር ኮሚቴዎችን በማቋቋም በአፋጣኝ የተቀናጀ ሥራ እንዲጀምሩ ማድረግ ለነገ የሚባል ጉዳይ አይሆንም፡፡ እነዚህም ጥምር ኮሚቴዎች በዋነኛነት በዞንና በወረዳ ደረጃ የሚቋቋሙ ሆነው ከአካባቢዎቹ የአስተዳደር አካላት፣ ከመደበኛ ፖሊስ፣ ከአገር ሽማግሌዎች፣ ከሃይማኖት አባቶች፣ ከወጣቶችና ከሴቶች ማኅበራት የተውጣቱ እንዲሆኑ ማድረግ፡፡
  9. ይህንን ተግባርና ኃላፊነት በተሳካ ሁኔታ ለማስኬድ ይቻል ዘንድ በአዋሳኝ አካባቢዎች የሚገኙ ነዋሪዎች የጋራ ስብሰባዎችን እንዲያካሂዱ በማድረግ የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነቱን በቀጣይነት ማሻሻልና ወደ ቀድሞው ሁኔታ እንዲመለስ ማድረግ አስፈላጊ ነው፡፡ በዚህ ረገድ ለምሳሌ በራያ አዘቦና በራያ አላማጣ፣ በእንዳ መሆኒ (ማይጨው ዙሪያ) እና በራያ ወፍላ ወረዳዎች ውስጥ የሚኖሩትን ወንድም ሕዝቦች፣ በሽራሮና በሰቲት ሁመራ ወረዳዎች መካከል ሕዝባዊ የውይይት መድረኮችን ለማዘጋጀት ጥረት ማድረግ ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባው ተግባር ነው፡፡
  10. የሚቋቋሙት የጥምር ኮሚቴዎች በሁለቱም ክልሎች አዋሳኝ አካባቢዎች ከሚሠፍረው የመከላከያ ሠራዊት/ፌዴራል ፖሊስ አመራሮች ጋር የቅርብ ግንኙነት በመፍጠር የአካባቢዎቹ ሰላምና መረጋጋት አስተማማኝ የሚሆንበትን ሁኔታ ማመቻቸት ይጠበቅባቸዋል፡፡ በማናቸውም ሁኔታ የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነቱን ለማጠናከር በሚፈጠሩ መድረኮች ላይ የመከላከያ/የፌዴራል ፖሊስ አመራሮች በታዛቢነት እንዲገኙ በማድረግ ሒደቱን እንዲከታተሉ ምቹ ሁኔታ መፍጠር ይገባል፡፡
  11. በመጨረሻም የወልቃይትጠገዴ፣ የጠለምትና የራያ አካባቢ ሕዝብ የራሱን ዕድል ራሱ እንዲወስን ዕውቅና ከመስጠት ጀምሮ ውጤቱን በፀጋ ለመቀበል ዝግጁ ሆኖ መገኘት መቻል ተገቢ ነው፡፡

በሒደት ሊያጋጥሙ የሚችሉ ችግሮች

የፌዴራል መንግሥት ሕግ ለማስከበር በትግራይ ክልል የወሰደውን ዕርምጃ ተከትሎ የአማራ ክልል የፀጥታ ኃይሎች ግንባር ቀደም ተባባሪ ሆነው በመቆየታቸውና ቀደም ሲል ጀምሮ የአማራ ማንነት ጥያቄ አንስተው በወቅቱ ምላሽ ሳያገኙ ቆይተው የነበሩትን የወልቃይት ጠገዴ፣ የጠለምትና የራያ አካባቢዎችን በቁጥጥራቸው ሥር ማዋላቸው በትግራይ ፖለቲከኞችና ልሂቃን ላይ የፈጠረው ቅሬታ መኖሩ ይታወቃል፡፡ የትግራይ የፀጥታ ኃይሎች የአማራ ክልልን በወረሩበት ወቅት በመገናኛ ብዙኃን በመታገዝ ጭምር በአማራ ልሂቃን ላይ ሒሳብ እናወራርዳለን በማለት መነሳታቸው ብቻ ሳይሆን፣ በወረራው ወቅትም በአማራ ሕዝብና አካባቢዎች ላይ የፈጸሙት ግፍና በደል በቀላሉ እንዳይግባቡ ሊያደርጋቸው ይችላል። 

ከዚህም አልፎ ከራያ፣ ከጠለምትና ከወልቃይት ጠገዴ ነዋሪዎች የሚነሱ የአማራ ማንነት ጥያቄዎችን በተመለከተም ከሁለቱም ወገኖች የውይይቱ አጀንዳ አካል እንዳይሆኑ የመፈለግ፣ በተለይም የትግራይ ፖለቲከኞችና ልሂቃን እነዚህ አካባቢዎች ወደ ትግራይ ካልተመልሱ ችግሮችን በውይይት ለመፍታት ዝግጁ አይደለንም ሊሉ እንደሚችሉ ይጠበቃል፡፡ ከሁሉም በላይ ግን ከአማራና ከትግራይ ሕዝቦች ይህንን የማግባባት ሥራ በገለልተኝነት ስሜት ውስጥ ሆነው ለማካሄድ የሚችሉ ጠንካራና ገለልተኛ ሰዎችን ለማግኘትና የሁለቱንም ክልሎች አመራሮችን ይሁንታ ለማረጋገጥ የተወሰነ ጊዜ የሚወስድ መሆኑ ዋናው ችግር ይሆናል፡፡

መወሰድ የሚገባቸው የመፍትሔ ዕርምጃዎች

በትግራይ ክልል ላይ የተወሰደው የሕግ ማስከበር ዕርምጃ በትግራይ ኃይሎች ላይ ያስከተለው ከፍተኛ የሆነ ቅሬታ ቢኖርም፣ የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት የፈጠረውን ምቹ ሁኔታ በአግባቡ ለመጠቀም አለመቻል በዚህኛው ሥራ ላይ አሉታዊ ጥላ ሊያጠላበት የሚችል እንደሆነ ይታመናል፡፡ ስለሆነም ይህንን እውነታ በመገንዘብ ከፖለቲካው በላይ የሁለቱን ሕዝቦች ሺሕ ዓመታት ያስቆጠረውን ታሪካዊ፣ ባህላዊ፣ ማኅበራዊና ምጣኔ ሀብታዊ ግንኙነት ለማሻሻል ሲባል የሚከናወነው የማግባባት ሥራ ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባ በማስገንዘብ ይሁንታቸውን ፈጥነው እንዲሰጡ የማግባባት ሥራዎችን መስራት ይጠይቃል፡፡

በእርግጥ ይህ የማግባባትና የማሳመን ሥራ ቀላል ግምት የሚሰጠው ሊሆን አይችልም፡፡ ሆኖም ይህንን ተጋፍጦ ከማለፍ ውጪ ሌላ ምርጫ ስለማይኖር ገፍቶ በመሄድ ለማሳመን ጥረት ማድረግ ተገቢ ነው፡፡ በአዋሳኝ አካባቢዎች በተለይም በወልቃይት ጠገዴ፣ በጠለምትና በራያ አካባቢ ሕዝቦች አማካይነት የሚነሱ የአማራ ማንነትና ራስን በራስ የማስተዳደር ጥያቄዎች በወቅቱ ምላሽ አለማግኘታቸው በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ለተፈጠረው አለመግባባት መነሻ መሆናቸው መታወቅ አለበት፡፡ በሁለቱ ሕዝቦች መካከል ዘላቂ ሰላምና መልካም ግንነኙነት ሊፈጠር የሚችለውም የእነዚህን አካባቢዎች ሕዝቦች ወቅታዊ ችግር መረዳት ሲቻልና ለጥያቄያቸውም ሕጋዊና አዎንታዊ ምላሽ ሲሰጥ መሆኑም መታወቅ ይኖርበታል፡፡

በአጠቃላይ ይህንን ዓብይ ጉዳይ በኃላፊነት ስሜትና በቁርጠኝነት ይዘው የሚንቀሳቀሱ ብቃት ያላቸው ሰዎችን ከሁለቱም ሕዝቦች ልሂቃንና ፖለቲከኞች መካከል ፈልጎ ለማግኘት የሚደረገው ጥረት ፈታኝ ሊሆን እንደሚችል ቢገመትም፣ እነዚህን ሰዎች በአዲስ አበባና አካባቢዋም ሆነ በክልሎቹ ውስጥ ከሚኖሩ ገለልተኛ ወገኖች መካከል ፈልጎ በማግኘት የጉዳዩን አስፈላጊነት በማስረዳት ማሰማራት እጅግ አስፈላጊ ጉዳይ ነው፡፡

ከአዘጋጁ፡- ጽሑፉ የጸሐፊውን አመለካከት ብቻ የሚያንፀባርቅ መሆኑን እየገለጽን በኢሜይል አድራሻቸው sisay.mengistie@aau.edu.et ማግኘት ይቻላል፡፡

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

[ክቡር ሚኒስትሩ ወደ መኖሪያ ቤታቸው ሲገቡ ባለቤታቸው በቴሌቪዥን የሚተላለፈውን ዜና በመደነቅ እየተመለከቱ አገኟቸው]

እንዲያው የሚደንቅ ነው እኮ። ምኑ? ዜና ተብሎ በቴሌቪዥን የሚተላለፈው ነገር ነዋ፡፡ ምኑ...

በኦሮሚያ የሚፈጸሙ ግድያዎችና የተጠያቂነት መጥፋት

የካቲት 11 ቀን 2016 ዓ.ም. ቢሾፍቱ አቅራቢያ በሚገኘው የዝቋላ...

የኢትዮጵያ መዋዕለ ንዋይ ገበያ ከሚያስፈልገው ካፒታል ውስጥ 90 በመቶውን ሰበሰበ

እስካሁን 15 ባንኮች የመዋዕለ ንዋይ ገበያው ባለድርሻ ሆነዋል የኢትዮጵያ መዋዕለ...

አዲሱ የንብ ባንክ ቦርድ የባንኩን ካፒታል በአሥር ቢሊዮን ብር ለማሳደግ ማቀዱ ተሰማ

አዲሱ የንብ ኢንተርናሽናል ባንክ የዳይሬክተሮች ቦርድ የባንኩን ካፒታል በአሥር...