Saturday, July 20, 2024
- Advertisement -
- Advertisement -
ዜናየሥጋት ደመና ያልገፈፈበት - አዲስ ዓመት

የሥጋት ደመና ያልገፈፈበት – አዲስ ዓመት

ቀን:

በሲሳይ ሳህሉና በዳንኤል ንጉሤ

የተጠናቀቀው 2015 ዓ.ም. በገባ በሁለኛው ወር መገባደጃ ሳምንት ላይ ከደቡብ አፍሪካዋ ፕሪቶሪያ ከተማ የተሰማው ዜና ለበርካታ ኢትዮጵያን የሰላም ተስፋን ያጫረ ነበር። ለሁለት ዓመታት የዘለቀውና የአንድ ሚሊዮን ዜጎችን ሕይወት እንደቀጠፈ የሚነገርለት የሰሜን ኢትዮጵያ ጦርነትን ለማቆም፣ ተፋላሚ ወገኖቹ ጥቅምት 23 ቀን 2015 ዓ.ም. ነበር ግጭት የማቆም ስምምነት መፈራረማቸው ከደቡብ አፍሪካዋ ከተማ ፕሪቶሪያ የተሰማው።

ይህ የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት በትግራይ ክልል ተጧጡፎ የነበረውን የእርስ በርስ ግጭት ማስቆም በመቻሉ፣ በቀሪዎቹ የ2015 ዓ.ም. የተራዘሙ ወራቶች የሰላም አየር በኢትዮጵያ ሰማይ ሥር ይነፍሳል የሚል ጉጉትን መፍጠሩ አልቀረም። የሆነው ግን ከኢትዮጵያውያን ተስፋ በተቃራኒ ነበር። የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት በትግራይ ክልል የነበረውን ግጭት ቢያስቆምም ግጭቱ በተዛመተበት የአማራ ክልል ግን ከሰላም ተስፋ ይልቅ የፖለቲካ ውጥረትንና አለመተማመንን አንግሷል። 

የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነትን ተከትሎ ሌሎች ግጭቶችም በዚሁ የምክክር መንገድ ሰላም ያገኙ ይሆናል ተብሎ ቢጠበቅም ነገሮች የተገላቢጦሽ ሆነዋል። የፖለቲካ ሥልጣንንና ብሔርን ማዕከል ያደረገው ግጭት ሳይቀረፍ ሃይማኖትን ማዕከል ያደረገ አዲስ የግጭት ጥንስስ ደርሶ፣ ከመሐል አዲስ አበባ አንስቶ በርካታ የአገሪቱ ክፍሎችን የሸፈነ አዲስ ግጭት ገንፍሎ ኢትዮጵያን ሲንጣት ከርሟል። ሃይማኖትን መሠረት ያደረገው የግጭት ማዕበል የበርካቶችን ሕይወት ቀጥፎ ወጀቡ በረደ ሲባል፣ የፕሪቶሪያው የሰላም ሰምምነትን ተከትሎ በአማራ ክልል ማቆጥቆጥ የጀመረው የፖለቲካ አለመተማመን ጫፍ ደርሶ ከዓመቱ ማብቂያ የመጨረሻ ወራቶች ወዲህ ክልሉ መታመስና ነዋሪዎችም ካለፈ መከራቸው ሳይወጡ ወደ ሌላ መከራ ተሻግረው ይገኛሉ። 

አማራ ክልልን እየናጠ የሚገኘው ግጭት እልባት ሳያገኝ በቀጠለበት በዚህ ወቅት (አሁን እስካለንበት የዘመን መለወጫ ዋዜማ) ከዕይታ የተሰወረ ሰፊ ግጭት የኦሮሚያ ክልልን እየናጠ ይገኛል። 

በኦሮሚያ ክልል የሚንቀሳቀሰውን የ‹‹ኦነግ ሸኔ›› ታጣቂ ኃይል ጥያቄ በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት በዚሁ ዓመት ወደ ምሥራቅ አፍሪካዊቷ አገር ታንዛኒያ ለድርድር አቅንቶ የነበረው የፌዴራል መንግሥት፣ ያቀደው ሰላማዊ አማራጭ ተገቢውን አዎንታዊ አጠፋ ከኦነግ ሸኔ ታጣቂ ኃይል ማግኘት አልቻለም ብሎ በአሁኑ ወቅት ወታደራዊ አማራጭን ተግባራዊ በማድረግ ላይ ይገኛል።

በዚህም የአrገሪቱ የመካላከያ ሠራዊት በአንድ በኩል በአማራ ክልል በፋኖ ታጣቂ ኃይል ላይ እየወሰደ ያለውን ወታደራዊ ዕርምጃ ይዞ፣ በሌላ በኩል ደግሞ ከምዕራብ ጉጂ እስከ ምዕራብ ወለጋ የሸፈነ ወታደራዊ ዘመቻ በኦነግ ሸኔ ላይ እያካሄደ ይገኛል። 

በ2015 ዓ.ም. መጀመሪያ ወራት በተፈረመው የፕሪቶሪያ የሰላም ስምምነት ወደ መረጋጋት የተሸጋገረው የትግራይ ክልልም በዘመን መለወጫ ዋዜማ ላይ ውስጣዊ መንገራገጭ ማሳየት ጀምሯል።

የትግራይ ክልል ጊዜያዊ አስተዳደር ፕሬዚዳንት አቶ ጌታቸው ረዳ ጳጉሜን 1 ቀን 2015 ዓ.ም. በሰጡት መግለጫ፣ ጊዜያዊ አስተዳደሩ በዞንና በወረዳዎች ላይ መዋቅር እንዳይኖረው የሚሠሩ የውስጥ አካላት መኖራቸውን ተናግረዋል።

አንዳንድ የክልሉ ወረዳዎችም የጊዜያዊ አስተዳደሩ አካል እንዳልሆኑ በመግለጽ የጊዜያዊ አስተዳደሩን አዲስ ማሕተም ለመጠቀም ፍቃደኛ አለመሆናቸውን የገለጹት አቶ ጌታቸው፣ ይህም ጊዜያዊ አስተዳደሩ በክልሉ መዋቅሩን እንዳይዘረጋ የማደናቀፍ ተግባር ነው ብለውታል።

አቶ ጌታቸው አክለውም፣ በትግራይ ክልል ወጥቶ መግባት ቅንጦት እየሆነ ነው ሲሉ በአሁኑ ወቅት ያለው የክልሉ የፀጥታ ሁኔታ አሳሳቢ እንደሆነ ተናግረዋል።

‹‹እንኳን ለሕዝቡ ታጅበን ለምንሄድ ባለሥልጣናትም ዋስትና የሚሰጥ የፀጥታ ሁኔታ የለም፣ ይኼን ለማስተካከል ከሥራ ውጭ የነበሩ የፀጥታ አካላትን ወደ ሥራ የመመለስ ሥራ እየሠራን ነው፤›› ብለዋል።

‹‹መንግሥት የማያውቃቸው እስር ቤቶች አሉ። የራሳቸው እስር ቤት አቋቁመው ሰዎችን እየደበደቡ ገንዘብ እየተቀበሉ የሚሠሩ በስም የምናውቃቸው ሰዎች አሉ። ሰዎችን በመጥለፍ ገንዘብ የሚቀበሉ አሉ፣ ኤርትራውያንን በመያዝ ብር እየተቀበሉ ናቸው። እነሱን ብቻ ሳይሆን ሀብታም ቤተሰብ ያላቸው የክልሉ ተወላጆችን እያገቱ ናቸው። ይህንን ወንጀል የሚፈጽሙት ደግሞ በመንግሥት መዋቅር ስም የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ ሰላዮች ነን የሚሉ፣ በተለያዩ አደረጃጀቶች ስም የሚሠሩ ናቸው። ለማጣራት ረዥም ጊዜ ወስዶብናል፣ ከዛሬ ጀምሮ ግን በሚቀጥሉት ቀናት ፍርድ የሚያገኙበት ሥራ እንሠራለን፤›› ብለዋል።

አቶ ጌታቸው የገጹት የትግራይ ክልል ሁኔታ፣ የትጥቅ ፖለቲካ አራማጆች በፍጥነት ወደ ስላማዊ ሁኔታ መመለስ ሳይችሉ ሲቀሩ የሚፈጠር እንደሆነ በርካታ የአፍሪካ አገሮች ያለፉበትና እያለፉበት የሚገኝ ነበራዊ እውነታ ነው። ይህ ክስተት ፈጣን መፍትሔ ካላገኘ ወደ አዲሱ ዓመት የሚሻገር የትግራይ ክልል ፈተና መሆኑ አይቀሬ ነው።

ይህ ሰዎችን በማገት ገንዘብ የመቀበልና አልፎ አልፎም ግብር የመሰብሰብ ተግባር በተመሳሳይ ሁኔታ በኦሮሚያ ክልል በስፋት እየተፈጸመ የሚገኝ ሲሆን፣ በአማራ ክልል ያለው ሁኔታም ቅቡል የሆነ መፍትሔ ካላገኘ ተመሳሳይ ባህሪ መላበሱና ወደ ቀጣዩ አዲስ ዓመት መሻገሩ እንደማይቀር ግልጽ ነው።

ግጭቱን ተከትሎ በነሐሴ ወር 2015 ዓ.ም. የአማራ ክልል ርዕሰ መስተዳድር ሆነው የተሾሙት አቶ አረጋ ከበደ በክልሉ ያለውን ሁኔታ አስመልክቶ በዚህ ሳምንት በሰጡት መግለጫ፣ ክልሉ አጋጥሞት ከነበረው የፀጥታ ሥጋት በመውጣት ወደ መደበኛ ሁኔታ መመለስ መቻሉን የክልሉን ሁሉንም ዞንኖችና ወረዳዎች ከታጣቂዎች ነፃ ማውጣት መቻሉንም ገልጸዋል።

የተገኘውን ሰላም ዘላቂ ለማድረግ እየተሠራ መሆኑን የገለጹት ርዕሰ መስተዳድሩ፣ በክልሉ ከታችኛው መዋቅር ጀምሮ አስከ ላይኛው የመንግስት አስተዳደርና ፀጥታ ዘርፍ አካላትን መልሶ ማደራጀት ሥራ እየተከናወነ መሆኑንም ገልጸዋል።

በአጋጠመው የፀጥታ ችግር የመንግስት አገልግሎቶች በመቋረጣቸው እነዚህንና መደበኛ የልማት ሥራዎችን ከድህረ ግጭት ተግባራት ጋር ወደ ሥራ ለማስገባት በትኩረት እየተሠራ መሆኑ አስታውቀዋል።

ኢትዮጵያዊያን አዲሱን የ2016 ዓ.ም. በጥቅሉ ከላይ በተገለጸው የሥጋት ደመና ውስጥ ሆነው የሚቀበሉት ቢሆንም፣ የዘመን መለወጫ በዓል ነውና የተስፋ ጭላንጭል ለማየት ዳግም መመኘታቸውና መናፈቃቸው ደግሞ የተለመደ ነው። 

አሁን ላይ ኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን ዕረፍት የነሳው የሰላም ዕጦት ባለፈው ዓመት ወይም ከዚያ ቀድም በነበሩት ዓመታት የመነጨ ሳይሆን ከዓመት ዓመት ሌላ እየደረበ ዘመናትን ተሻግሮ የመጣ ያልተፈታ የፖለቲካ ጥያቄ መሆኑን ብዙዎች ይስማሙበታል። 

አሁን ያለው የአገሪቱ መንግሥትም ይህንን እውነታ በመረዳት የአገሪቱ ማኅበረሰቦችና የፖለቲካ ልሂቃን በመሠረታዊ ጥያቄዎቻቸውና ችግሮቻቸው ዙሪያ ተወያይተው የሚግባቡበትን የጋራ መፍትሔ የሚያበጁበት ብሔራዊ ምክክር እንዲያካሂዱ ለማድረግ በመወሰን ይህንኑ የሚያመቻች ብሔራዊ የምክክር ኮሚሽን አቋቁሞ ወደ ሥራ እንዲገባ አድርጓል። ይህ ብሔራዊ ምክክር ኮሚሽን በአዲሱ 2016 ዓ.ም. በጥር ወር ገደማ ይጀመራል ተብሎ ይጠበቃል።

በዚህም የምክክር ኮሚሽን ሚናና የተልዕኮው ውጤታማነት ላይ ጥያቄ የሚያነሱና ጥርጣሬ ያላቸው እንዳሉ የሚታወቅ ቢሆንም፣ ይህንን ዕድል ማምከን እንደማይበጅ አምናው በብሔራዊ ምክክሩ ተስፋ ያደረጉ የፖለቲካ ልሂቃንና የማኅበረሰብ ክፍሎች ደግሞ አያሌ ናቸው። 

ስለ ኢትዮጵያ ወቅታዊ ሁኔታና በአዲሱ ዓመት ስለሚጠበቀው ምክክር ያነጋገርናቸው የብሔራዊ ምክክር ኮሚሽን ኮሚሽነር የሆኑት ዮናስ አዳዬ (ዶ/ር)፣ በአገሪቱ የምክክር ባህል ባለመኖሩና ባለመመካከራችን ትግራይ፣ አፋርና አማራ ውስጥ በነበረው ግጭት ስንቱ እንዳለቀ በማስተዋል፣ በድጋሚ እዚያ ውስጥ እንዳይገባ በግለሰብ ደረጃም ሆነ እንደ አገር መወሰን እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል።

‹‹በኢትዮጵያ አንድ ዕርምጃ በሄድን ቁጥር ብዙ ችግሮች በተለይም ግጭቶች እያጋጠሙ ተቸግረናል። ነገር ግን እነዚህን ግጭቶች ማስወገድ የምንችለው የውስጥ ሰላማችንን ስንጠብቅና ተስፋ ሳንቆርጥ፣ ይኼም ያልፋል ብለን በማሰብ ለራሳችን ስንል ራሳችንን በማሸነፍ ነው፡፡ 2015 ዓ.ም. በችግር ካሳለፍን 2016 ዓ.ም. ብሩህ ዓመት እንዲሆን በተስፋ ዓመቱን እንቀበል፤›› ብለዋል፡፡

ኮሚሽነር ዮናስ አክለውም፣ ‹‹ችግሮች ሊኖሩ ይችላሉ ችግሮችን አልፎ መሄድ ግን ሰው የመሆናችን መለኪያ ነው፡፡ ተግዳሮት ወይም ችግር በተፈጥሮ ከእኛ ጋር የተፈጠረ ነው፡፡ ስለ ግጭት ሲወራ ነውጠኝነቱ ይቀር ይሆናል እንጂ ግጭት የሚባል ነገር አብሮን የተወለደ አብሮን የሚሞት ነው፤›› ብለዋል፡፡

በምክክር ወቅት ሊያጋጥሙ ከሚችሉት ችግሮች መካከል የመጀመርያው ተስፋ መቁረጥ ሊሆን እንደሚችል የጠቆሙት ዮናስ (ዶ/ር)፣ ጨለምተኝነት ወይም ትናንት ስላልተቻለ ነገ አይቻልም ብሎ ማሰብ ትልቅ ስህተት መሆኑን ከዚያ ይልቅ ‹‹የወደቅንበት ቦታ ተደግፈን የምንነሳበት መስፈንጠሪያ›› ማድረግ እንደሚገባ መክረዋል።

‹‹ፈጣሪ ለ2016 ዓ.ም. እንኳን በሰላም አደረሳችሁ ማለት እፈልጋለሁ። በጥር 2016 ዓ.ም. አጠቃላይ የሆነ አገራዊ ምክክር በማካሄድ በውስጣችን ያሉ መሠረታዊ ችግሮችን ፈተን የኢትዮጵያን ከፍታ ለማወጅ ሁላችንም መዘጋጀት ያለብን በመሆኑ እያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ለአዲስ ምዕራፍ በአዲስ ዓመት ራሱን እንዲያዘጋጅ ጥሪ ማስተላለፍ እፈልጋለሁ›› ሲሉ ዮናስ አዳዬ (ዶ/ር) ጥሪያቸውን አስተላልፈዋል።

የአዲስ ዓመት ምኞቻውን እንዲያስተላልፉ ዕድል የሰጠናቸው የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረንስ (ኦፌኮ) ሊቀመንበር የሆኑት መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር)፣ በኢትዮጵያ ከሚከበሩ በዓላት ሁሉ ወደ አዕምሯቸው መልካም ትዛትን የሚያመጣላቸው የዘመን መለወጫ በዓል አንደሆነ ይናገራሉ። መረራ ጉዲና ለዘመን መለወጫ በዓል ልዩ ቦታ የሚሰጡት በሁለት ምክንያቶች መሆኑን ለሪፖርተር ገልጸዋል። ‹‹አንደኛው፣ በመረጡት የፖለቲካ ትግል ምክንያት በእስር ቤት የማቀቁበት ሰባት ዓመታት ያበቃበት ወቅት በመሆኑ ነው። በኋላ በዘመን መለወጫ ዋዜማ ምሕረት ተደርጓል ተብለው የተለቀቁበትና ከእስር ቤት ጨለማ የተላቀቁበት በመሆኑ ነው። ‹‹በደርግ ዘመን ለሰባት ዓመታት ታስሬ የዘመን መለወጫ በዓልን በማስመልከት ነበር በይቅርታ የተፈታሁት። ለዓለም ተመልሼ የበቃሁት በጳጉሜን ወር 1977 ዓ.ም. ነው።

የንጉሡን አስተዳደር በመቃወም ወደ ፖለቲካ ሜዳው የወጡት መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር) ሲታገሉት የነበረው የወቅቱ ሥርዓት፣ በዘመን መለወጫ በዓል ማግስት፣ መስከረም 2 ቀን ንጉሡን ከሥልጣን በማውረድ ማብቃቱ የተረጋገጠበት መሆኑ ሌላኛው ምክንያት ነው፡፡

‹‹ንጉሡ መስከረም 2 ቀን ነበር ከሥልጣን የወረዱት። በዚህ ዜና ሁላችንም ወጥተን ፈንድቀናል፤›› የሚሉት መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር)፣ በጠቀሷቸው ሁለት ምክንያቶች የተነሳ የዘመን መለወጫ በዓል ልዩ ትዝታና በጎ ስሜት እንደሚፈጥርላቸው ተናግረዋል።

በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ውስጥ የሚያስፈራቸው ነገር ምን እንደሆነ ጠይቀናቸው መረራ ጉዲና (ፕሮፌሰር)፣ የኢትዮጵያ አሁን ያለችበት ሁኔታ ከምንም ነገር በላይ እንደሚያስፈራቸው ተናግረዋል። 

‹‹ወደ ዴሞክራሲ የምናደርገው ጉዞ እየተደናቀፈ መሆኑ ያስፈራኛል፤›› የሚሉት መረራ ጉዲና ‹‹ምናልባትም ይህ ሁኔታ ኢትዮጵያን መበተን ወይም ደግሞ ወደ እርስ በርስ ግጭት እንድንገባ ሊዳርገን ስለሚችል የበለጠ ያስፈራኛል፤›› ብለዋል።

ቢሆንም ግን ‹‹አዲሱ 2016 ዓመት በኢትዮጵያ ሰላምና መረጋጋት የሚመጣበት፣ ላለፉት ሃምሳ ዓመታት ያልተሳካልን ዴምክራሲያዊ ኢትዮጵያን የመፍጠር የቤት ሥራ እውን መሆን የሚጀምርበት ዘመን እንዲሆን እመኛለሁ፤›› ብለዋል።

spot_img
- Advertisement -

ይመዝገቡ

spot_img

ተዛማጅ ጽሑፎች
ተዛማጅ

አቶ ሰብስብ አባፊራ የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ፕሬዝዳንት ሆነው ተመረጡ

ከአዋጅና መመሪያ ውጪ ለዓመታት ሳይካሄድ የቆየው የኢትዮጵያ ንግድና ዘርፍ...

ቀጣናዊ ገጽታ የያዘው የኢትዮ ሶማሊያ ውዝግብ

ከአሥር ቀናት ቀደም ብሎ በተካሄደው የፓርላማ 36ኛ መደበኛ ስብሰባ፣...

የኢንሹራንስ ኩባንያዎች በዓረቦንና የጉዳት ካሳ ክፍያዎች ላይ ተጨማሪ እሴት ታክስ መጣሉን ተቃወሙ

በአዲሱ ተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ውስጥ የኢንሹራንስ ከባንያዎች ለሚሰበስቡት...