Monday, February 6, 2023
- Advertisement -
- Advertisement -

የተመረጡ ፅሑፎች

እናቀዝቅዘው!

ሰላም! ሰላም! እንደምን ሰንብታችኋል ወዳጆቼ፡፡ ‹‹ሰላም… ሰላም… አሉት ስሙን አሳንሰው፣ ጠብማ ከባድ ነው ገላጋይ ላጣ ሰው…›› ብዬ ልገጥም ብሞክር አትፍረዱብኝ፡፡ ከዚያ ሁሉ መከራና ሰቆቃ በኋላ የሰላም አየር ሽው ሲልብን ደስ ብሎኝ ነው፡፡ ወደ ወጋችን ስንመለስ እውነት እንደ እኛ የታደለ ሕዝብ ይኖር ይሆን? ‘ኤድያ፣ የፈረደበትን የ13 ወር ፀጋ ልታነሳ እንዳይሆን!’ እንዳትሉኝ አደራ። የራስን ዕድል በራስ የመወሰን መብት እስከ መገንጠል በተከበረበት አገር እንኳን እኛ ወራቱም ከተፋረሱ እኮ ቆዩ። በመፍረስ መፈራረስ ዘመናችን ሲያልቅ አንዴ ቆመን ሽቅብ፣ አንዴ ተቀምጠን ቁልቁል ዕድሜን ሸኘነው። አናሳዝንም በፈጠራችሁ?! አዎ ምናልባት ባትሰሙ ነው እንጂ ማየቱንስ እያያችሁ ነው። ጠቁመን ካላችሁኝ ከወራት የአየር ፀባይ መፈራረቅ ይልቅ፣ እያንዳንዱ ቀን ራሱን የመሰለውን አየር ሲያናፍስብን የምንውለውን መጠቆም በቂ ነው። ተግባባን መሰለኝ? ዘመኑ የ‘ግሎበላይዜሽን ነው’ ቢባልም የፅንፈኛው ብዛትና የተስፈነጠረው ቁጥር እያደር መበርከቱ ያሳስባል። ‹‹ጊዜው ሁሉም ራሱን አጉልቶ ለማሳየት የሚሯሯጥበት የመሆኑ ጉዳይ እጅግ እየተለጠጠ መጣ። አገር የሚባል ድባብ የማይዋጥላቸው ወገኖች በጎሳ ተደራጅተው ስለጎሳ መብት ብቻ ተሟጋች ሆኑ። ሰውነት፣ ሰው መሆን፣ አንድ አምሳልነት ተረሳ። በሰውነታችን ብቻ የሚጨነቀው ፈጣሪ ብቻ ሳይሆን አልቀረም አሁንስ…›› የሚሉት አዛውንቱ ባሻዬ፣ በዚህ ወቅት ይፀልዩባቸው ከነበሩ ዓብይ አጀንዳዎች መካከል መፋረስን አንዱ አድርገውት ሰንብተዋል። ‹‹‘ከአገር ዓለም ትሰፋለች’ ብለው ለትልቅነት የበቁትን ማስታወስ ለምን ከበደን? የዳግማዊ ምኒልክን ህልም፣ የቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴን ራዕይ፣ የአቡነ ጴጥሮስን ፅናት አላድለን ያለው እንዲያው ይኼን ያህል ምን ቢጎድለን ነው?›› የሚለው ደግሞ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ ነው፣ በየጉራንጉሩና በየአደባባዩ አገርን ዓይተን አገርን ባሰብን ቁጥር ስንጫወት። ‘የሰማይ አሞራ ልጠይቅሽ ዛሬ፣ ተቃጥሏል መሰለኝ ሸተተኝ አገሬ…›› ያሉት ባለቅኔ ትዝ አሉኝ። ለምን ትዝ አይሉ!

ሁሉ በደጃችን አልሆን እያለ ቢያስቸግረን የምናወራው ነገር መቼም አናጣ። እናላችሁ ብለን ብለን በ‘የምበላው አታሳጣኝ’ ፈንታ ‘የማወራው አታሳጣኝ’ የምንልበት ጊዜ ላይ ሳንደርስ አልቀረንም። ታዲያ ይኼ ምኑም አይገርምም፣ ምኑ ይገርማልና? በቃ መኖር ካቃተን መኖር ስለቻሉት ማውራቱ ሌላው ቢቀር አኗኗሪነታችንን ሲያረጋግጥልን በዓይናችን በብረቱ ዓይተናል። መብላት ሲያቅተን ወይ በግላጭ ወይ በድብቅ በልተው ስላደሩት ሆድ ባይሞላም ጨዋታ ሲያደምቅ ታዝበናል። ‹‹እሱ የለመኑትን የማይነሳ የምንጎርሰው ሲጠርብን (ስናጣ) የምናወራው ነገር ይለቅብናል። መፍጠር አይታክተው እሱ…›› የሚለኝ አንድ የሠፈሬ ጫት ነጋዴ ወዳጄ ነው። ለጫት ካለው የተለየ ፍቅር የተነሳ በማይቅሙ ሰዎች ይናደዳል። ‹‹ሰው እንዴት ኑሮን በምርቃና መፎረፍ ሲችል አበሳ ያያል?›› ይለኛል ባገኘኝ ቁጥር። እናም የሚጎረስ ሲጠፋ በወሬ መጥገብን ከልጅ እስከ አዋቂ ሁሉም ተግባራዊ ሲያደርገው ስታዩ ያስገርማችኋል። ላስረዳችሁ መሰል፡፡ እንደምናውቀው በከተማችን ሦስት የወሬ ዘርፎች አሉ። እነሱም ኑሮ፣ ኳስ፣ ፖለቲካ ይባላሉ። ሦስቱም ግን በቀጭን የነገር ትብታብ ከሕይወታችን ዋና ጥያቄ ጋር የተያያዙ ናቸው። ግልጽ ሳደርገው ለምሳሌ ስለኑሮ ሲወራ እንዲህ ሲባል ትሰሙ ይሆናል። ‹‹ውይ! እሷማ ምን የመሰለ ባል አግብታ በደህና ጊዜ ይኼው እመቤት አድርጎ እያኖራት ድህነትን ተረት አድርገዋለች…›› ይባልላታል። ቀጥሎ ደግሞ ስለኳስ፣ ‹‹ሊዮኔል ሜሲና ክርስቲያኖ ሮናልዶ ከዓለም ዋንጫ ፍፃሜ በኋላ ተገናኝተው የወደፊቱ ተተኪያቸው ክላይን ምባፔ መሆኑን ተስማሙ…›› ሲባል ትሰማላችሁ። በፖለቲካው መስክም፣ ‹‹እነ እከሌ ስንቶችን ካስፈጁ በኋላ ይኸው ተቃቅፈው እየተላቀሱ ነው፡፡ ፖለቲካ ማለት እንዲህ ነው…›› የሚሉትን ትሰማላችሁ። እንግዲህ በእነዚህ ሦስት ዋና ዋና የጨዋታ አርዕስቶች ውስጥ ስንታዘብ፣ ለራሳችን ያጠናውን በሌሎች ሕይወት ስንቆጥረው መዋልን ሙያ ማድረጋችን ነው። የኗሪነት ስሜት ላልተሰማው አኗኗሪ ከመሆን ዘሎ ምን ምርጫ አለ? ምንም!

ሰሞኑን እጅግ ቸግሮኝ የነበረ ነገር ቢኖር ያገኘኝ አላፊ አግዳሚ ሁላ ‘አንበርብር ምነው ከሳህ?’ ሲሉኝ የነበረው ቃል ነው። ‹‹አራት እንቁላል 40 ብር እየተሸጠ እንዴት ብለን ልንወፍርላቸው አስበው እንደሆነ እግዜር ይወቀው? ባልበላ አንጀታችን ሠልፍ በየነገሩና በየቦታው በሆነበት አገር ቆመን ስናዛጋ እየዋልን ከሳህ ብሎ ሐተታ ምን ማለት ነው? እኔ ደላላ እንጂ ኢንቨስተር መሰልኳቸው እንዴ ይህን ያህል?›› እያልኩ ስነጫነጭ ማንጠግቦሽ ታዳምጠኝ ነበር። ውዷ ባለቤቴ እውነቴን ደግፋ እንዲህ ተናገረች። ‹‹ዝም አትላቸውም? ለነገሩ እንኳን ተራው ሰው መንግሥትስ በዚህ ዕድል መቼ ተጠቀመበት?›› ብላ ወደ እኔ እየተመለከተች ጠየቀችኝ። ‹‹እንዴ ደግሞ መንግሥትን እዚህ ምን ዶለው?›› አልኳት ትስስሮሹን እስክትገላልጠው እየተቁነጠነጥኩ። ‹‹መቼም በዚህ ጊዜ ሰው በደህና ቀን የሞላው ጎተራ ከሌለው በቀር፣ አልያም ደህና የሰው ድጋፍ ካልኖረው ይዞ መገኘትና በምቾት መታየት አይታሰብም። መንግሥት ቢያውቅበት ኖሮ ‘ካልጠቆማችሁኝ የት አገኛቸዋለሁ?’ እያለ እኛ ላይ ማፍጠጡን ትቶ ‘ቪ8’ቶችን እየተከተለ፣ በአንድ ምሽት በመቶ ሺሕ የሚቆጠሩ ብሮች አልኮል የሚንቆረቆርባቸውን መሸታ ቤቶች እያሰሰ፣ የታዳጊ ሴት ወጣቶችን ሕይወት እየሰለለ ቢተጋ ስንቱን ሙሰኛ፣ ስንቱን ዜጋ በራዥ በመነጠረልን ነበር?›› አለችኝ። እንግዲህ በማንጠግቦሽ አገላለጽ ‘ሙስና፣ የኑሮ ውድነትና የሞራል ዝቅጠት ጉዳዬ የሚላቸው አካል ባጡበት በዚህ ጊዜ ከሳህ ብሎ ቋንቋ ምን ይባላል? እንኳን ዜጋ አገር ከስታ ሳለ ነው!

ሐሳብ እያበዛሁ ነገር ማውጠንጠን በሽታ ቢሆንብኝ ትንሽ ልሸቃቅል አልኩና ከረፈደ ከቤቴ ወጣሁ። ፍጥረት  ላይሞላለት ሊደክም የሚባክንበትን ጎዳና ተቀላቀልኩ። አላሠራ እያለ ያስቸገረን እንቅልፋሙ ‘ኔትወርካችን’ ስልኬን ቢዳስሳት በድንገት ተንጫጫች። ‘መቼም ለደህና ነገር በዚህ ሰዓት እንዲህ ደመቅ ብላ አትጮህብኝም’ እያልኩ ‹‹ሄሎ?›› ስል፣ በወዲያ በኩል በቀጭኑ ሽቦ የሚያነጋግረኝ ወዳጄ የአንድ ጓደኛችን እህት በድንገት ስላረፈች ለቀብር አስፈጻሚዎች ስለሚከፈል ክፍያ መዋጮ ይጠይቀኛል። ነገርኳችሁ የወጪ እንጂ የገቢ ኔትወርክ ድራሹ ከጠፋ ዘመን ተቆጥሯል። ከአገር እስከ ግለሰብ በመዋጮ እየኖርን እስከ ዛሬ መዝለቃችን ግን ይገርመኛል። መቼም የእኛ ምስኪን ሰው ኖሮት አይነፍግም። ባይኖረንም፣ ገንዘብ ባናጣም ኩራት አናጣምና ተበድረንም ቢሆን እናበድራለን (ይህ ባህሪያችን በጊኒስ ቡክ ኦፍ ሪከርድስ ሳይመዘገብ ቀርቷል ብላችሁ ነው?)፡፡ ወዲያውኑ ወዳጄን የጠየቀኝን መዋጮ በቴሌ ብር አማካይነት ልኬለት ድርሻዬን ተወጣሁ። ለሞትና ለሕይወት እያዋጣን፣ ሲመጡ ስንቀበል ሲሄዱ ስንሸኝ የራሳችንን ግን መጀመሪያውንም መጨረሻውንም ሳናውቀው እንዲሁ መቅረታችን አያበሽቅም? ብቻ ምንም ይሁን ምን የተጣላ መታረቁ፣ የሞተ መቀበሩ ስለማይቀር አንጨካከን፡፡ እውነቴን ነው!

ያወጣኋትን ልተካ አንድ የሚሸጥ አይሱዙ ነበርና ገዥ ፍለጋ እባክን ጀመር። የአብዛኞቻችን ትከሻ የአይሱዙን የሥራ ድርሻ ከተረከበ ቆየት ቢልም፣ የሚታይና የሚታየውን ጭኖ ለማራገፍ ገዥ እንደማላጣ እግርጠኛ ሆኛለሁ። እንደ ቀድሞው ሙቀቱ የጠፋው የአይሱዙዎችን መንደር ሳይ ‘ምን ያለው ደፋርና ቆራጥ ይገዛው ይሆን?’ አልኩ ለራሴ (ምን ያልቀዘቀዘ ነገር አለ ከሌብነቱ ሠፈር በቀር?)፡፡ ይኼኔ ነው አንድ ደርባባ ጎልማሳ ገዥ ነኝ ባይ ያገኘሁት። መኪናውን ከሞዴል እስከ አቋም አስፈትሸን አስተማማኝነቱን ቢያረጋግጥም፣ ጎልማሳው ፊቱ ደስተኛ አልነበረም። ‹‹ምነው ቅር ያለህ ነገር አለ?›› ብለው፣ ‹‹አይ እንዲያው ነው፣ ነገ መልሼ ጆሮውን ማለት ብፈልግ ያዋጣኝ እንደሆነና እንዳልሆነ ማወቅ ተስኖኝ ነው…›› አለኝ። ‹‹ሳትገዛው ለመሸጥ እንዴት ታስባለህ? ለማትረፍ ነው የምትገዛው ማለት ነው?›› ስለው፣ ‹‹የለም፣ እንዲያው አዝማሚያው ካልተመቸህ ዝም ብለህ አትቀጥልም እኮ? ‘አያያዙን አይተህ ጭብጦውን ቀማው’ አይደል የሚባል?›› ብሎኝ ሲያበቃ ድምፁን ዝቅ ዓይኑን ቅልስልስ አድርጎ፣ ‹‹አታይም ስንቱ ቱጃር እዚህም እዚያም ብሎ ሲተኮስ? ማን ነው በጀመረው ጨርሶ የተጨበጨበለት?›› ሲለኝ ነገሩ ገባኝ። ይበልጥ እየገባኝ ተመጣጣኝ በሆነ የዕድገት ሒደት በጀመረው የጨረሰ እንደሌለ ተገለጸልኝ። ይኼኔ ዕድሜ ጠገብ ፋብሪካዎች፣ ዕድሜ ጠገብ ድርጅቶች፣ ዕድሜ ጠገብ የዳበረ የፖለቲካ ሥርዓት፣ የተቀላጠፈና አስተማማኝ የዕድገት ሒደት፣ ዕድሜ ጠገብ ሕገ መንግሥት ማየት ናፈቀኝ። በእውነት ይናፍቃል!     

እስኪ እንሰነባበት። ሥራ የሰለቸው አካሌ በወሬ ብቻ ዝሎና ተዳክሞ ወደ ቤት ልገባ ስል ወደ ተለመደችዋ ግሮሰሪ ጎራ ማለት አማረኝ። ‘ሰው ነገር ሲገባው አልያም ተስፋ ሲቆርጥ፣ አልኮል ላይ ተሳፍሮ ከሐሳብ ለማምለጥ’ ያለው ገጣሚ ስም ትዝ አልልህ እያለኝ ወደ ውስጥ ስዘልቅ ከሁለቱ ውጪ ባልሆነ ምክንያት (ተስፋ በመቁረጥ አልያም ነገር በማላመጥ) ግሮሰሪያችን ከአፍ እስከ ገደፏ ጢም ብላ ሞልታለች። ሆዳችን መጠጡን ፈቅዶ እህሉን የረሳው በዕጦት ይሁን በገና ፆም ምክንያት ግራ ገብቶኝ መቀመጫ እፈልጋለሁ። ከአንድ ጥግ በውል የማላስተውለው የምሁሩ የባሻዬ ልጅ ድምፅ፣ ‘ና ወዲህ!’ ይለኛል። ቦታ ይዤ ከወዳጄ ጋር ወግ ጀመርኩ። ‹‹አሁን አንተ ከመምጣትህ በፊት ከምታያቸው ሰዎች ጋር (አጠገባችን ወዳሉት እየዞረ) ስለልማታዊ ሠርግ ስናወራ ነበር…›› አለኝ። ‹‹የምን ልማታዊ ሠርግ?›› አልኩት ይህች ልማት ብላ ብላ እንደገና ሰሞኑን ደጋግሞ መሰማቷ ገርሞኝ። ‹‹ሰሞኑን በፌዴራል መንግሥትና በሕወሓት ሰዎች መካከል የተደረገውን ግንኙነት አልሰማህም ማለት ነው ወይስ አንተም ልታደናቁረኝ አስበሃል?›› አለኝ ሳቅ ጉንጩን እየተጫወተበት። ነገሩ ገርሞኝ ደግሞ ግራም እንዳጋባኝ በውል ያየኝ ምሁሩ የባሻዬ ልጅ፣ ‹‹‘ፍቅር እስከ ልማታዊ ጋብቻ’ ይሉሃል ይኼ ነው። ቺርስ፣ በቃ እንርሳው። ድሮም የእኛ አገር ሰው ምግባርና ተግባር እንዲህ ነው እንዲያ ነው ለማለት መቼ ይመቻል?›› ብሎኝ ብርጭቋችንን አጋጨን። ‘አለባብሰው ቢያርሱ በአረም ይመለሱ’ እንዳይሆን እንጂ፣ ሰላም መልካም ነገር መሆኑን ከእኛ በላይ ማን መስካሪ ሊኖር ይችላል። እስከ መቼ በሰላም ስም ቀልድ? ለማንኛውም ረጋና ሰከን ብለን ስናስበው ሰላም ነው የሚያዋጣው፡፡ ጠቡንማ አይነው ስንቱን እንደፈጀ፣ ስንቱን እንዳፈናቀለና የአገር ሀብት እንዳወደመ፡፡ አይደለም እንዴ!

ብርጭቋችንን እያጋባን ሳለ አንድ ደላላ ወዳጄ በጠረጴዛዎቹ መካከል አቆራርጦ ወደ እኛ መጣ፡፡ እንደ ባህላችን ‹‹ኖር›› ብለን ተጠጋንለት፡፡ ያዘዘው መጠጥ ደርሶ ፉት ካለ በኋላ፣ ‹‹ቀጨኔ መድኃኔዓለም ቀብር ደርሼ መጣሁ፡፡ ለካ የጠፉብን ሰዎች በሙሉ እዚያ ነው እንዴ ያሉት?›› አለ ከንፈሩን እየመጠጠ፡፡ ‹‹ብዙ የማውቃቸው ሰዎችን ሐውልት አይቼ ሳለቅስ ውዬ መጣሁ… ›› እያለ ዓይኖቹ እንባ አቀረሩ፡፡ ምሁሩ የባሻዬ ልጅም፣ ‹‹አይዞህ ሁላችንም ወደ እዚያው ነን፡፡ ይልቁንስ ሳይሞቱ በቁማቸው የሞቱ ስንት አሉ መሰለህ? በየቴሌቪዥኑና በየሬዲዮኑ ካለኛ ማን አለ ይሉ የነበሩ ትዕቢታቸው ተንፍሶ አንገታቸውን ደፍተው ሰላም… ሰላም… ሲሉ አየናቸው እኮ…›› እያለ ሲስቅ ሁላችንም በሳቃችን አጀብነው፡፡ እውነት ነው፣ ያለ አቅሙ ገንዘብ ተሸክሞ መሬት የጠበበው፣ በጀብደኝነት ስሜት ጡንቻውን ሲወጣጥር የነበረ ሁሉ ደብቁኝ… ደብቁኝ… በሚልበት ጊዜ በክብር የሞቱ ወገኖቻችን ይበልጡታል፡፡ ሁሉም ሥፍራ እንደ እርጎ ዝንብ ጥልቅ እያለ ሲያስቸግር የነበረ ጊዜ ያነሳው እንደ ዓይጥ ሲሹለከለክ ደስ አይልም? የባሻዬ ልጅ እንዲህ ዓይነቶቹን ‹‹ፍሪጅ›› ይላቸዋል፡፡ አዳራሹ፣ አደባባዩ፣ ጎዳናውና አገሩ ጠቧቸው የነበሩ ሲቀዘቅዙና አደብ ሲገዙ እንዴት መልካም መሰላችሁ? ቀዝቀዝ ሲልና እኛም ቀዝቀዝ ስንል ደስ ሲል፡፡ እስቲ እናቀዝቅዘው! መልካም ሰንበት! 

Latest Posts

- Advertisement -

ወቅታዊ ፅሑፎች

ትኩስ ዜናዎች ለማግኘት